مفهوم جرم و وزن اشیا

سنگینی و سبکی: دنیای جرم و وزن

سنگین و سبک یعنی چه؟

همه چیزهایی که در اطراف ما هستند، از خودشان مقداری سنگینی دارند. این سنگینی همان جرم^۱ است. وقتی ما یک شیء را بلند می‌کنیم، می‌توانیم احساس کنیم که چقدر سنگین است. برای مثال، یک پاک‌کن کوچک در دست تو سبک احساس می‌شود، اما یک کتاب داستان بزرگ‌تر، سنگین‌تر است. این تفاوت به خاطر جرم متفاوت آن‌هاست.

ما برای مقایسه‌ی سنگینی چیزها، از واحدهای اندازه‌گیری استفاده می‌کنیم. واحد اصلی که در مدرسه و مغازه‌ها زیاد می‌بینیم، کیلوگرم^۳ و گرم است. یک کیلوگرم تقریباً برابر است با جرم یک لیوان شیر پر.

چگونه جرم را اندازه‌گیری می‌کنیم؟

برای اینکه بدانیم یک چیز دقیقاً چقدر جرم دارد، از وسیله‌ای به نام ترازو استفاده می‌کنیم. ترازوها انواع مختلفی دارند. بعضی از آن‌ها مانند ترازوی آشپزخانه، برای اندازه‌گیری مواد غذایی به کار می‌روند و بعضی دیگر مانند ترازوی حمام، برای وزن‌کشی افراد استفاده می‌شوند.

وقتی جرم یک شیء را اندازه می‌گیریم، در واقع مقدار ماده‌ای که آن شیء از آن ساخته شده است را می‌سنجیم. یک سنگ بزرگ جرم بیشتری از یک تکه پنبه دارد، حتی اگر هر دو به یک اندازه جا بگیرند.

جرم و وزن چه فرقی با هم دارند؟

خیلی وقت‌ها ما کلمه‌های جرم^۱ و وزن^۲ را به جای هم به کار می‌بریم، اما آن‌ها با هم کمی تفاوت دارند.

• جرم: مقدار ماده‌ی تشکیل‌دهنده یک شیء است. جرم یک شیء همیشه ثابت است و تغییر نمی‌کند. چه روی زمین باشی و چه روی ماه، جرم تو یکسان است.
• وزن: نیرویی است که زمین به خاطر جاذبه‌اش به یک شیء وارد می‌کند. وزن می‌تواند تغییر کند. برای مثال، وزن یک فضانورد روی ماه کمتر از وزن او روی زمین است، چون جاذبه‌ی ماه ضعیف‌تر است.

ما معمولاً در زندگی روزمره، وقتی می‌گوییم "این کیسه سنگین است"، در واقع در مورد وزن آن صحبت می‌کنیم. اما واحد اندازه‌گیری هر دو می‌تواند کیلوگرم باشد.

اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم

پاورقی

^۱جرم (Mass): مقدار ماده تشکیل‌دهنده یک جسم. این مقدار ثابت است و در همه جای جهان یکسان است.

^۲وزن (Weight): نیرویی که در اثر جاذبه به یک جسم وارد می‌شود. وزن می‌تواند بسته به مکان (مثل زمین یا ماه) تغییر کند.

^۳کیلوگرم (Kilogram): یکی از واحدهای اصلی اندازه‌گیری جرم در سیستم متریک.