«شروع کرد» و «آغاز کرد»؛ دو یار قدیمی در زبان فارسی
معنی و تفاوتهای کوچک «شروع» و «آغاز»
«شروع کرد» و «آغاز کرد» هر دو به معنی «کاری را از نقطهٔ صفر به پیش بردن» هستند. فرقی که شاید در کتابهای درسی خوانده باشی این است که «آغاز» کمی رسمیتر و ادبیتر است، اما در زندگی روزمرهٔ خودمان هر دو را به کار میبریم. مثلاً معلم میگوید: «تکلیف ریاضی را شروع کنید.» در نامهٔ اداری ممکن است بنویسند: «جلسه ساعت هشت آغاز میشود.»
برای درک بهتر، به این نمونهها توجه کن:
| جمله با «شروع کرد» | جمله با «آغاز کرد» |
|---|---|
| سارا ساعت ۴ بعدازظهر شروع کرد به خواندن کتاب داستان. | مسابقهٔ فوتبال مدرسه با سوت داور آغاز شد. |
| باران شروع کرد به باریدن و ما چترها را باز کردیم. | تابستان آغاز شد و همه به مسافرت رفتند. |
همانطور که میبینی، در جملههای روزمره و خودمانی، «شروع» بیشتر به کار میرود. در نوشتههای رسمیتر یا داستانهای ادبی، «آغاز» زیباتر به نظر میرسد.
کاربرد در زندگی روزمرهٔ دانشآموزی
هر روز صبح وقتی زنگ تفریح تمام میشود، معلم میگوید: «درس ریاضی را شروع میکنیم.» همین جمله را میتوانست بگوید: «درس ریاضی را آغاز میکنیم.» اما چون در کلاس درس هستیم و همه بچهها با هم صمیمی هستند، «شروع» طبیعیتر است. فرض کن توییتر یا شاد نداریم، اما در دفتر مشق خودت مینویسی: «امروز مشقهایم را با بسمالله شروع کردم.» اگر بخواهی نامهای به مدیر مدرسه بنویسی، مینویسی: «نامهٔ خود را با سلام و احترام آغاز میکنم.»
یک مثال دیگر: فیلمی که شب میبینی. تهیهکنندهها مینویسند: «فیلم با صحنهٔ جالبی آغاز میشود.» ولی دوستت هنگام تعریف میگوید: «فیلم از جایی شروع شد که...» پس هر دو درست هستند، فقط باید به موقعیت توجه کنی.
سه پرسش و پاسخ چالشی
پرسش ۱: آیا همیشه میتوانیم به جای «شروع» از «آغاز» استفاده کنیم؟
پاسخ: بیشتر مواقع بله، اما گاهی جمله سنگین میشود. مثلاً «مادرم شروع کرد به شستن ظرفها» بهتر است از «مادرم آغاز کرد به شستن ظرفها». چون «آغاز» کمی رسمیتر است و برای کارهای سادهٔ روزمره کمی عجیب به نظر میرسد.
پرسش ۲: چرا در کتابهای قدیمیتر بیشتر «آغاز» دیده میشود؟
پاسخ: چون در گذشته نویسندگان بیشتر از واژههای رسمی و ادبی استفاده میکردند. امروزه در مکالمهٔ روزمره «شروع» پرطرفدارتر است. اما اگر رمان یا داستان تاریخی بخوانی، باز هم «آغاز» را زیاد میبینی.
پرسش ۳: کدام یک برای نوشتن انشا بهتر است؟
پاسخ: هر دو خوبند. اگر انشای تو دربارهٔ خاطرهٔ ساده و خودمانی باشد، «شروع» را به کار ببر. اگر دربارهٔ موضوعی رسمی مثل جشنهای ملی بنویسی، «آغاز» زیباتر است. میتوانی یک پاراگراف از هر کدام استفاده کنی تا انشایت یکنواخت نباشد.
نکتهٔ پایانی
«شروع کرد» و «آغاز کرد» هر دو دوستان خوبی در جملههای تو هستند. هیچ کدام غلط نیست. فقط به یاد داشته باش: در گفتگو با دوستان و کارهای روزمره، «شروع» را دوست داشته باش. در نامهنویسی و نوشتههای رسمیتر، «آغاز» را هم به کار ببر. با تمرین و خواندن داستانهای فارسی، بهزودی خودت حدس میزنی کدام یک در چه جایی خوشنشینتر است. سعی کن امروز در دفتر مشق یا انشای بعدیات، از هر دو فعل استفاده کنی و لذت ببری.