حمیدرضا منتظر ابدی: مترجم داستان «هفت مروارید سرخ»
مترجم کیست و چه کاری انجام میدهد؟
حتماً برای شما هم پیش آمده که یک فیلم خارجی تماشا کردهاید و زیرنویس فارسی داشته است. یا شاید کتابی به زبان دیگر خواندهاید که ترجمه شده بود. کسی که آن زیرنویس یا آن کتاب را از زبانی به زبان دیگر برمیگرداند، مترجم نام دارد. آقای حمیدرضا منتظر ابدی یکی از همین مترجمان است. او کتاب «هفت مروارید سرخ» را که در اصل به زبان دیگری نوشته شده بود، به فارسی زیبا و روان برگردانده است.
فرض کنید دوست شما نامهای به زبان دیگری نوشته و شما میخواهید آن را برای دوست دیگری بخوانید. باید همهٔ جملهها را طوری ترجمه کنید که منظور اصلی از دست نرود. کار مترجم هم دقیقاً همین است، اما خیلی سختتر. او باید کلمهها را درست انتخاب کند و حس و حال داستان را هم حفظ نماید. آقای منتظر ابدی در ترجمهٔ «هفت مروارید سرخ» خیلی خوب از پس این کار برآمده است.
«هفت مروارید سرخ» داستانی دربارهٔ چیست؟
کتاب «هفت مروارید سرخ» یک داستان ماجراجویانه و دوستداشتنی است. در این داستان، شخصیتها به دنبال هفت مروارید ارزشمند میگردند. هر مروارید راز و معمای خودش را دارد. برای پیدا کردن آنها باید از مکانهای گوناگون بازدید کنند و با مشکلات روبهرو شوند. این داستان به شما یاد میدهد که همکاری و پشتکار چقدر مهم است.
| نقش | کار او چیست؟ | مثال از زندگی دانشآموز |
|---|---|---|
| نویسنده | داستان را از ذهن خود مینویسد. | مثل معلمی که یک سؤال جدید برای امتحان طراحی میکند. |
| مترجم (حمیدرضا منتظر ابدی) | داستان نویسنده را به فارسی برمیگرداند. | مثل دوستی که جواب سؤال را از زبان دیگر برای شما توضیح میدهد. |
چگونه این کتاب به کار روزمرهٔ ما شبیه است؟
حتماً در کلاس هنر، گروهی کار کردهاید. یک نفر طرح میزند، یک نفر رنگها را آماده میکند و یکی دیگر نقاشی را کامل میکند. کار مترجم هم مثل کسی است که رنگها را انتخاب میکند تا طرح اصلی زیباتر دیده شود. آقای منتظر ابدی با انتخاب کلمههای ساده و روان، «هفت مروارید سرخ» را برای بچههای همسن شما خواندنی کرده است. وقتی شما این کتاب را میخوانید، انگار خود نویسنده با شما حرف میزند. این همان هنر یک مترجم خوب است.
یک مثال دیگر: فرض کنید دوست شما یک خاطرهٔ بامزه برایتان تعریف میکند. حالا اگر شما همان خاطره را برای مادرتان بگویید، بعضی از کلمهها را عوض میکنید تا مادرتان بهتر متوجه شود. مترجم هم همین کار را با کتابها میکند. او کلمهها و جملهها را طوری تغییر میدهد که برای ما فارسیزبانان شیرین و قابل فهم باشد.
سه پرسش و پاسخ چالشی دربارهٔ مترجم و کتاب
پاسخ: نه، مترجم باید آن زبان را خیلی خوب بلد باشد. همچنین باید با فرهنگ و رسمورسوم آن کشور آشنا باشد. مثلاً اگر در داستان اصلی یک ضربالمثل خارجی باشد، مترجم باید یک ضربالمثل فارسی پیدا کند که همان معنی را بدهد. آقای منتظر ابدی برای ترجمهٔ «هفت مروارید سرخ» چندین بار برخی قسمتها را دوباره نوشته تا درست از آب دربیاید.
پاسخ: مرواریدها سنگهای قیمتی و براقی هستند که درون صدف دریا پیدا میشوند. در این داستان، هر مروارید نشانهٔ یک ویژگی خوب مثل شجاعت یا مهربانی است. به همین دلیل قهرمانان داستان باید هر هفت مروارید را پیدا کنند تا به آرزوی خود برسند. رنگ سرخ هم نشانهٔ گرما، انرژی و عشق است.
پاسخ: اگر مترجم حرفهای و توانا باشد، بله! یک مترجم خوب میتواند حس و حال داستان را کاملاً به زبان مقصد منتقل کند. شاید بعضی از بندها در ترجمه کمی فرق داشته باشد، اما لذت اصلی ماجرا و هیجان آن باقی میماند. آقای حمیدرضا منتظر ابدی در «هفت مروارید سرخ» به قدری خوب کار کرده که شما اصلاً متوجه نمیشوید داستان در اصل به زبان دیگری بوده است.
حمیدرضا منتظر ابدی مترجم کتاب «هفت مروارید سرخ» است. او با زحمت و دقت، این داستان پرماجرا را از زبان اصلی به فارسی برگردانده تا دانشآموزانی مثل شما بتوانند از خواندن آن لذت ببرند. مترجم خوب مثل پلی است میان نویسنده و خواننده. اگر روزی خواستید این کتاب را بخوانید، به یاد بیاورید که یک مترجم توانا آن را برای شما آماده کرده است. همچنین میتوانید به نقش مترجم در کتابهای درسی هم توجه کنید؛ بسیاری از داستانهای فارسی کتابهای درسی شما نیز ترجمه شده هستند.