بادنما چیست و چگونه بسازیم؟
بادنما چیست و چگونه کار میکند؟
بادنما وسیلهای است که جهت وزش باد را نشان میدهد. یک بادنمای ساده معمولاً از یک پره (یا یک تیغه) و یک محور تشکیل شده است. وقتی باد میوزد، به پره فشار وارد میکند و باعث میشود پره بچرخد و خود را در جهت باد قرار دهد. به این ترتیب، با نگاه کردن به بادنما میتوانیم جهت باد را تشخیص دهیم. برای مثال، اگر پره بادنما به سمت شمال باشد، یعنی باد از سمت شمال به سمت جنوب میوزد.
وسایل مورد نیاز برای ساخت یک بادنمای ساده
برای ساخت یک بادنمای ساده در خانه یا مدرسه، به وسایل بسیار سادهای نیاز دارید که احتمالاً بیشتر آنها را در خانه دارید. این وسایل عبارتاند از:
| وسیله | توضیح | تعداد/مقدار |
|---|---|---|
| کاغذ یا مقوای محکم | برای ساخت پره بادنما | 1 برگ |
| چوب بستنی یا مداد | به عنوان میله و پایه اصلی | 1 عدد |
| سوزن یا میخ کوچک | برای اتصال پره به میله | 1 عدد |
| خمیر بازی یا پاککن | برای ثابت نگهداشتن پایه | کمی |
| قیچی | برای برش کاغذ | 1 عدد |
مراحل ساخت بادنما به صورت گامبهگام
حالا که وسایل لازم را آماده کردهاید، بیایید مرحلهبهمرحله پیش برویم و بادنمای خود را بسازیم.
گام اول: برش پرهها
یک مربع به ضلع 10 سانتیمتر از کاغذ یا مقوا ببرید. سپس از هر چهار گوشه به سمت مرکز مربع، برش بزنید اما برشها را کامل نکنید! باید حدود 2 سانتیمتر به مرکز مربع فاصله داشته باشید.
گام دوم: تا کردن پرهها
هر یک از گوشههای برشخورده را به نوبت به سمت مرکز مربع تا بزنید و با نوک انگشت محکم فشار دهید. حالا با سوزن، وسط این گوشههای تا شده را سوراخ کنید تا همهی سوراخها روی هم بیفتند.
گام سوم: نصب پره روی میله
سوزن یا میخ کوچک را از وسط پرههای تا شده رد کنید و سپس آن را به سر چوب بستنی یا مداد خود فشار دهید. مطمئن شوید که پره میتواند به راحتی حول محور سوزن بچرخد. اگر خیلی سفت است، سوراخ را کمی گشاد کنید.
گام چهارم: ساخت پایه
برای اینکه بادنمای شما بتواند به درستی کار کند، باید پایهای محکم داشته باشد. ته مداد یا چوب بستنی را داخل یک تکه خمیر بازی یا پاککن فرو کنید تا به صورت قائم بایستد.
گام پنجم: آزمایش بادنماحالا بادنمای شما آماده است! آن را پشت پنجره اتاق، بالکن یا حیاط مدرسه قرار دهید. وقتی باد بوزد، خواهید دید که پرهها میچرخند و جهت باد را به شما نشان میدهند.
چگونه بادنمای خود را تزئین و بهبود ببخشیم؟
ساخت بادنما فقط به همین سادگی نیست! شما میتوانید با خلاقیت خود، آن را زیباتر و حتی کاربردیتر کنید. برای مثال، میتوانید پرهها را با رنگهای شاد رنگآمیزی کنید تا از دور هم دیده شود. یا میتوانید با اضافه کردن یک صفحهی مدرج به پایه آن، یک بادسنج[1] ساده هم بسازید تا علاوه بر جهت، سرعت باد را هم تخمین بزنید.
یک ایده جالب دیگر این است که به جای کاغذ، از یک بطری پلاستیکی کوچک برای ساخت پره استفاده کنید. پلاستیک در برابر باران و رطوبت مقاومتر است و بادنمای شما ماندگاری بیشتری خواهد داشت.
کاربردهای عملی بادنما در زندگی روزمره و علوم
شاید برایتان سؤال باشد که اصلاً چرا باید بادنما بسازیم؟ بادنماها فقط یک وسیله علمی سرگرمکننده نیستند، بلکه کاربردهای بسیار مهمی در زندگی واقعی دارند. کشاورزان با نگاه کردن به بادنما متوجه میشوند جهت باد برای سمپاشی مزرعه مناسب است یا خیر. خلبانان و کنترلرهای ترافیک هوایی نیز برای فرود ایمن هواپیماها، باید جهت باد را دقیقاً بدانند. حتی در طراحی ساختمانها و نیروگاههای بادی[2]، دانستن جهت غالب باد بسیار حیاتی است. ساخت یک بادنمای ساده، اولین قدم برای درک این مفاهیم بزرگ است.
اشتباهات رایج و پرسشهای مهم
پاورقی
[1] بادسنج (Anemometer): وسیلهای برای اندازهگیری سرعت باد.
[2] نیروگاه بادی (Wind Farm): به مجموعهای از توربینهای بادی گفته میشود که برای تولید برق از انرژی باد استفاده میکنند.
