تشبیه باد به «تازیانه» در شعر دو کاج

باد پاییزی و تازیانه؛ سفری به دنیای تشبیه در شعر «دو کاج»

تازیانه و باد تند چه شباهتی دارند؟

برای فهمیدن تشبیه «باد به تازیانه» اول باید بدانیم تازیانه چیست و چه ویژگی‌هایی دارد. تازیانه یک وسیلهٔ بلند و نازک است که معمولاً از چرم یا طناب درست می‌شود. وقتی کسی تازیانه را تکان می‌دهد، صدای شِلاپ مانندی ایجاد می‌شود. تازیانه می‌تواند به چیزی که می‌خورد، ضربهٔ ناگهانی و تندی بزند. حالا باد تند پاییزی را در نظر بگیرید. این باد هم ناگهانی می‌آید، هم با قدرت به درختان و شاخه‌ها می‌خورد و هم صدایی شبیه به هووووش یا فیش دارد که یادآور صدای تازیانه است.

شاعر در شعر «دو کاج» دیده که باد چطور شاخه‌های درخت را تکان می‌دهد و گاهی برگ‌ها را می‌کند. این حرکت تند و محکم باد، دقیقاً مثل حرکات تازیانه است. به همین خاطر باد را به تازیانه‌ای تشبیه کرده که مدام می‌زند. در جدول زیر می‌توانید شباهت‌های باد و تازیانه را بهتر ببینید:

در زندگی روزمرهٔ خود کجا چنین تشبیهی دیده‌ایم؟

حتماً شما هم روزهای بادِ تند پاییزی را تجربه کرده‌اید. مثلاً وقتی از مدرسه به خانه برمی‌گردید و باد ناگهان چادر یا کلاهتان را تکان می‌دهد، یا وقتی کیف مدرسه را در دست دارید و باد برگ‌های خشک را مثل شلاق به پایتان می‌زند. شاید یک روز کنار پنجره ایستاده بودید و دیدید که باد چه طور پرده را محکم به طرفین می‌کوبد؛ درست مثل این که یک تازیانه نامرئی به پرده ضربه می‌زند.

یا زمانی که در حیاط مدرسه توپ بازی می‌کنید، بادِ شدید مسیر توپ را عوض می‌کند و توپ ناگهان به دیوار می‌خورد. می‌توانید بگویید: «باد مثل تازیانه به توپ ضربه زد و آن را به دیوار کوبید.» شعر «دو کاج» هم دقیقاً همین حس را به ما منتقل می‌کند: باد پاییزی آنقدر تند و محکم به درختان می‌زند که انگار کسی با تازیانه آن‌ها را می‌زند.

سه پرسش چالشی دربارهٔ تشبیه باد به تازیانه