نقاط ضعف و محدودیتها: کاستیها و موانعی که عملکرد مطلوب تیم را محدود میکنند
محدودیتهای داخلی: عوامل بازدارنده از درون تیم
محدودیتهای داخلی به عواملی گفته میشود که ریشه در خود تیم و اعضای آن دارد. این عوامل معمولاً قابل کنترلتر هستند اما نیاز به خودآگاهی و تلاش جمعی دارند.
| نوع محدودیت | توضیح | تأثیر روی عملکرد |
|---|---|---|
| کمبود مهارت یا دانش | وقتی اعضای تیم دانش فنی یا مهارتهای لازم برای انجام بخشی از کار را ندارند. مثال: تیم ساخت ربات که هیچ کس برنامهنویسی بلد نیست. | تأخیر در کار، کیفیت پایین خروجی، وابستگی به یک نفر. |
| ارتباطات ضعیف | گفتوگوی ناکافی، گوش ندادن، سوء تفاهم و جریان ندادن اطلاعات مهم بین اعضا. | تکرار کارها، تضاد و درگیری، تصمیمگیریهای اشتباه. |
| روحیه و انگیزه پایین | اعضای تیم علاقهای به پروژه ندارند یا احساس خستگی میکنند. این ممکن است به دلیل بیعدالتی یا حجم کار نامتعادل باشد. | کاهش بهرهوری، افزایش غیبتها، ترک تیم. |
| رهبری نامؤثر | سرپرست تیم نمیتواند اعضا را هدایت کند، تصمیمگیری کند یا انگیزه بدهد. | بیهدفی، هرج و مرج، از دست دادن فرصتها. |
یک مثال ساده: در یک تیم تحقیقات علمی مدرسه، اگر یکی از اعضا بهخاطر ترس از سخنرانی، از ارائه نتیجه کار خودداری کند، این یک محدودیت داخلی است که میتواند نمره کل تیم را پایین بیاورد. راهحل ممکن است تمرین گروهی یا تقسیم بخش ارائه بین چند نفر باشد.
محدودیتهای خارجی: موانعی که از محیط به تیم تحمیل میشود
این محدودیتها خارج از کنترل مستقیم اعضای تیم هستند و معمولاً مربوط به محیط، سازمان یا منابع میشوند. شناسایی آنها به تیم کمک میکند تا واقعبینانه برنامهریزی کند.
کمبود منابع: رایجترین محدودیت خارجی است. منابع میتواند شامل بودجه، زمان، ابزار، مکان یا اطلاعات باشد. مثلاً، یک تیم ورزشی مدرسه ممکن است به دلیل نبود سالن تمرین مناسب، نتواند بهخوبی تمرین کند.
قوانین و مقررات: محدودیتهایی که توسط مدرسه، مسابقات یا قوانین تعیین میشود. مثلاً، در یک مسابقهی ساخت پل با چوب خلال دندان، قانون ممکن است استفاده از چسب را محدود کند که بر طراحی تیم تأثیر میگذارد.
فشار رقابتی و تغییرات محیطی: موفقیت تیمهای رقیب یا تغییر ناگهانی شرایط (مثل تغییر تاریخ تحویل پروژه) میتواند یک مانع بزرگ باشد. تیمی که برای تغییرات آماده نباشد، عملکردش افت میکند.
از شناخت محدودیت تا خلق فرصت: یک بازی گروهی عملی
بیایید با یک فعالیت عملی، موضوع را بهتر درک کنیم. فرض کنید مأموریت تیم شما ساخت بلندترین برج ممکن با 20 قطعه لگو در زمان 5 دقیقه است. محدودیتها چیست؟
- محدودیت داخلی: اگر یکی از اعضا عجول باشد و نخواهد گوش کند، برج زود میریزد.
- محدودیت خارجی: تعداد قطعات (20) و زمان (5 دقیقه) محدودیتهای بیرونی هستند.
تیم موفق، ابتدا این محدودیتها را میپذیرد. سپس برای مدیریت آنها برنامه میریزد: مثلاً 2 دقیقه اول را به طراحی و تقسیم کار اختصاص میدهد (مدیریت زمان و ارتباطات) و از قطعات بزرگ برای پایه استفاده میکند (مدیریت بهینه منابع). اینجا محدودیتها باعث خلاقیت و برنامهریزی بهتر شدند.
در دنیای واقعی، یک تیم استارتآپی3 جوان نیز با محدودیت بودجه شدید روبروست. این محدودیت، آنها را وادار میکند تا ایدههای خود را هوشمندانهتر، با کمترین هزینه و با تکیه بر مهارتهای درونی خود عملی کنند. گاهی یک محدودیت بزرگ، منجر به نوآوری بزرگ میشود.
پرسشهای مهم و اشتباهات رایج در برخورد با موانع
پاورقی
1 محدودیتهای منابع (Resource Constraints): به شرایطی گفته میشود که دسترسی به منابع مورد نیاز مانند پول، زمان، نیروی انسانی، مواد یا اطلاعات، کمتر از مقدار لازم برای انجام بهینه کار است.
2 ارتباطات (Communication): فرآیند تبادل اطلاعات، افکار و احساسات بین اعضای یک گروه.
3 استارتآپ (Startup): یک شرکت جوان و نوپا که با ایدهای جدید و معمولاً در حوزه فناوری فعالیت خود را آغاز میکند و به سرعت در حال رشد است.
