استقرار به شکل وی: آرایشی زاویهدار برای دید مناسبتر دانشآموزان و هدایت همزمان گروه
چرا شکل وی؟ دو ویژگی مهم
آرایش «وی» یعنی میزها یا نیمکتها به گونهای چیده شوند که از بالا شبیه حرف «وی» به نظر برسند. دو ردیف مایل که در یک نقطه به هم میرسند یا یک ردیف وسطی کوتاهتر. این چیدمان دو سود بزرگ دارد:
نخست اینکه تقریباً همهٔ دانشآموزان میتوانند بدون خم شدن یا کج کردن گردن، تخته و مربی را به خوبی ببینند. در ردیفهای معمولی، دانشآموزان گوشهها یا ردیفهای عقب معمولاً بخشی از تخته را نمیبینند یا باید سر خود را بچرخانند. اما در شکل وی، تخته در نقطهٔ رأس زاویه قرار میگیرد و هر دانشآموز در یکی از دو ضلع زاویه، تقریباً رو به روی تخته مینشیند.
دوم اینکه مربی به راحتی میتواند همه را همزمان ببیند و راهنمایی کند. وقتی مربی جلوی کلاس میایستد، نگاه او به همهٔ دانشآموزان میافتد و برعکس، دانشآموزان نیز میتوانند بدون آنکه سر خود را بچرخانند، نگاه مربی را دنبال کنند. این ویژگی برای فعالیتهای گروهی و پرسش و پاسخ بسیار مفید است.
کاربرد در زندگی روزمرهٔ کلاسی
فرض کنید معلم علوم میخواهد یک آزمایش ساده دربارهٔ حل شدن شکر در آب نشان دهد. اگر کلاس به شکل وی چیده شده باشد، همه میتوانند به راحتی ظرف آزمایش را روی میز وسط ببینند. دانشآموزی که در انتهای ضلع چپ نشسته، به خوبی میتواند مراحل کار را دنبال کند و دانشآموز انتهای ضلع راست نیز همین طور. حتی اگر معلم از دانشآموزان بخواهد که نتیجهٔ آزمایش را پیشبینی کنند، همه میتوانند به راحتی با یکدیگر گفتگو کنند، زیرا فاصلهٔ بین دو ضلع زاویه کم است و صدا به خوبی به همه میرسد.
مثال دیگر هنگام تماشای فیلم آموزشی یا نمایش اسلایدهاست. در چیدمان معمولی، دانشآموزان ردیفهای عقب ممکن است بخشی از تصویر را نبینند یا از نور بازتاب صفحه اذیت شوند. اما در شکل وی، صفحه یا تخته در نقطهٔ رأس قرار دارد و زاویهٔ دید هر دانشآموز تقریباً یکسان است. این یعنی همهٔ دانشآموزان میتوانند با کیفیت یکسانی مطلب را ببینند و یادداشت بردارند.
همچنین در زمان کار گروهی، وقتی دانشآموزان باید به صورت جفتی یا گروهی کوچک با هم همکاری کنند، شکل وی به آنها اجازه میدهد بدون جابجایی زیاد، رو به روی هم بنشینند و با هم گفتگو کنند. این چیدمان، همکاری را آسان و کلاس را پویا نگه میدارد.
| ویژگی | چیدمان معمولی (ردیفی) | چیدمان وی (زاویهدار) |
|---|---|---|
| دید به تخته | دانشآموزان عقب و کنار دید کمتری دارند | همه دید یکسان و مناسب دارند |
| هدایت توسط مربی | مربی باید بین ردیفها حرکت کند | مربی همه را از یک نقطه میبیند |
| ارتباط گروهی | دانشآموزان پشت سر هم کمتر با هم گفتگو میکنند | گفتگوی رو در رو آسانتر است |
پرسشهای چالشی
خیر. گاهی برای آزمونهای کتبی که نیاز به فاصلهٔ زیاد بین دانشآموزان است، چیدمان ردیفی یا گروهی مناسبتر است. شکل وی بیشتر برای زمانهایی که آموزش اصلی توسط مربی انجام میشود و همه باید تخته را ببینند، کاربرد دارد. همچنین در کلاسهای شلوغ با تعداد زیاد دانشآموز، ممکن است همه جا نشوند.
بله، اما کمتر از حالت ردیفی. در شکل وی، معمولاً دانشآموزان قدکوتاهتر در ضلعهای نزدیکتر به تخته و دانشآموزان قدبلندتر در ضلعهای دورتر مینشینند. با این کار همه به خوبی میبینند. همچنین مربی میتواند جایگاه خود را کمی جلوتر یا عقبتر ببرد تا دید همه کامل شود.
بله، با چیدن میزهای گرد به صورت دو ردیف مایل که رأس آنها به سمت تخته باشد، میتوان شکل وی را ایجاد کرد. البته در این حالت به جای میزهای مستطیلی، از میزهای کوچک گرد یا چندضلعی استفاده میشود تا فاصلهٔ بین دانشآموزان کم نشود. مهم این است که جهت نگاه همه به سمت یک نقطهٔ مشترک باشد.