دستهبندی و سازماندهی دادهها
گروهبندی یعنی چه؟
فرض کنید یک سبد پر از میوه دارید. داخل آن سیب، پرتقال، موز و گلابی وجود دارد. اگر از شما بپرسند «چند تا سیب داری؟» چه کار میکنید؟ احتمالاً همهٔ سیبها را از داخل سبد جدا میکنید و میشمارید. این کار یک نوع گروهبندی است. شما میوهها را بر اساس نوع آنها از هم جدا کردهاید.
در زندگی روزمره همیشه در حال گروهبندی چیزها هستیم. مثلاً وقتی اسباببازیهایتان را مرتب میکنید، ماشینها را در یک جعبه و عروسکها را در جعبهٔ دیگری میگذارید. یا وقتی معلم میخواهد بداند چند دانشآموز در کلاس عینک میزنند، از بچههایی که عینک دارند میخواهد دستشان را بالا ببرند. در تمام این موارد، ما چیزها را بر اساس یک ویژگی مشترک دستهبندی میکنیم.
چگونه دادهها را گروهبندی کنیم؟
برای گروهبندی درست، باید مراحلی را به ترتیب انجام دهیم. فرض کنید میخواهیم مداد رنگیهای یک جعبه را بر اساس رنگ گروهبندی کنیم.
| گام | کاری که انجام میدهیم | مثال (مداد رنگی) |
|---|---|---|
| 1 | ویژگی مشترک را انتخاب میکنیم | رنگ مداد |
| 2 | چیزها را بر اساس آن ویژگی جدا میکنیم | مدادهای آبی را با هم، قرمزها را با هم و ... میگذاریم |
| 3 | تعداد هر گروه را میشماریم | مثلاً 5 مداد آبی داریم |
| 4 | نتایج را یادداشت یا نمایش میدهیم | در یک جدول یا لیست مینویسیم |
یک مثال از زندگی واقعی
معلم کلاس دوم از دانشآموزان خواسته است که رنگ پیراهن خودشان را بگویند. او میخواهد بداند چند نفر پیراهن سفید، چند نفر آبی و چند نفر قرمز پوشیدهاند. این اطلاعات را در یک جدول نوشته است:
| رنگ پیراهن | تعداد دانشآموزان |
|---|---|
| سفید | 8 |
| آبی | 6 |
| قرمز | 5 |
حالا معلم به راحتی میتواند بفهمد که بیشترین دانشآموزان چه رنگی پوشیدهاند و چند دانشآموز در کلاس حضور دارند. برای پیدا کردن تعداد کل، کافیست اعداد را با هم جمع کنیم: $8 + 6 + 5 = 19$. این یعنی 19 دانشآموز در کلاس هستند.
سوالات رایج دربارهٔ گروهبندی
پاسخ: خیر! ما میتوانیم بر اساس هر ویژگی مشترکی گروهبندی کنیم. مثلاً میوهها را بر اساس نوع (سیب، پرتقال، موز)، اسباببازیها را بر اساس اندازه (بزرگ، کوچک) یا حیوانات را بر اساس تعداد پا (2 پا، 4 پا) دستهبندی کنیم.
پاسخ: باید از اول تصمیم بگیریم که بر اساس کدام ویژگی گروهبندی میکنیم. مثلاً یک مداد شمعی هم قرمز است و هم نوکتیز. اگر بر اساس رنگ گروهبندی کنیم، آن را در گروه قرمزها قرار میدهیم و اگر بر اساس شکل، در گروه مدادهای نوکتیز. یک چیز نمیتواند در یک زمان در دو گروه باشد.
پاورقی
۱گروهبندی (Grouping): به معنای دستهبندی کردن چیزها بر اساس ویژگیهای مشترک است. معادل انگلیسی: Grouping
۲داده (Data): به اطلاعاتی گفته میشود که دربارهٔ چیزی جمعآوری میکنیم. معادل انگلیسی: Data
