انگیزه شراکت: نیروی محرکه پشت همکاری کسبوکارها
انگیزه شراکت چیست و چرا مهم است؟
تصور کنید شما و دوستتان هر کدام یک کارت بازی خاص دارید. به تنهایی نمیتوانید یک بازی کامل را انجام دهید، اما اگر کارتهایتان را با هم ترکیب کنید، یک دست قوی خواهید داشت و برنده میشوید. انگیزه شراکت در کسبوکار هم دقیقاً شبیه به همین است. وقتی یک شرکت مهارت، منابع یا دانشی دارد که شرکت دیگر فاقد آن است، با کنار هم گذاشتن این داراییها، نتیجهای بهتر از حالتی که هر کدام تنها کار میکردند، حاصل میشود.
این همکاری میتواند به اشکال مختلفی مانند توافقنامههای فروش مشترک، سرمایهگذاری مشترک یا حتی ادغام باشد. هدف نهایی معمولاً رسیدن به یک مزیت رقابتی است که به تنهایی دستیافتنی نبود.
دستهبندی اصلی انگیزههای شراکت
انگیزههای زیادی برای همکاری بین کسبوکارها وجود دارد. میتوانیم آنها را در چند گروه اصلی طبقهبندی کنیم. جدول زیر این گروهها و نمونههای آن را نشان میدهد.
| انگیزه اصلی | توضیح | مثال عینی |
|---|---|---|
| دسترسی به منابع و دانش | یکی از طرفین فناوری، دانش فنی یا شبکه توزیع دارد و طرف دیگر به آن نیاز دارد. | شرکتی که نرمافزار قدرتمندی ساخته با شرکتی که فروشندگان زیادی در سراسر کشور دارد شریک میشود تا محصولش را بفروشد. |
| کاهش هزینه و ریسک | هزینههای تحقیق، تولید یا بازاریابی بین دو شرکت تقسیم میشود. ریسک شکست نیز کاهش مییابد. | دو شرکت داروسازی برای تحقیق درباره یک داروی جدید شریک میشوند تا هزینه سنگین تحقیق را نصف کنند. |
| ورود به بازارهای جدید | یک شرکت محلی با یک شرکت بینالمللی شریک میشود تا محصولاتش را در کشورهای دیگر بفروشد. | یک کارخانه تولید لبنیات ایرانی با یک توزیعکننده بزرگ در عراق شریک میشود تا محصولاتش را به راحتی در آن کشور بفروشد. |
| افزایش قدرت و سهم بازار | دو رقیب با هم متحد میشوند تا در مقابل رقیب بزرگتر و قویتری بایستند و سهم بازار بیشتری بدست آورند. | دو شرکت تاکسیرانی آنلاین کوچک برای رقابت با شرکت بزرگتر غالب در بازار، خدمات خود را ادغام میکنند. |
| بهبود نوآوری و یادگیری | شرکتها با شریک شدن، از دانش و روشهای کاری یکدیگر یاد میگیرند و ایدههای نو تولید میکنند. | یک استارتاپ جوان و خلاق با یک شرکت تولیدی قدیمی شریک میشود تا ایدههای جدید را با امکانات تولید قوی پیاده کند. |
محاسبه سود شراکت: یک نگاه ساده ریاضی
بیایید انگیزه شراکت را با یک فرمول ساده نشان دهیم. فرض کنید سود یک شرکت وقتی تنها کار میکند برابر است با $ P_A $ و سود شرکت دیگر $ P_B $ است. اگر این دو شرکت با هم شریک شوند، سود کل حاصل از شراکت را $ P_{A+B} $ مینامیم.
مثال عددی: فرض کنید شرکت الف در فروش یک محصول ماهانه 10 میلیون تومان سود دارد. شرکت ب هم در فروش محصول خودش 8 میلیون تومان سود دارد. اگر این دو شرکت محصولات مکمل یکدیگر را به صورت بستهای بفروشند و سود ماهانه آنها به 25 میلیون تومان برسد، آنگاه: $ 25 > 10 + 8 $ یا $ 25 > 18 $ . این 7 میلیون تومان تفاوت، ارزش افزودهای است که فقط در صورت شراکت ایجاد شده است.
دنیای واقعی: مثالهایی از شراکتهای موفق
در دنیای اطراف ما نمونههای زیادی از شراکت وجود دارد. یک مثال ملموس، همکاری بین یک رستوران و یک سرویس تحویل غذا است. رستوران به تنهایی ممکن است فقط به مشتریان حضوری غذا بفروشد. سرویس تحویل غذا هم فقط یک پلتفرم است و خودش غذایی برای فروش ندارد. اما وقتی با هم شریک میشوند: رستوران به مشتریان بیشتری در سراسر شهر دسترسی پیدا میکند و سرویس تحویل غذا هم با ارائه غذای رستوران، درآمد کسب میکند. انگیزه هر دو طرف، دسترسی به بازار بزرگتر و افزایش فروش است.
مثال دیگر، همکاری بین شرکتهای تولیدکننده تلفن همراه و دوربین است. یک شرکت تلفن همراه ممکن است در ساخت دوربینهای حرفهای تخصص نداشته باشد. بنابراین با یک شرکت معروف سازنده دوربین (مثل لایکا یا زایس) شریک میشود تا دوربین گوشیهایش کیفیت فوقالعادهای داشته باشد. انگیزه اینجا دسترسی به فناوری برتر و جذب مشتریان بیشتر است.
اشتباهات رایج و پرسشهای مهم
پاورقی
1 انگیزه شراکت (Partnership Motivation)
2 مزیت رقابتی (Competitive Advantage)
3 سرمایهگذاری مشترک (Joint Venture)
4 بازی برد-برد (Win-Win Game)
5 ارزش افزوده (Added Value)
6 رقابت همکارانه (Coopetition)
7 استارتاپ (Startup)
