توان انسان: قدرت اندیشیدن، یادگیری، ساختن، انتخاب کردن و اثر گذاشتن بر جهان
هر یک از ما میتوانیم با فکر کردن، یاد گرفتن، ساختن، انتخاب درست و تاثیر بر اطرافمان، زندگی بهتری بسازیم.
چکیده: انسان موجودی است که میتواند بیندیشد، از تجربهها یاد بگیرد، چیزهای تازه بسازد، راه درست را انتخاب کند و روی دنیای اطراف خود اثر بگذارد. این پنج توانایی، قدرت انسان را شکل میدهند. در این مقاله میخوانیم که چگونه با همین تواناییهای ساده میتوانیم کارهای بزرگ انجام دهیم و در خانه و مدرسه تغییرهای خوبی ایجاد کنیم.
پنج قدرت درونی که هر دانشآموزی دارد
| توانایی | یعنی چه؟ | مثال در زندگی روزمره |
|---|---|---|
| اندیشیدن | فکر کردن و یافتن راه حل | موقع حل مسائل ریاضی یا برنامه ریزی برای انجام تکالیف |
| یادگیری | دانش و مهارت تازه به دست آوردن | یاد گرفتن کدهای جدول ضرب یا روش درست نقاشی کشیدن |
| ساختن | تولید کردن یا درست کردن چیزی تازه | ساخت کاردستی با کاغذ، ماکت یا نوشتن یک داستان کوتاه |
| انتخاب کردن | گزینش آگاهانه میان چند گزینه | انتخاب دوست خوب، خوردن خوراکی سالم یا تماشای برنامهٔ مفید |
| اثر گذاشتن | تغییر دادن محیط یا دیگران به شیوهٔ مثبت | کمک به دوست هم کلاسی، تمیز نگه داشتن حیاط مدرسه |
این قدرتها در زندگی روزمرهٔ ما
مثال از کلاس و خانه: فرض کن برای درست کردن یک ماکت شهر به گروه خود در مدرسه کمک میکنی. نخست اندیشه میکنی که چه چیزهایی لازم داری. بعد با نگاه کردن به عکسها و پرسیدن از معلم، یاد میگیری چطور یک پل کوچک بسازی. سپس با مقوا و چسب آن را میسازی. وقتی بین وسایل رنگی و بیرنگ یکی را برمیگزینی، در واقع انتخاب میکنی. سرانجام ماکت زیبای تو به دیگران نشان میدهد که چطور یک دانشآموز میتواند روی کار گروهی اثر بگذارد و همه را به تلاش تشویق کند.
پرسش و پاسخهای چالشی
پرسش: آیا همهٔ انسانها به یک اندازه قدرت اندیشیدن دارند؟
پاسخ: اندیشیدن مانند ماهیچهٔ بازو است. هر کسی آن را دارد، اما با تمرین و مطالعه میتواند آن را قویتر کند. یک دانشآموز با حل کردن معماها یا خواندن کتاب، اندیشهاش را پرورش میدهد.
پاسخ: اندیشیدن مانند ماهیچهٔ بازو است. هر کسی آن را دارد، اما با تمرین و مطالعه میتواند آن را قویتر کند. یک دانشآموز با حل کردن معماها یا خواندن کتاب، اندیشهاش را پرورش میدهد.
پرسش: اگر در انتخاب کردن اشتباه کنیم، چه؟
پاسخ: اشتباه کردن بخشی از زندگی است. انسان میتواند از اشتباه خود درس بگیرد و بار دیگر انتخاب بهتری داشته باشد. مثلاً اگر یک بار بدون فکر کردن به حرف دوستش گوش کرد و دچار دردسر شد، دفعهٔ بعد با دقت بیشتری انتخاب میکند.
پاسخ: اشتباه کردن بخشی از زندگی است. انسان میتواند از اشتباه خود درس بگیرد و بار دیگر انتخاب بهتری داشته باشد. مثلاً اگر یک بار بدون فکر کردن به حرف دوستش گوش کرد و دچار دردسر شد، دفعهٔ بعد با دقت بیشتری انتخاب میکند.
پرسش: چگونه بفهمیم روی دیگران اثر مثبت گذاشتهایم؟
پاسخ: وقتی کار خوبی انجام میدهی، دیگران خوشحال میشوند یا از تو تشکر میکنند. برای نمونه، اگر همکلاسیات در درس مشکل دارد و تو به او کمک کنی، او بهتر یاد میگیرد و به تو لبخند میزند. این یعنی اثر گذاشتهای.
پاسخ: وقتی کار خوبی انجام میدهی، دیگران خوشحال میشوند یا از تو تشکر میکنند. برای نمونه، اگر همکلاسیات در درس مشکل دارد و تو به او کمک کنی، او بهتر یاد میگیرد و به تو لبخند میزند. این یعنی اثر گذاشتهای.
نکتهٔ پایانی: هر روز در مدرسه و خانه از این پنج توانایی استفاده میکنی. اندیشه به تو کمک میکند راه حل پیدا کنی. یادگیری باعث میشود مهارت تازه به دست بیاوری. ساختن، حاصل کار تو را نشان میدهد. انتخاب کردن، جهت زندگی تو را مشخص میکند. اثر گذاشتن، ارزش تو را در گروه و جامعه آشکار میسازد. پس قدر این تواناییها را بدان و با تمرین روزانه، آنها را در خودت پرورش بده.