مدل تیپهای شخصیتی چهارگانه
نقشهای ساده برای شناخت افراد: چهار ربع شخصیتی
تصور کنید وارد یک باشگاه جدید شدهاید. برخی بلافاصله شروع به معرفی خود و مدیریت بازی میکنند، برخی دیگر با شور و اشتیاق همه را به خنده میاندازند، بعضی ساکت و محتاط نظاره میکنند تا قوانین بازی را بفهمند و عدهای هم از همان ابتدا به دنبال قوانین و مقررات دقیق بازی میگردند. این رفتارهای متفاوت، میتوانند نشانهای از چهار سبک اصلی شخصیتی در مدل DISC باشند. این مدل بر دو محور اصلی استوار است: تمرکز بر کار در مقابل تمرکز بر مردم و کنشگرا بودن در مقابل محتاط بودن.
| تیپ شخصیتی | شعار درونی | نقاط قوت | چالشهای احتمالی |
|---|---|---|---|
|
تسلط (D)
کنشگرا / کارمحور
|
"بیایید کنترل را به دست بگیریم و به نتیجه برسیم." | تصمیمگیری سریع، رهبری، نتیجهگرایی | بیصبری، نادیده گرفتن احساسات دیگران |
|
تأثیرگذاری (I)
کنشگرا / مردممحور
|
"بیایید با هم لذت ببریم و دیگران را تشویق کنیم." | کاریزما، خوشبینی، ایجاد انگیزه | بینظمی، توجه بیش از حد به تأیید دیگران |
|
ثبات (S)
محتاط / مردممحور
|
"بیایید با هم همکاری کنیم و محیطی آرام بسازیم." | وفاداری، شنوندگی عالی، ایجاد هماهنگی | مقاومت در برابر تغییر، مشکل در نه گفتن |
|
وظیفهشناسی (C)
محتاط / کارمحور
|
"بیایید دقیق، درست و مطابق با قوانین عمل کنیم." | دقت، تحلیل منطقی، سازمانیافتگی | کمالگرایی، انتقاد از خود و دیگران |
شناسایی تیپهای شخصیتی در محیط مدرسه
بیایید این چهار تیپ را در یک موقعیت آشنا، مثل انجام یک پروژهٔ گروهی برای درس علوم، مشاهده کنیم. علی (تیپ D) بلافاصله ایدهای را پیشنهاد میدهد و میگوید: «من مدیر پروژه میشوم، شما این بخشها را انجام دهید.» او بر نتیجه و تکمیل سریع پروژه متمرکز است. سارا (تیپ I) با انرژی میگوید: «چه ایدهٔ جالبی! بعد از پایان کار میتونیم کلی عکس بگیریم و ارائهمون رو خیلی جذاب کنیم.» نقش او ایجاد انگیزه و سرگرمی در تیم است.
در همین تیم، پویا (تیپ S) با آرامش میپرسد: «نظر بقیه چیه؟ من حاضرم هرکاری که لازمه رو انجام بدم تا تیممون موفق بشه.» او نگران حفظ آرامش و رضایت همه است. و در نهایت، مبینا (تیپ C) با دقت به قوانین پروژه نگاه میکند و میگوید: «طبق معیارها، پروژه باید شامل سه بخش باشد. بیایید ابتدا یک جدول زمانبندی دقیق و یک چکلیست برای هر بخش تهیه کنیم.» او به کیفیت، دقت و پیروی از اصول اهمیت میدهد.
هنر ارتباط مؤثر با هر سبک شخصیتی
شناخت تیپ شخصیتی طرف مقابل، مانند داشتن یک کتاب راهنما برای برقراری ارتباط است. اگر میخواهید با یک فرد با سبک تسلط صحبت کنید، مستقیم و مختصر باشید. وقتگیر نکنید و بر روی نتایج و گزینهها تمرکز کنید. برای مثال، به جای توضیح طولانی، بگویید: «این تصمیم، زمان انجام پروژه را ۲۰٪ کاهش میدهد.»
با یک فرد با سبک تأثیرگذاری، پرانرژی و مشتاق باشید. از داستان و مثالهای جذاب استفاده کنید و فضایی صمیمی ایجاد نمایید. با افراد دارای سبک ثبات، باید صبور و حمایتگر بود. تغییرات را به تدریج معرفی کنید و به احساسات آنها اهمیت دهید. و در نهایت، هنگام صحبت با یک فرد با سبک وظیفهشناسی، منظم، دقیق و مستند باشید. انتظارات را به وضوح بیان کنید و برای جزئیات و منطق پشت تصمیمات، ارزش قائل شوید.
پرسشهای رایج و باورهای نادرست
پاورقی
1 DISC: نام یک مدل ارزیابی رفتار است که از حروف اول چهار سبک اصلی آن گرفته شده است.
2 Dominance (تسلط): سبکی که بر نتیجه، چالش و کنترل متمرکز است.
3 Influence (تأثیرگذاری): سبکی که بر ارتباطات، تشویق و عملگرایی اجتماعی متمرکز است.
4 Steadiness (ثبات): سبکی که بر همکاری، صداقت و پشتیبانی قابل اعتماد متمرکز است.
5 Conscientiousness (وظیفهشناسی): سبکی که بر کیفیت، تخصص، قوانین و رویهها متمرکز است.
