دریا چیست و چه نقشی دارد؟

دریا: خانه‌ی بزرگ آب

دریا چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

دریا حجم بسیار بزرگی از آب شور است که خشکی‌های زمین را احاطه کرده است. اگر به یک کره‌ی جغرافیایی نگاه کنی، قسمت‌های آبی رنگ، همان دریاها و اقیانوس‌ها هستند. آب دریا شور است، طوری که اگر آن را بچشی، مزه‌ی نمک می‌دهی. این نمک از سنگ‌ها و خاکی به وجود می‌آید که رودخانه‌ها آن‌ها را از خشکی به دریا می‌برند.

دریا چگونه آب‌وهوا را تنظیم می‌کند؟

دریاها مانند یک بخاری و کولر غول‌پیکر برای زمین عمل می‌کنند. آن‌ها گرمای خورشید را در تابستان جذب و ذخیره می‌کنند و در زمستان، این گرما را به آرامی آزاد می‌کنند. به همین دلیل است که شهرهای کنار دریا، معمولاً زمستان‌های معتدل‌تر و تابستان‌های خنک‌تری دارند. همچنین، بخار آبی که از سطح دریا بلند می‌شود، باعث تشکیل ابر و باران می‌شود. پس وقتی در کنار دریا هستی و باد خنکی می‌وزد، بدان که دریا در حال تنظیم هواست!

دریا؛ یک آشپزخانه‌ی بزرگ

دریا منبع بسیار مهمی برای غذای انسان‌ها است. ماهی‌هایی مانند قزل‌آلا و میگو، و موجودات دیگری مانند ماهی مرکب، از دریا صید می‌شوند و به سفره‌های ما می‌رسند. احتمالاً تو هم ماهی grilled (کبابی) یا سوپ میگو را خورده‌ای. همه‌ی این غذاها از دریا به دست می‌آیند. این موجودات در اکوسیستم¹ دریا زندگی می‌کنند و یک زنجیره‌ی غذایی بزرگ را تشکیل می‌دهند.

جاده‌های آبی برای سفر و تجارت

دریاها بزرگراه‌های طبیعی برای حمل‌ونقل هستند. کشتی‌های باری غول‌پیکر، وسایل نقلیه، مواد غذایی، نفت و بسیاری از کالاهایی که هر روز استفاده می‌کنی را از این راه جابه‌جا می‌کنند. دفعه‌ی بعد که سوار یک ماشین اسباب‌بازی شدی، بدان که ممکن است قطعات آن با کشتی از کشوری دیگر به ایران آمده باشد.

دریا چگونه به نفس کشیدن ما کمک می‌کند؟

گیاهان بسیار ریزی به نام فیتوپلانکتون² در دریا زندگی می‌کنند. این موجودات ریز، دقیقاً مانند درختان روی خشکی، عمل فتوسنتز³ را انجام می‌دهند. در فتوسنتز، آن‌ها دی‌اکسیدکربن را می‌گیرند و اکسیژن تولید می‌کنند. دانشمندان می‌گویند این موجودات ریز بین 50 تا 80 درصد از اکسیژن هوای کره‌ی زمین را می‌سازند. پس هر نفسی که می‌کشی، بخشی از آن را مدیون دریا هستی! این رابطه را می‌توان به صورت ساده نشان داد:

$نور \ خورشید + آب + دی‌اکسید \ کربن \rightarrow غذا + اکسیژن$

اشتباهات رایج و پرسش‌های مهم

پاورقی

¹اکوسیستم (Ecosystem): به جامعه‌ای از موجودات زنده (مانند گیاهان و حیوانات) و محیط غیرزنده‌ی آن‌ها (مانند آب و هوا) گفته می‌شود که با هم در ارتباط هستند.

²فیتوپلانکتون (Phytoplankton): موجودات گیاهی بسیار ریزی که در آب دریا شناورند و غذای بسیاری از آبزیان هستند.

³فتوسنتز (Photosynthesis): فرآیندی که در آن گیاهان با استفاده از نور خورشید، آب و دی‌اکسیدکربن، برای خود غذا می‌سازند و در این راه اکسیژن آزاد می‌کنند.