سقّا: کسی که به تشنگان آب میدهد
سقّا کیست و چه ویژگیهایی دارد؟
سقّا به کسی میگویند که کارش آب دادن به مردم تشنه است. در گذشته، در کوچهها و بازارهای ایران، سقّاها با لباس مخصوص و کوزه یا مَشک آب، به رهگذران آب میدادند. آنها به کسی پول نمیگرفتند و این کار را از روی مهربانی انجام میدادند. سقّاها معمولاً کنار مسجدها، مدرسهها یا چهارراهها میایستادند و صدای زنگولهٔ کوچکی داشتند تا مردم متوجه شوند.
ویژگی یک سقّای خوب این بود که همیشه لبخند میزد، آب را خنک نگه میداشت و برای همه - حتی غریبهها - احترام قائل بود. در فرهنگ ایرانی، سقّا نماد بخشندگی و توجه به نیاز دیگران است.
| سقّای قدیم | سقّای امروز (نقش مشابه) |
|---|---|
| با کوزه یا مشک آب حمل میکرد | در مسابقههای ورزشی به دیگران آب بسته میدهد |
| در کوچه و بازار میایستاد | در مدرسه آبسردکن را پر میکند و به دوستان تشنه میرساند |
| زنگ کوچک داشت تا مردم صدایش را بشنوند | از پیامک یا گروه مدرسه کمک میخواهد |
چطور میتوانیم در زندگی خود «سقّا» باشیم؟
حتماً برای شما هم پیش آمده که در زنگ ورزش، دوستتان آبش تمام شده و گرمش شده است. در چنین موقعیتی اگر از آب اضافهٔ خود به او بدهید، کار یک سقّای کوچک را انجام دادهاید. یا مثلاً وقتی در حیاط مدرسه کسی را میبینید که عطش دارد و به آبخوری دسترسی ندارد، میتوانید یک لیوان آب برایش ببرید.
حتی کارهای بزرگتر هم وجود دارد: در سفرهای خانوادگی، کنار جادهها گاهی مسافرانی میبینید که ماشینشان خراب شده و زیر آفتاب ماندهاند. اگر یک بطری آب به آنها بدهید، یادگاری خوش از خود به جا میگذارید. در مدرسه نیز میتوانید یک «گروه آبرسان» با دوستانتان تشکیل دهید؛ مثلاً هر روز یک نفر مسئول باشد که آبخوری را چک کند و به بچههای کلاس کمک کند.
پرسش و پاسخهای چالشی دربارهٔ سقّا
پاسخ: خیر، در فرهنگ ایرانی، سقّا به پرندگان، سگهای ولگرد و حتی درختان تشنه هم آب میرساند. در داستانهای قدیم گفته شده که بعضی سقّاها کنار باغچهها کاسهٔ آبی میگذاشتند تا گنجشکها بنوشند.
پاسخ: بله، سقّا شدن هیچ هزینهای ندارد. همین که یک بطری آب از خانه با خودت به مدرسه ببری و به دوستی که فراموش کرده آب بیاورد، کمک کنی، کار سقّایی کردهای. مهربانی به پول نیاز ندارد.
پاسخ: آنها مشک یا کوزهٔ آب را در جای سایه و خنک میگذاشتند. بعضیها هم از کوزههای سفالی استفاده میکردند که خودشان آب را خنک میکردند. گاهی نیز پارچهٔ خیسی روی مشک میانداختند تا با باد، آب خنک بماند.
سقّا کسی است که به تشنگان آب میدهد. این کار در گذشته بسیار دیده میشد و امروز هم میتوانیم در مدرسه، خانه یا کوچه نمونههای کوچک آن را انجام دهیم. سقّا بودن فقط به بزرگها مربوط نیست؛ هر دانشآموزی میتواند با یک لیوان آب یا یک بطری، لبخند را به لب دیگری بیاورد. یادمان باشد هیچ کمک کوچکی نیست. در فرهنگ ما، آب دادن به دیگران یکی از نیکوترین کارهاست.