ضرب‌المثل «یک زبان داریم و دو گوش»: باید بیشتر از آنچه حرف می‌زنیم گوش دهیم.

یک زبان داریم و دو گوش: راز خوب گوش دادن

گوش دادن چیست و چه فرقی با شنیدن دارد؟

خیلی از بچه‌ها فکر می‌کنند «شنیدن» و «گوش دادن» یکی است؛ اما فرق بزرگی بینشان وجود دارد. شنیدن یعنی صدا به گوش ما می‌خورد، مثل وقتی که صدای ماشین یا باد را می‌شنویم. اما گوش دادن یعنی با دقت به حرف کسی توجه کنیم، منظور او را بفهمیم و حتی احساسش را درک کنیم. یک ضرب‌المثل قدیمی فارسی می‌گوید: «یک زبان داریم و دو گوش»؛ یعنی طبیعت به ما دو وسیله برای شنیدن داده و فقط یک وسیله برای سخن گفتن. پس باید دو برابر بیشتر از آنکه حرف می‌زنیم، گوش کنیم.

حالا بیایید یک مثال ساده بزنیم: فرض کنید دوستتان مشق شبش را گم کرده و ناراحت است. اگر فقط بشنوید که می‌گوید «دفترم نیست»، یک خبر شنیده‌اید. اما اگر گوش دهید، متوجه می‌شوید که او واقعاً ناراحت است، شاید از معلم می‌ترسد یا احساس خجالت می‌کند. بعد می‌توانید به او بگویید: «ناراحت نباش، با هم یک برگه تازه می‌گیریم و سؤال‌ها را دوباره می‌نویسیم.»

چهار موقعیت که در آنها خوب گوش دادن نجات‌بخش است

در زندگی روزمره‌ی یک دانش‌آموز، جاهای زیادی هست که گوش دادن خوب خیلی کمک می‌کند. مثلاً در کلاس درس: وقتی معلم توضیح می‌دهد، اگر خوب گوش ندهی، ممکن است تکلیف را اشتباه بفهمی یا در امتحان نمره‌ی بدی بگیری. یا در زنگ ورزش: اگر توپ را به کسی پاس می‌دهی و او فریاد می‌زند «بزن به سمت راست» ولی تو گوش نمی‌دهی، تیم گل می‌خورد. حتی در حیاط مدرسه: وقتی دوستت درباره‌ی فیلمی حرف می‌زند که دیده، اگر فقط به فکر حرف زدن خودت باشی، هیچ‌وقت نمی‌توانی از فیلم لذت ببری یا نظر بدهی.

یک نمونه‌ی دیگر: فرض کنید مادرت از تو می‌خواهد بعد از مدرسه نان بگیری. تو در حال بازی با تبلت هستی و فقط می‌گویی «بله، بله» اما واقعاً گوش نمی‌دهی. نتیجه این می‌شود که نان را فراموش می‌کنی و سر شام هیچ نانی سر سفره نیست. اگر گوش می‌دادی و حتی تکرار می‌کردی «باشه مامان، بعد از مدرسه از نانوایی سنگک می‌خرم»، دیگر اشتباه پیش نمی‌آمد.

سه چالش رایج در گوش دادن (پرسش و پاسخ)