کلر (سمیه) ژوبرت؛ نویسندهٔ فرانسویالاصل مقیم ایران
زندگی یک نویسنده با دو فرهنگ
کلر ژوبرت در کشور فرانسه به دنیا آمد، اما بعدها به ایران آمد و اینجا خانهاش شد. او اسم ایرانی «سمیه» را برای خودش انتخاب کرد. شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در مدرسه دوستی دارید که از شهر یا کشور دیگری به کلاس شما آمده است. آن دوست هم مثل کلر ژوبرت آداب و رسوم جدیدی یاد میگیرد، اما هنوز خاطرات و خوراکیهای محبوب کشور خودش را فراموش نمیکند. کلر ژوبرت هم همین طور است. او زبان فارسی را خیلی خوب یاد گرفت و شروع کرد به نوشتن داستان برای بچههای ایرانی. داستانهای او معمولاً دربارهٔ چیزهایی است که آدمها به دنبالشان میگردند؛ مثل دوستی، آرامش، خانه یا حقیقت.
| فرهنگ فرانسه (کشور زادگاهش) | فرهنگ ایران (خانهٔ جدیدش) |
|---|---|
| بسیاری از داستانهای قدیمی فرانسه دربارهٔ شوالیهها و قلعههاست. | داستانهای ایرانی پر از شخصیتهای مهربان مثل پهلوانان و عارفان است. |
| در فرانسه خیلی از بچهها به کتابهای مصور با طراحی خاص علاقه دارند. | در ایران بچهها عاشق داستانهای ضربالمثل و قصههای کهن هستند. |
داستان «در جستوجو»؛ مثل یک بازی گنجیابی
داستان «در جستوجو» را تصور کنید مثل همان لحظههایی که تو حیاط مدرسه چیزی را گم میکنید و تمام دوستانتان به شما کمک میکنند تا آن را پیدا کنید. در این کتاب، شخصیت اصلی به دنبال چیزهایی میگردد که خیلی برایش مهم هستند. او از جاهای مختلف عبور میکند، با آدمهای گوناگون حرف میزند و هر بار یک سرنخ تازه پیدا میکند. کلر ژوبرت طوری نوشته که خواننده حس میکند خودش دارد همراه قهرمان داستان جستوجو میکند. مثلاً وقتی قهرمان قصه از یک بازار قدیمی رد میشود، شما بوی ادویه و رنگ پارچهها را در ذهنتان مجسم میکنید. این هنر نویسندگی است.
یک مثال از زندگی خودتان: فرض کنید دفتر ریاضیتان را گم کردهاید. اول جای ناهارخوری را نگاه میکنید، بعد صندوق عقب ماشین، بعد کمد اتاقتان. هر بار که جایی را جستوجو میکنید، چیز دیگری (مثلاً یک خودکار یا آدامس) پیدا میکنید، اما خود دفتر را نه. داستان «در جستوجو» هم همین طوری پیش میرود. قهرمان داستان چیزهای فرعی زیادی پیدا میکند تا بالاخره به آنچه واقعاً دنبالش بوده میرسد. در پایان کتاب، خواننده میفهمد که گاهی مهمترین چیزها همان نزدیکی ما هستند، فقط باید خوب نگاه کنیم.
سه پرسش چالشی دربارهٔ کلر ژوبرت و داستانش
پرسش ۱: چرا کلر ژوبرت اسم ایرانی «سمیه» را برای خودش انتخاب کرد؟
پاسخ: او دوست داشت مردم ایران راحتتر اسمش را صدا بزنند. این کار نشان میدهد که او به فرهنگ ایران احترام میگذارد و خودش را جزئی از این جامعه میداند. مثل وقتی که تو در اردوی مدرسه با دوست جدیدت همنام میشوی تا راحتتر با هم صدا کنید.
پرسش ۲: آیا کسی که از کشور دیگر به ایران میآید میتواند داستانهای خوب برای بچههای ایرانی بنویسد؟
پاسخ: بله، قطعاً میتواند. کلر ژوبرت خودش بهترین مثال است. او داستانهای فرانسه را در کودکی خوانده و حالا فرهنگ ایران را هم خوب میشناسد. پس میتواند از هر دو دنیا بهترین ایدهها را بردارد و قصههای تازه و جذابی خلق کند. مثل سفرهای که هم برنج ایرانی دارد هم نوعی سالاد فرانسوی.
پرسش ۳: چرا در داستان «در جستوجو» شخصیت اصلی خیلی چیزها را پیدا میکند، اما باز هم به دنبال چیز دیگری میگردد؟
پاسخ: چون نویسنده میخواهد به ما یادآوری کند که گاهی در مسیر رسیدن به یک هدف، چیزهای خوب دیگری هم عایدمان میشود. مثل وقتی که تو دنبال پاککن گمشدهات میگردی، ناگهان دفترچهٔ خاطراتت را پیدا میکنی که فکر میکردی برای همیشه از دست رفته. جستوجو کردن خودش یک ماجراجویی لذتبخش است، حتی اگر در آخر همان چیزی را که میخواستی پیدا نکنی.
جمعبندی
کلر ژوبرت (سمیه) نشان داد که یک نویسنده میتواند از دو فرهنگ متفاوت برای خلق داستانهای ماندگار استفاده کند. داستان «در جستوجو» به ما میآموزد که جستوجو کردن برای چیزهای مهم، خودش یک سفر پرماجراست. اگر تو هم به نوشتن داستان علاقه داری، میتوانی از چیزهایی که در اطرافت میبینی و از خاطرات سفرها یا مهاجرت اقوامت ایده بگیری. شاید روزی تو هم مثل کلر ژوبرت نویسندهای شوی که داستانهایت در کتابخانهٔ مدرسه قرض داده میشود.