اهداف کسبوکار: قطبنمای موفقیت
اهداف کمی: موفقیتی که میتوان آن را شمرد
اهداف کمی، آن دسته از خواستههای کسبوکار هستند که بهطور دقیق با اعداد و ارقام بیان میشوند. این اهداف پاسخگوی سؤال "چقدر؟" یا "چه تعداد؟" هستند. چون عددی هستند، پیشرفت بهسوی آنها بهراحتی قابل پیگیری و اندازهگیری است. برای نمونه، افزایش 20 درصدی فروش در یک سال، یک هدف کمی است.
جدول زیر نمونههایی رایج از اهداف کمی در کسبوکارهای مختلف را نشان میدهد:
| نوع کسبوکار | هدف کمی نمونه | واحد اندازهگیری |
|---|---|---|
| فروشگاه اینترنتی | جذب 5000 مشتری جدید | تعداد نفر |
| کارخانهٔ تولیدی | کاهش 10 درصدی ضایعات تولید | درصد (%) |
| آموزشگاه علمی | افزایش میانگین نمرهٔ قبولی به 18 | نمره (از 20) |
| کافه کتاب | دستیابی به درآمد 300 میلیون تومان در سال | مبلغ (تومان) |
اهداف کیفی: موفقیتی که احساس میشود
در مقابل، اهداف کیفی به ویژگیها، احساسات، تصورات و کیفیتهای غیرقابلاندازهگیری مستقیم با عدد میپردازند. این اهداف پاسخگوی سؤال "چگونه؟" یا "چه حسی؟" هستند. بهبود رضایت مشتری5، تقویت برند6 یا ایجاد فرهنگ سازمانی7 مثبت، همگی اهداف کیفی هستند. برای سنجش این اهداف اغلب از نظرسنجیها، مصاحبهها و مشاهده استفاده میشود.
یک رستوران خانوادگی ممکن است هدف کمی "افزایش فروش ماهانه به 100 میلیون تومان" داشته باشد. اما هدف کیفی آن میتواند "تبدیل شدن به محلی دلپذیر و خاطرهانگیز برای دورهمیهای خانوادگی" باشد. برای رسیدن به این هدف کیفی، ممکن است فضای داخلی گرمتری طراحی کند، به کارکنان آموزش برخورد محبتآمیز دهد یا منوی مخصوص کودکان ارائه کند.
چگونه اهداف کمی و کیفی یک کسبوکار را همسو کنیم؟
اهداف کمی و کیفی دو روی یک سکه هستند و برای موفقیت بلندمدت، باید بهطور هماهنگ پیش بروند. اهداف کیفی مسیر را نشان میدهند و اهداف کمی نشاندهندهٔ ایستگاههای طی مسیر. برای نمونه، اگر هدف کیفی یک شرکت "معتبرترین برند لوازمتحریر در بین دانشآموزان" باشد، اهداف کمی زیر میتوانند در راستای آن تعریف شوند:
| هدف کیفی (جهتگیری اصلی) | اهداف کمی پشتیبان (اقدامات قابل اندازهگیری) |
|---|---|
| معتبرترین برند لوازمتحریر |
• افزایش نرخ رضایت مشتری در نظرسنجی از 80% به 95%.
• کاهش شکایات دریافتی به کمتر از 5 مورد در ماه.
• کسب گواهینامهٔ کیفیت ملی در سال آینده.
|
| محیط کاری پویا و خلاق |
• برگزاری 4 دورهٔ آموزشی مهارتهای نرم برای کارکنان.
• اجرای 2 رویداد ایدهپردازی تیمی در هر فصل.
• کاهش نرخ ترک کار (جابجایی) کارکنان به 5%.
|
همانطور که در جدول میبینید، اهداف کیفی کلی و جهتدهنده هستند، در حالی که اهداف کمی، گامهای مشخص، قابلبررسی و عددی برای دستیابی به آن جهتگیری را تعریف میکنند.
یک داستان عملی: از ایده تا فروشگاه موفق
فرض کنید سارا و علی دو دانشآموز دبیرستانی هستند که علاقهمند به محیطزیستند. آنها ایدهٔ راهاندازی یک فروشگاه اینترنتی کوچک به نام "سبزکار" را برای فروش محصولات بازیافتی و دوستدار محیطزیست دارند. برای موفقیت، آنها نیاز به تعریف اهداف دارند.
هدف کیفی اصلی: "تبدیل شدن به یک مرجع قابلاعتماد و الهامبخش برای نوجوانان در زمینهٔ زندگی سبز و پایدار."
اهداف کمی برای سال اول:
- فروش 500 قلم کالا (مانند دفترچههای بازیافتی، قمهای پارچهای).
- جذب 1000 دنبالکننده در صفحهٔ اینستاگرام کسبوکار.
- همکاری با 3 مدرسه برای برگزاری کارگاههای آموزشی.
- کسب درآمد خالص حداقل 10 میلیون تومان تا پایان سال.
در این مثال، سارا و علی میدانند که فقط فروش و درآمد (اهداف کمی) کافی نیست. آنها میخواهند تأثیر مثبت بگذارند و اعتماد ایجاد کنند (هدف کیفی). بنابراین، برای جلب اعتماد، محتوای آموزشی درست میکنند و کیفیت محصولات را تضمین میکنند. این کار به تحقق اهداف کمی نیز کمک میکند.
اشتباهات رایج و پرسشهای مهم
پاورقی
1 اهداف (Business Objectives): مقاصد و نتایج مطلوبی که یک کسبوکار برای دستیابی به آنها برنامهریزی و تلاش میکند.
2 کمی (Quantitative): ویژگیهایی که قابل بیان با اعداد و اندازهگیری هستند.
3 کیفی (Qualitative): ویژگیهایی که مربوط به ماهیت، کیفیت یا احساس هستند و معمولاً بهصورت غیرعددی توصیف میشوند.
4 برنامهریزی استراتژیک (Strategic Planning): فرآیند تعیین اهداف بلندمدت و تدوین راهبردها و اقدامات برای دستیابی به آنها.
5 رضایت مشتری (Customer Satisfaction): احساس مثبت یا خوشایندی که مشتری پس از استفاده از یک محصول یا خدمات تجربه میکند.
6 برند (Brand): نام، نماد، طراحی یا ترکیبی از این موارد که یک محصول یا خدمات شرکت را از رقبا متمایز میسازد.
7 فرهنگ سازمانی (Organizational Culture): ارزشها، باورها، هنجارها و شیوههای رفتار مشترک در یک سازمان.
