خطاب: رویاروی سخن گفتن با کسی.

هنر رویاروی سخن گفتن با کسی

چرا گفتگوی رو در رو با بقیه فرق دارد؟

وقتی با کسی روبرو می‌شوی و حرف می‌زنی، تمام وجودت در گفتگو شرکت دارد. فقط کلمات نیستند که حرف می‌زنند؛ بلکه چشم‌ها، دست‌ها و حتی حالت صورت هم پیام می‌فرستند. مثلاً فرض کن دوستت به تو می‌گوید: «فیلم را دوست داشتم.» اما در همین حال دارد به زمین نگاه می‌کند و شانه‌هایش آویزان است. احتمالاً حرف قلبیش چیز دیگری است، نه؟ در گفتگوی رو در رو می‌توانی این نشانه‌ها را ببینی و بهتر متوجه بشوی که طرف مقابل واقعاً چه حسی دارد.

برای درک بهتر تفاوت گفتگوی رو در رو با سایر روش‌های ارتباطی، به این جدول نگاه کن:

سه قانون طلایی برای گفتگوی رو در رو

حالا که فهمیدیم گفتگوی رو در رو چقدر ویژه است، بیا سه قانون ساده و مهم را یاد بگیریم. این قوانین به تو کمک می‌کنند که یک گفتگوی خوب و دوستانه داشته باشی.

قانون اول: نوبت گرفتن و نوبت دادن - در یک گفتگو، همه باید فرصت حرف زدن داشته باشند. مثل بازی با توپ است: توپ را پرت می‌کنی طرف، او هم برمی‌گرداند. اگر فقط تو توپ را نگه داری و پرت نکنی، بازی تمام می‌شود. در حرف زدن هم اگر فقط خودت حرف بزنی و به دیگران فرصت ندهی، آنها خسته می‌شوند. یک راه خوب این است که بعد از هر ۲ تا ۳ جمله مکث کنی و ببینی آیا طرف مقابل می‌خواهد چیزی بگوید.

قانون دوم: گوش دادن فعال (گوش دادن با تمام وجود) - وقتی دیگری حرف می‌زند، فقط گوش‌هایت کار نمی‌کنند. باید چشم‌هایت را به او بدوزی، سرت را تکان بدهی تا نشان دهی داری گوش می‌دهی و گاهی کوتاه بگویی «آها»، «درست است» یا «فهمیدم». این کار باعث می‌شود طرف مقابل احساس کند حرفش برای تو مهم است.

قانون سوم: توجه به زبان بدن - زبان بدن یعنی حرکات دست و پا، حالت صورت و طرز ایستادن یا نشستن ما. اگر دستهایت را روی سینه بگذاری و اخم کنی، حتی بدون اینکه حرفی بزنی، داری می‌گویی «حوصله ندارم» یا «عصبانی‌ام». اما اگر کمی به طرف مقابل خم شوی و لبخند بزنی، داری می‌گویی «مشتاقم به حرف‌هایت گوش کنم».

تمرین عملی: گفتگو با دوست جدید در حیاط مدرسه

فرض کن توی حیاط مدرسه یک دانش‌آموز جدید می‌بینی که تنها ایستاده. می‌خواهی با او دوست شوی. چطور از قانون‌های بالا استفاده می‌کنی؟ اول: به او نزدیک می‌شوی و لبخند می‌زنی (زبان بدن مثبت). دوم: می‌گویی «سلام، من رضا هستم. می‌خواهی با هم فوتبال بازی کنیم؟» (نوبت دادن به او برای جواب دادن). سوم: بعد از حرف او، سرت را تکان می‌دهی و می‌گویی «خیلی خوب، بیا بریم.» (گوش دادن فعال). این یک گفتگوی رو در رو ساده اما عالی است. حتی می‌توانی اسمش را بپرسی و با دقت به جوابش گوش کنی. بعداً که او را می‌بینی، با همان اسم صدایش می‌کنی. این کار نشان می‌دهد که حرف‌های قبلی را به خاطر داری.

در اینجا یک معادلهٔ کوچک (با فرمول ریاضی) برای درک بهتر رابطهٔ مؤلفه‌های یک گفتگوی خوب وجود دارد:

چالش‌هایی که موقع حرف زدن روبرو پیش می‌آید

چطور بفهمیم گفتگوی ما خوب بوده است؟

یک راه ساده برای فهمیدن این موضوع، نگاه کردن به واکنش طرف مقابل است. اگر در طول گفتگو سرش را تکان می‌دهد، گاهی لبخند می‌زند، به تو نگاه می‌کند و بعد از تمام شدن حرفت، جواب مناسبی می‌دهد، یعنی گفتگوی خوبی داشته‌اید. همچنین اگر خودت بعد از گفتگو احساس خوبی داری و دلت می‌خواهد دوباره با آن شخص حرف بزنی، نشانهٔ دیگری از موفقیت است.

پاورقی‌ها

1. intention: به معنای «نیت» یا «هدف درونی» است. در اینجا اشاره دارد که شاید فرد عمداً حرفت را قطع نمی‌کند، بلکه عادت دارد زود حرف بزند.
2. ممکن: واژه‌ای فارسی به معنای «محتمل» یا «امکان‌پذیر» است که در متن برای حفظ یکدستی زبان فارسی استفاده شده است. (این واژه ریشه عربی دارد اما جزو واژگان پذیرفته شده در فارسی امروز است).
برای مطالعه بیشتر در مورد مهارت ارتباط چشمی و گوش دادن فعال، می‌توانی از کتاب‌های مهارت‌های اجتماعی برای کودکان کمک بگیری.