پروین دولتآبادی؛ شاعری از جنس بهار و نرمی باد
دو بخش مهم زندگی و شعر پروین دولتآبادی
پروین دولتآبادی در سال ۱۳۴۰ خورشیدی به دنیا آمد. او بیشتر از همه چیز به طبیعت و احساس پاک بچهها علاقه داشت. شعرهای او ساده، روان و شبیه به حرف زدن یک دوست مهربان است. اگر شعر «رقص باد، خندهٔ گل» را خوانده باشی، حتماً دیدهای که باد مثل یک کودک شیطان، شاخهها را تکان میدهد و گلها میخندند. این شاعر دوست دارد به چیزهای کوچک زندگی هم نگاه دقیق کند، همانطور که تو به پروانهٔ پشت پنجره یا به بازی مورچهها نگاه میکنی.
در کتابهای درسی فارسی پایهٔ ششم و هفتم، گاهی شعرهایی از این شاعر دیده میشود. معلمها معمولاً از شعرهای او برای تمرین «جان بخشی به اشیا» استفاده میکنند؛ یعنی باد را مثل یک آدم نقاشی کنند که میرقصد، یا گل را مثل یک دختر بچهٔ شاد که میخندد.
| نگاه معمولی به طبیعت | نگاه شاعرانه در شعر پروین دولتآبادی |
|---|---|
| باد برگ درختان را تکان میدهد | باد دارد با شاخههای بید میرقصد |
| گلبرگ گل از ساقه جدا میشود | گل از خوشحالی میخندد و گلبرگش را تکان میدهد |
| ابرها آسمان را میپوشانند | ابرها مثل پتو روی شانهٔ کوه انداخته میشوند |
از کوچهٔ مدرسه تا صفحهٔ دفتر مشق؛ کاربرد شعر در زندگی روزمرهٔ تو
شاید فکر کنی شعر فقط برای کتاب و کلاس درس است. اما نه! شعر «رقص باد، خندهٔ گل» را میتوانی در همین حیاط مدرسه هم ببینی. یک روز باد میآید و برگ درخت چنار را تکان میدهد. اگر مثل پروین دولتآبادی نگاه کنی، میبینی که برگ دارد با باد رقص میکند. یا وقتی باران میبارد و قطرات روی شیشهٔ کلاس میلغزند، میتوانی بگویی باران دارد برای بچهها نقاشی میکشد. حتی مشق شب انشا: معلم از تو بخواهد «یک روز در باغ» را توصیف کنی. میتوانی بنویسی: «گلهای مینا خندیدند و باد سبز، آرام موهای بید را شانه زد.» این همان زبان شاعرانه است که پروین دولتآبادی به ما یاد میدهد.
سه پرسش چالشی با پاسخ ساده
پاسخ: چون جان دادن به اشیا باعث میشود دنیای اطراف برای بچهها قشنگتر و زندهتر شود. وقتی باد را «رقصنده» و گل را «خندان» تصور کنی، هیچ چیز در طبیعت برایت خستهکننده نخواهد بود.
پاسخ: خیلی از شعرهایش در مورد طبیعت است، اما بعضی شعرها هم دربارهٔ مهربانی، دوستی و کمک به دیگران سروده. با این حال «رقص باد، خندهٔ گل» معروفترین شعری است که در مدرسه میخوانیم.
پاسخ: نه، اصلاً سخت نیست. فقط کافی است چند دقیقه مثل یک کارآگاه به اطراف نگاه کنی: «این باد کولر چه شکلی است؟ شبیه غول مهربانی که هوا را تکان میدهد.» هر قدر بیشتر تمرین کنی، راحتتر میتوانی شاعر باشی.