محیط زیست سالم: گنجینهای برای نسل امروز و فردا
محیط زیست چیست و چرا سلامت آن مهم است؟
همهی چیزهایی که دور و بر ما هستند، اعم از هوا، آب، خاک، کوهها، جنگلها، حیوانات و حتی انسانها، بخشی از محیط زیست به شمار میروند. یک محیط زیست سالم محیطی است که در آن این اجزا به تعادل رسیده باشند و امکان زندگی سالم را برای همه فراهم کنند. هوای پاک برای تنفس، آب تمیز برای نوشیدن و خاک حاصلخیز برای کشاورزی از نیازهای اولیهی ما هستند. برای مثال، درختان با جذب گاز دیاکسیدکربن و تولید اکسیژن، هوای پاک برای ما فراهم میکنند. یک درخت بلوط بزرگ در طول سال میتواند اکسیژن مورد نیاز برای تنفس 10 نفر را تولید کند.
انواع آلودگیهای تهدیدکننده محیط زیست
فعالیتهای انسان میتواند این تعادل طبیعی را به هم بزند که به آن آلودگی محیط زیست میگوییم. آلودگی انواع مختلفی دارد که هر کدام به طریقی به سلامت ما و سایر موجودات آسیب میرسانند.
| نوع آلودگی | منبع اصلی | تأثیرات مهم |
|---|---|---|
| آلودگی هوا | دود خودروها، کارخانهها، نیروگاهها | بیماریهای تنفسی، باران اسیدی، گرمایش زمین |
| آلودگی آب | فاضلاب صنعتی، کودهای شیمیایی، زباله | مرگ آبزیان، شیوع بیماریهایی مثل وبا |
| آلودگی خاک | پلاستیک، مواد شیمیایی، دفن غیراصولی زباله | کاهش حاصلخیزی خاک، آلوده شدن محصولات کشاورزی |
| آلودگی صوتی | ترافیک، ساختوساز، صنایع | کمشنوایی، استرس، اختلال در خواب |
تنوع زیستی: ثروت نامرئی سیاره زمین
تنوع زیستی به معنی گوناگونی و تعداد انواع گیاهان، جانوران و ریزجاندارها در یک منطقه است. هر گونه، حتی کوچکترین حشره یا میکروب، نقش خاصی در چرخهی زندگی دارد که مانند یک قطعه از پازل حیات است. از بین رفتن یک گونه میتواند کل این چرخه را به خطر بیندازد. برای مثال، زنبورهای عسل با گردهافشانی، به رشد تقریباً 75% از محصولات کشاورزی جهان کمک میکنند. کاهش جمعیت آنها به دلیل استفاده از سموم کشاورزی، امنیت غذایی انسان را تهدید میکند.
چگونه میتوانیم قهرمان محیط زیست باشیم؟ (راهکارهای عملی)
حفاظت از محیط زیست فقط کار دولتها و دانشمندان نیست. هر یک از ما در خانه، مدرسه و محل زندگیمان میتوانیم با انجام کارهای ساده اما مؤثر، یک قهرمان زمین باشیم.
کاهش مصرف: بهترین راه برای کاهش زباله، تولید نکردن آن است. قبل از خرید هر چیزی از خود بپرسید: «آیا واقعاً به این نیاز دارم؟». خرید وسایل با دوام به جای وسایل یکبارمصرف.
بازیافت و استفاده مجدد: مواد قابل بازیافت مانند کاغذ، شیشه و پلاستیک را جداگانه جمعآوری کنید. به جای خرید بطری آب پلاستیکی جدید، از قممهی شخصی خود استفاده کنید.
صرفهجویی در انرژی: خاموش کردن لامپهای اضافی و استفاده از لامپهای LED، خاموش کردن کامل وسایل برقی به جای قرار دادن آنها در حالت آماده به کار.
کاشت درخت و فضای سبز: حتی اگر در آپارتمان زندگی میکنید، کاشت یک گلدان کوچک نیز میتواند به تصفیهی هوا کمک کند.
آموزش به دیگران: دانش خود را دربارهی اهمیت محیط زیست با خانواده و دوستان به اشتراک بگذارید.
پرسشهای متداول و اشتباهات رایج
پاسخ: نام تغییر اقلیم دقیقتر از «گرمایش زمین» است. افزایش میانگین دمای کرهی زمین، الگوهای آبوهوایی را به هم میریزد. این میتواند منجر به وقوع طوفانهای شدیدتر، سرمای بیسابقه در برخی مناطق و خشکسالیهای طولانیمدت در مناطق دیگر شود. بنابراین، یک زمستان سرد در یک منطقه، نقضکنندهی روند کلی گرم شدن کرهی زمین نیست.
پاسخ: بازیافت تاثیر بسیار بزرگی دارد. برای مثال، بازیافت یک قوطی آلومینیومی تا 95% انرژی کمتری نسبت به ساخت آن از مواد خام مصرف میکند. این انرژی صرفهجویی شده میتواند یک لامپ 20 واتی را برای بیش از 4 ساعت روشن نگه دارد. با جدا کردن زبالهها، شما مستقیماً در حفظ منابع طبیعی و کاهش آلودگی مشارکت میکنید.
پاسخ: تاثیرات کوچک وقتی جمع شوند، بسیار بزرگ میشوند. اگر هر دانشآموز در یک مدرسه فقط یک کیسهی پلاستیکی کمتر در ماه استفاده کند، در طول یک سال هزاران کیسهی پلاستیکی کمتر در طبیعت رها میشود. شما با کارهای کوچک خود میتوانید الهامبخش خانواده و اطرافیان باشید و موجی از تغییرات مثبت ایجاد کنید.
پاورقی
1pH (پتانسیل هیدروژن): یک مقیاس لگاریتمی ($ \mathrm{pH} = -\log_{10}[\mathrm{H}^+] $) برای مشخص کردن اسیدی یا قلیایی بودن یک محلول آبی. اعداد از 0 (بسیار اسیدی) تا 14 (بسیار قلیایی) متغیر است و عدد 7 نشاندهندهی حالت خنثی است.
2CO2 (Carbon Dioxide / دیاکسید کربن): یک گاز گلخانهای مهم که از سوختن سوختهای فسیلی (نفت، زغالسنگ، گاز) آزاد میشود و سهم عمدهای در پدیدهی گرمایش زمین دارد.
3LED (Light Emitting Diode / دیود نورافشان): نوعی لامپ که در مقایسه با لامپهای رشتتی و فلورسنت، انرژی بسیار کمتری مصرف میکند و عمر طولانیتری دارد.
