پریدن: هنر جداشدن از زمین و فرودِ ایمن
پریدن چه مراحلی دارد؟
هر پرش، از سه مرحلهٔ اصلی تشکیل شده است: آمادهسازی، پرش و فرود. در مرحلهٔ آمادهسازی، بدن کمی پایین میرود و زانوها خم میشوند. این کار مانند کشیدن یک فنر است. سپس با فشار یک یا دو پا به زمین، انرژی ذخیره شده را به بالا تبدیل میکنیم و از زمین جدا میشویم. در هوا، بدن ما برای یک لحظه کوتاه در حالت رهایی است و سرعت ما را نیروی جاذبه کم میکند. در نهایت، هنگام فرود، باید با خم کردن زانوها و پاها، نیروی برخورد را به تدریج خنثی کنیم تا ضربه به مفاصل وارد نشود.
فرق بین پرش با یک پا و دو پا در همین مرحلهٔ فشار است. وقتی با دو پا میپریم، نیروی بیشتری به زمین وارد میکنیم و ارتفاع بیشتری میگیریم، اما وقتی با یک پا میپریم، تعادل ما سختتر میشود و کنترل کمتری روی مسیر خود داریم. برای نمونه، وقتی میخواهیم از روی یک چالهٔ کوچک آب بپریم، معمولاً از یک پا استفاده میکنیم، اما برای پریدن از روی یک مانع بلندتر، بهتر است از هر دو پا کمک بگیریم.
پریدن در زندگی روزمرهٔ دانشآموزان
شاید فکر کنید پریدن فقط در ورزشگاه یا زمین بازی کاربرد دارد، اما اینطور نیست. هر روز صبح که از رختخواب بیرون میپرید، در واقع یک پرش کوچک انجام میدهید. وقتی در حیاط مدرسه توپ والیبال را به هوا میزنید و برای زدن ضربهٔ سرویس میپرید، از همان اصولی استفاده میکنید که در این مقاله گفتیم.
یکی از نمونههای جالب، بازی «لی لی» یا «خانهبازی» است که در آن باید با یک پا از خانهای به خانهٔ دیگر بپرید. در این بازی، تعادل و کنترل فرود بسیار مهم است. اگر تعادلتان را از دست بدهید، ممکن است پایتان به خط خانه برخورد کند و نوبت را از دست بدهید. همچنین در ورزش ژیمناستیک، پریدن روی تشکهای نرم با فرودهای کنترلشده، یکی از مهارتهای پایه است.
| ویژگی | پرش با دو پا | پرش با یک پا |
|---|---|---|
| نیروی فشار | بیشتر و متعادلتر | کمتر و نامتعادل |
| ارتفاع پرش | معمولاً بیشتر | معمولاً کمتر |
| کنترل در هوا | بهتر و پایدارتر | سختتر و نیازمند تمرین |
| نمونهٔ کاربردی | پریدن از روی پله یا مانع | لیلی کردن یا طناببازی |
سه پرسش چالشی دربارهٔ پریدن
چون تشک نرم، نیروی برخورد را در مدت زمان بیشتری به بدن ما منتقل میکند. به عبارت دیگر، ضربه را میگیرد و کمکم آن را خنثی میکند. به همین دلیل است که تشکهای ژیمناستیک و کفشهای ورزشی کفشهای ضربهگیر دارند تا از فشار ناگهانی به مفاصل جلوگیری کنند.
خیر، وزن بدن تغییر نمیکند، ولی وقتی از زمین جدا میشویم، دیگر به زمین فشار نمیآوریم، بنابراین احساس سبکی میکنیم. در لحظهٔ فرود نیز وزن بیشتری به زمین وارد میشود چون سرعت ما به نیروی جاذبه اضافه شده است. به همین دلیل است که فرود باید به آرامی انجام شود تا فشار زیادی به پاها وارد نشود.
برای بلندتر پریدن، باید دو کار انجام دهیم: اول اینکه زانوها را بیشتر خم کنیم تا فنر ما بیشتر جمع شود. دوم اینکه با سرعت بیشتری پاها را به سمت پایین فشار دهیم. تمرینهایی مانند اسکات یا پرش با طناب به ما کمک میکنند تا ماهیچههای پا را قویتر کنیم و ارتفاع پرش را افزایش دهیم.
