سوسن طاقدیس؛ نویسندهای که با «قدم یازدهم» دنیای تازهای ساخت
از مجله «کیهان بچهها» تا نویسندگی حرفهای
سوسن طاقدیس در سال ۱۳۳۸ در شهر شیراز به دنیا آمد. او عاشق کتاب و نوشتن بود و همانطور که بچهها نقاشی میکشند یا بازی میکنند، او داستانپردازی میکرد. جالب است بدانید اولین داستانی که از او چاپ شد در مجله معروف «کیهان بچهها» بود. همان مجلهای که پدر و مادرهایمان هم آن را میخواندند و کلی نقاشی و داستان بامزه داشت. سوسن طاقدیس نویسندگی را جدی گرفت و بعدها یکی از بنیانگذاران «انجمن نویسندگان کودک و نوجوان» شد. این یعنی او فقط برای خودش نمینوشت، بلکه میخواست به همه نویسندههای تازهکار کمک کند تا بتوانند داستانهای خوبی برای بچهها بنویسند.
او در زمینههای مختلفی کار کرد: از گزارشنویسی و خبرنگاری گرفته تا شعر و فیلمنامه. اما هرچه بود، دلش با داستانهای کودکانه بود. سوسن طاقدیس اعتقاد داشت نوشتن برای بچهها از نوشتن برای بزرگها سختتر است؛ چون باید کلمات را ساده و شیرین انتخاب کرد و حسابی قوه تخیل خود را به کار گرفت.
«قدم یازدهم» و جایزه کتاب سال
شاید مشهورترین داستان سوسن طاقدیس، کتاب «قدم یازدهم» باشد. داستان درباره یک توله شیر است که در باغوحش به دنیا آمده. او در قفس کوچکی زندگی میکند که فقط ۱۰ قدم طول دارد. توله شیر هر بار که به قدم یازدهم میرسد، سرش به میلههای قفس میخورد. خب، یک روز دربان باغوحش یادش میرود در قفس را ببندد. حالا چه میشود؟ آیا توله شیر جرات میکند قدم یازدهم را بردارد و از قفس بیرون برود؟
این داستان ساده، پر از مفهوم است؛ مفهومی به اسم «شجاعت» و «آزادی». این کتاب آنقدر قشنگ بود که توانست در سال ۱۳۸۷ جایزه «کتاب سال جمهوری اسلامی ایران» را دریافت کند. این جایزه یکی از مهمترین جایزههای کشور ماست. بعدها این داستان به زبانهای دیگر مثل انگلیسی، ایتالیایی و ترکی هم ترجمه شد و حتی یک فیلم کوتاه از روی آن ساخته شد. تصور کنید یک داستان کوتاه چطور میتواند از مرزها عبور کند و به قلب بچههای سراسر دنیا راه پیدا کند.
چطور در زندگی روزمره از ایدههای سوسن طاقدیس استفاده کنیم؟
شاید شما هم دوست داشته باشید مثل سوسن طاقدیس نویسنده شوید. اصلاً لازم نیست منتظر بمانید تا بزرگ شوید. او خودش از کودکی شروع کرد. فرض کنید در حیاط مدرسه یک گنجشک زخمی پیدا میکنید. میتوانید مثل شیر قصه «قدم یازدهم» به این فکر کنید که گنجشک چه حسی دارد؟ آیا میترسد؟ آیا دوست دارد به آسمان پرواز کند؟ همین فکر کردن و خیالپردازی، اولین قدم نویسندگی است.
| نام اثر مشهور | موضوع یا جایزه |
|---|---|
| قدم یازدهم | برنده کتاب سال و ساخت فیلم کوتاه |
| بینی زردی دیدی؟ | برنده جایره پروین اعتصامی |
| بابام دزد بود | اولین داستان منتشر شده در «کیهان بچهها» |
| جورابی که سوراخ داشت | از آثار پرمخاطب برای خردسالان |
پرسش و پاسخ با نویسنده در ذهنتان
پاسخ: چون اعتقاد داشت بچهها قشنگترین و زیباترین مخاطبان هستند. او میگفت نویسنده باید بتواند خودش را جای کودک بگذارد و مانند یک کودک فکر کند. این کار خیلی سخت است، اما او عاشق این چالش بود.
پاسخ: سوسن طاقدیس در مصاحبهای گفت که ایدههای داستانی از جاهای مختلف به ذهنش میرسید؛ گاهی از تماشای یک فیلم، گاهی از نگاه به یک نقاشی. شاید روزی در باغوحش یک حیوان را دیده و به این فکر کرده که اگر قدم دیگری بردارد چه اتفاقی میافتد.
پاسخ: نه، او در کنار نویسندگی، نقاشی هم میکرد و حتی برای کتابهایش تصویرگری مینمود. او میگفت همه هنرها به هم مربوط هستند و نویسنده خوب باید با هنرهای دیگر مثل سینما و نقاشی هم آشنا باشد.
سوسن طاقدیس در سال ۱۳۹۹ از دنیا رفت، اما داستانهایش هنوز زنده هستند. او در تمام زندگیاش نشان داد که با عشق به خیالپردازی و سادهنویسی میتوان دنیای تازهای ساخت. «قدم یازدهم» فقط یک داستان درباره یک شیر کوچولو نیست؛ بلکه پیامی است به همه ما که گاهی باید یک قدم بیشتر برداریم و شجاع باشیم. اگر شما هم به کتابهای او علاقهمند شدید، میتوانید داستان «بینی زردی دیدی؟» یا «آدم برفی و خورشید» را هم بخوانید و از دنیای رنگارنگش لذت ببرید.