پیشگیری از آلودگی متقاطع در آشپزخانه
چرا باید تخته و ابزار را جدا کنیم؟
گوشت خام، مرغ و ماهی میتوانند حاوی باکتریهایی مانند سالمونلا و اشریشیا کلی باشند. این باکتریها روی تختهی برش، چاقو و حتی دست شما مینشینند. اگر با همان تخته، سبزیجاتی را که قرار است خام خورده شوند، خرد کنید، میکروبها به سبزی منتقل میشوند و شما را بیمار میکنند. برای جلوگیری از این اتفاق، باید برای هر گروه از مواد غذایی، تخته و چاقوی مخصوص داشته باشیم.
| نوع مادهی غذایی | تختهی پیشنهادی | نکتهی ایمنی |
|---|---|---|
| گوشت قرمز و مرغ خام | تختهی پلاستیکی یا رنگی (مثلاً قرمز) | بعد از کار، با آب داغ و مواد شوینده بشویید. |
| سبزیجات و میوهها | تختهی چوبی یا پلاستیکی (رنگ سبز) | میتوانید از تختهی مخصوص نان و سبزی استفاده کنید. |
| نان و مواد پخته | تختهی چوبی مخصوص | هرگز روی تختهی گوشت خام نان نبرید. |
یک راه ساده برای به خاطر سپردن این قاعده، استفاده از تختههای رنگی است. مثلاً تختهی قرمز برای گوشت، تختهی سبز برای سبزی و تختهی زرد برای مرغ. این کار به شما کمک میکند تا حتی در شلوغی آشپزخانه هم اشتباه نکنید.
گامهای عملی برای آشپزخانهای عاری از آلودگی
فرقی نمیکند که در خانه غذا درست میکنید یا در کلاس آشپزی مدرسه؛ رعایت چند اصل ساده، شما را از خطرات میکروبی نجات میدهد. اول از همه، همیشه قبل از شروع کار، دستهای خود را به خوبی با آب و صابون بشویید. سپس، همهی تختهها و چاقوهایی که قرار است استفاده کنید، آماده کنید.
وقتی کار با گوشت یا مرغ تمام شد، بلافاصله تخته و چاقو را با آب داغ و مایع ظرفشویی بشویید. سپس آنها را ضدعفونی کنید. میتوانید برای ضدعفونی از محلول آب و وایتکس رقیق شده استفاده کنید. هرگز از یک پارچه یا اسفنج برای تمیز کردن تختههای مختلف استفاده نکنید؛ چون خود پارچه به مرکز تجمع میکروب تبدیل میشود. بهتر است از دستمال کاغذی یکبارمصرف برای خشک کردن یا پاک کردن اولیه استفاده کنید.
همچنین، به خاطر داشته باشید که تختههای چوبی اگر ترک بخورند، محل مناسبی برای رشد میکروبها هستند. در این صورت، بهتر است آنها را عوض کنید یا از تختههای پلاستیکی نرم و بدون منفذ استفاده نمایید.
پرسشهای رایج دربارهی آلودگی متقاطع
آیا شستن گوشت قبل از پخت، آلودگی را از بین میبرد؟
خیر، برعکس! شستن گوشت خام باعث میشود قطرات آلوده به آب به اطراف پخش شوند و سینک ظرفشویی و فضای آشپزخانه را آلوده کنند. حرارت پختن (بالای 75 درجه) بهترین راه برای از بین بردن میکروبهاست.
آیا میتوان از یک چاقو برای گوشت و سبزی استفاده کرد، اگر آن را با آب سرد بشوییم؟
آب سرد میکروبها را نمیکشد. بهتر است چاقو را با آب داغ و صابون بشویید. اما مطمئنترین راه این است که برای هر گروه غذایی چاقوی جداگانهای داشته باشید تا خطر انتقال میکروب به صفر برسد.
چرا تختهی پلاستیکی برای گوشت بهتر از تختهی چوبی است؟
تختههای چوبی منافذ ریزی دارند که میکروبها در آنها پنهان میشوند و شستشوی کامل آنها دشوار است. تختههای پلاستیکی سطحی صاف و غیرقابل نفوذ دارند و به راحتی ضدعفونی میشوند.
جدا کردن تختههای برش و ابزار برای مواد مختلف، مانند گوشت، مرغ و سبزیجات، یکی از سادهترین و مؤثرترین روشهای پیشگیری از آلودگی متقاطع است. با رعایت این قاعده، نه تنها از بیماریهای غذایی جلوگیری میکنید، بلکه عمر مفید وسایل آشپزخانهی خود را نیز افزایش میدهید. به خاطر داشته باشید که شستشوی صحیح دستها و سطوح، همراه با استفاده از تختههای جداگانه، شما را به یک آشپز ماهر و ایمن تبدیل میکند.
