جنگل، خانهی سبز زمین
جنگل چگونه به ما کمک میکند؟
جنگلها کارهای شگفتانگیزی برای ما و همهی موجودات زنده انجام میدهند. تصور کن جنگل یک کارخانهی بزرگ و مفید است. در این کارخانه، درختان مانند ماشینهای زندهای هستند که همیشه در حال کار کردن هستند.
| کار جنگل | توضیح ساده |
|---|---|
| ساختن هوای تازه | درختان گاز دیاکسید کربن۱ را میمکند و به جای آن، اکسیژن۲ تولید میکنند. ما انسانها و بسیاری از جانوران برای نفس کشیدن به اکسیژن نیاز داریم. |
| محافظت از خاک | ریشههای درختان مانند یک تور محکم، خاک را نگه میدارند و نمیگذارند باران یا بادهای شدید آن را با خود ببرند. |
| خانهی جانوران | سنجاب، خرگوش، پرندگان مختلف و حشرات زیادی در جنگل زندگی میکنند. جنگل خانه و آشپزخانهی آنها است! |
| خنک کردن هوا | سایهی درختان و آبی که از برگهایشان بخار میشود، هوای اطراف را خنک و مطبوع میکند. |
یک آزمایش کوچک: درختان چگونه نفس میکشند؟
میتوانی اهمیت درختان را با یک مثال ساده ببینی. یک روز آفتابی، کف دستت را زیر نور خورشید بگیر. حالا یک برگ سبز بزرگ (مثل برگ درخت انجیر یا چنار) را روی دستت قرار بده. بعد از چند ثانیه متوجه میشوی که زیر برگ، هوا خنکتر است. این اتفاق به این دلیل میافتد که برگ درخت در حال کار کردن و ساختن اکسیژن است. درختان با کمک نور خورشید، آب و گاز دیاکسید کربن، غذای خود را میسازند و در این فرآیند، اکسیژن آزاد میکنند. به این کار $فتوسنتز$۳ میگویند.
$آب + دیاکسید کربن + نور خورشید \rightarrow غذا + اکسیژن$
اگر جنگل نباشد چه میشود؟
حالا بیا تصور کنیم جنگلی در کار نباشد. اگر درختان نباشند، چه اتفاقی برای محیط اطراف ما میافتد؟
هوا گرمتر و آلودهتر میشود، چون درختانی نیستند که هوا را خنک و تمیز کنند. وقتی باران شدید ببارد، خاکی که ریشهای آن را نگه ندارد، شسته میشود و از بین میرود. به این کار فرسایش خاک۴ میگویند. همچنین، جانورانی که در جنگل زندگی میکنند، خانه و غذای خود را از دست میدهند و ممکن است برای همیشه ناپدید شوند.
سوالات مهم دربارهی جنگل
پاسخ: هر درخت، حتی یک درخت کوچک، مفید است! آن درخت هم اکسیژن تولید میکند، هم سایه ایجاد میکند و هم میتواند خانهی یک پرنده یا سنجاب باشد. پس کاشتن حتی یک درخت هم بسیار ارزشمند است.
پاسخ: کارهای سادهای مثل دور نریختن زباله در جنگل، روشن نکردن آتش در جای نامناسب و کاشتن یک درخت در روز درختکاری، راههای خوبی برای محافظت از این خانهی سبز هستند.
پاورقی
۱دیاکسید کربن (Carbon Dioxide): گازی است که وقتی نفس میکشیم یا ماشینها کار میکنند، تولید میشود. درختان این گاز را جذب میکنند.
۲اکسیژن (Oxygen): گازی است که برای نفس کشیدن و زنده ماندن انسانها و بسیاری از جانوران لازم است.
۳فتوسنتز (Photosynthesis): فرآیندی که در آن گیاهان سبز با استفاده از نور خورشید، آب و دیاکسید کربن، برای خود غذا میسازند و اکسیژن آزاد میکنند.
۴فرسایش خاک (Soil Erosion): وقتی لایهی رویی و حاصلخیز خاک توسط باد یا آب از بین برود.
