بازی با سازمان ساده
سه پایهٔ اصلی بازی با سازمان ساده
هر بازی که قرار باشد در محیط مدرسه یا خانه اجرا شود، باید سه ویژگی اساسی داشته باشد تا دانشآموزان بتوانند بدون سردرگمی از آن لذت ببرند. این سه ویژگی عبارتاند از:
- قوانین کوتاه و روشن: وقتی قوانین یک بازی بیش از ۵ خط نباشد، همه به سرعت آن را یاد میگیرند. مثلاً در بازی «پرتاب حلقه»، فقط کافی است بدانی هر حلقه را از فاصلهٔ معین به سمت هدف پرتاب کنی و امتیاز بگیری.
- وسایل کم و در دسترس: نیازی به تجهیزات گرانقیمت نیست. یک توپ، چند عدد مخروط یا حتی گچ برای خطکشی روی زمین کافی است. این یعنی هر جا که باشی، میتوانی بازی را راه بیندازی.
- تقویت حرکتهای پایه: حرکتهایی مانند پریدن، تعادل، پرتاب کردن و گرفتن توپ، پایهٔ بسیاری از ورزشها هستند. بازیهای سازمانیاده ساده، این مهارتها را به صورت ناخودآگاه در تو تمرین میکنند.
| نام بازی | وسایل مورد نیاز | حرکت پایهٔ اصلی | مدت زمان تقریبی |
|---|---|---|---|
| طنابکشی | یک طناب بلند | کشیدن و تعادل | ۵ تا ۱۰ دقیقه |
| پرتاب حلقه | چند حلقهٔ پلاستیکی و هدف ثابت | پرتاب کردن | ۱۰ تا ۱۵ دقیقه |
| دویدن مارپیچ | چند مخروط یا سنگ کوچک | دویدن با تغییر جهت | ۵ تا ۸ دقیقه |
چطور از این بازیها در زندگی روزمره استفاده کنیم؟
فرض کن بعد از مدرسه با دوستانت در حیاط جمع شدهاید و میخواهید یک بازی تازه راه بیندازید. به جای اینکه ساعتها دربارهٔ قوانین بحث کنید، یکی از همین بازیهای ساده را پیشنهاد بده. مثلاً با یک گچ، روی زمین چند دایره بکشید و از هر کس بخواهید با یک پا داخل دایرهها بپرد. این بازی هم قانونش کوتاه است، هم وسایلش فقط یک گچ است و هم تعادل تو را تقویت میکند. یا در خانه، با یک جوراب تا شده و یک سبد، بازی پرتاب را شبیهسازی کن. هر بار که جوراب در سبد میافتد، یک امتیاز بگیر. این روش نهتنها سرگرمکننده است، بلکه هماهنگی چشم و دستت را هم بهتر میکند.
معمولاً در زنگ ورزش، معلمها از همین بازیهای با سازمان ساده استفاده میکنند. چون همه میتوانند شرکت کنند و کسی احساس خستگی یا دلزدگی نمیکند. حتی اگر تعداد بچهها زیاد باشد، با تقسیم شدن به گروههای کوچک، هر گروه میتواند یک بازی مجزا انجام بدهد. به این ترتیب، هم حرکت میکنی، هم با دوستانت همکاری میکنی و هم بدون اینکه متوجه بشوی، مهارتهای پایهات قویتر میشود.
چالشهای مفهومی در بازیهای ساده
پرسش اول: چرا بعضی از دوستانم از بازی کردن خسته میشوند؟
این خستگی معمولاً به خاطر طولانی شدن بازی یا سخت بودن قوانین است. در بازیهای با سازمان ساده، چون هر دور کوتاه است و قوانین واضح، همه میتوانند به نوبت برنده شوند و هیجان ادامه داشته باشد. همچنین میتوانی هر ۱۰ دقیقه یک بار، نقشها را عوض کنی تا یکنواختی از بین برود.
پرسش دوم: آیا این بازیها به درد مسابقهٔ جدی هم میخورند؟
بله، اما به شرطی که همهٔ بازیکنان با قوانین آشنا باشند و داور هم قوانین را به درستی اجرا کند. در مدرسهها، از همین بازیهای ساده برای برگزاری مسابقات غیررسمی استفاده میشود. مثلاً مسابقهٔ طنابکشی یا پرتاب حلقه، هم جذاب است و هم نیازی به آموزش طولانی ندارد.
پرسش سوم: اگر وسایل مورد نیاز را نداشته باشیم، چه کار کنیم؟
به جای وسایل حرفهای، از چیزهای ساده استفاده کن. به جای مخروط، از کفش یا بطری خالی استفاده کن. به جای حلقه، از درب ظرفهای پلاستیکی کمک بگیر. حتی میتوانی با خطکشی روی زمین، جای وسایل را مشخص کنی. خلاقیت، مهمترین وسیلهٔ تو در این بازیهاست.
دور هم جمع شوید و بازی کنید
بازیهای با سازمان ساده، فرصت طلایی برای تحرک و شادی هستند. با رعایت سه اصل قوانین کوتاه، وسایل اندک و حرکتهای پایه، میتوانی هر جا که هستی – در حیاط، پارک یا حتی راهروی خانه – یک بازی تازه راه بیندازی. به یاد داشته باش که هدف اصلی، لذت بردن از حرکت و همکاری با دیگران است. پس دفعهٔ بعد که خواستی با دوستانت وقت بگذرانی، یک بازی ساده پیشنهاد بده و ببین چطور همه با شوق و انرژی در آن شرکت میکنند. همین امروز امتحان کن!