درجهبندی سختی مداد چیست؟
نرمها و سختها؛ دو دستهبندی اصلی مداد
مدادها را بر اساس مقدار گرافیت و خاک رسی که در مغزی آنها وجود دارد، درجهبندی میکنند. گرافیت مادهای نرم و تیره است که باعث پررنگ شدن خط میشود. خاک رس هم مادهای سفتتر است که به مغزی مداد استحکام میدهد. نسبت این دو ماده در مغزی مداد تعیین میکند که مداد نرم است یا سخت.
به طور کلی مدادها را به دو دستهٔ بزرگ تقسیم میکنند: مدادهای نرم و مدادهای سخت. مدادهای نرم که با حرف «ن» نشان داده میشوند، گرافیت بیشتری دارند؛ بنابراین خطی پررنگ، تیره و پهن ایجاد میکنند و برای طراحی و نقاشی بسیار مناسب هستند. در مقابل، مدادهای سخت که با حرف «س» مشخص میشوند، خاک رس بیشتری دارند و خطی کمرنگ، نازک و دقیق تولید میکنند؛ به همین دلیل برای کشیدن نقشههای فنی و نوشتن اعداد کوچک در ریاضی کاربرد دارند.
برای اینکه بتوانیم دقیقتر مدادها را از هم تشخیص دهیم، از یک سیستم درجهبندی استفاده میشود. در این سیستم، به کنار حرف «ن» یا «س»، یک عدد هم اضافه میکنند. هرچه عدد جلوی «ن» بیشتر باشد، مداد نرمتر و خط آن پررنگتر است. برای نمونه، مداد 2ن نسبت به مداد ن نرمتر است و خط پررنگتری دارد. برعکس، هرچه عدد جلوی «س» بیشتر باشد، مداد سختتر و خط آن کمرنگتر میشود. مثل مداد 2س که از س سختتر است.
جدول درجهبندی؛ از نرمترین تا سختترین
در بازار مدادهایی با درجههای گوناگون پیدا میشوند که هر کدام برای کاری خاص طراحی شدهاند. برای اینکه بتوانید به راحتی آنها را با هم مقایسه کنید، جدول زیر را تهیه کردهایم. این جدول به شما نشان میدهد که هر درجه چه ویژگیهایی دارد و معمولاً در چه کاری از آن استفاده میشود.
| درجهٔ مداد | میزان نرمی یا سختی | پررنگی خط | کاربرد معمول |
|---|---|---|---|
| 4ن تا 6ن | بسیار نرم | خیلی پررنگ و تیره | نقاشیهای سایهدار و طراحی هنری |
| ن و 2ن | نرم | پررنگ | طراحی و نوشتن روزمره |
| ن یا س | متوسط | معمولی و خوانا | نوشتن عمومی در مدرسه |
| 2س تا 4س | سخت | کمرنگ و نازک | کشیدن نقشه و خطکشی دقیق |
چطور مداد مناسب خود را انتخاب کنیم؟
انتخاب مداد مناسب به کاری که میخواهید انجام دهید بستگی دارد. برای مثال، وقتی مشغول حل کردن معادلههای ریاضی هستید، بهتر است از مدادهایی با درجهٔ متوسط مثل س یا ن استفاده کنید. این مدادها خطی دارند که هم به راحتی خوانده میشود و هم اگر اشتباه کردید، پاککن به راحتی آن را پاک میکند.
اما اگر به کلاس نقاشی میروید و میخواهید یک منظره یا چهره بکشید، به مدادهای نرمتری مثل 2ن یا 4ن نیاز دارید. این مدادها به شما اجازه میدهند که سایههای تیره و روشن را به خوبی روی کاغذ بیاورید و نقاشی شما واقعیتر به نظر برسد. در طرف دیگر، اگر به دنبال کشیدن یک نقشهٔ فنی یا طراحی یک ساختمان هستید، مدادهای سخت مثل 2س یا 3س انتخاب هوشمندانهای هستند، چون خطوط نازک و دقیقی تولید میکنند که برای اندازهگیری و محاسبه بسیار مناسب است.
جالب است بدانید که در برخی از مدادها، حرف «ن» و «س» با هم استفاده میشود؛ مثل مداد نس. این مدادها یک حالت تعادلی دارند و نه خیلی نرم هستند و نه خیلی سخت، و برای نوشتن روزمره در مدرسه بسیار عالی هستند. پس دفعه بعد که برای خرید مداد به فروشگاه رفتید، به درجهٔ نوشته شده روی آن دقت کنید تا بهترین گزینه را برای کار خود انتخاب کنید.
پرسشهای رایج دربارهٔ درجهبندی مداد
پرسش: چرا بعضی مدادها با وجود اینکه نرمترند، زودتر از بقیه کنده میشوند؟
پاسخ: بله، دقیقاً به همین دلیل است. مدادهای نرم، گرافیت بیشتری در مغزی خود دارند و گرافیت مادهای نرم است. پس وقتی با مداد نرم مینویسید، مغزی آن سریعتر روی کاغذ ساییده میشود و به اصطلاح زودتر کنده میشود. در مقابل، مدادهای سخت که خاک رس بیشتری دارند، دیرتر کنده میشوند و نوک آنها مدت بیشتری تیز باقی میماند.
پرسش: آیا هرچه مداد نرمتر باشد، برای نوشتن بهتر است؟
پاسخ: نه لزوماً. مدادهای نرم خط پررنگی ایجاد میکنند که گاهی باعث میشود کاغذ کثیف به نظر برسد یا نوشته از پشت کاغذ پیدا باشد. همچنین این مدادها سریع کنده میشوند و ممکن است مجبور باشید هر چند دقیقه یک بار مداد را تیز کنید. برای نوشتن طولانی، بهتر است از مدادهای متوسط یا کمی سخت استفاده کنید تا هم دستتان خسته نشود و هم نوشتهتان مرتب و تمیز باشد.
پرسش: آیا میتوان از یک مداد برای نقاشی و نوشتن هر دو استفاده کرد؟
پاسخ: بله، میتوانید از مدادهای با درجهٔ متوسط مثل ن یا س برای هر دو کار استفاده کنید. اما اگر به دنبال کیفیت بالا در نقاشی یا خطوط بسیار دقیق در نوشتن هستید، بهتر است برای هر کار از مداد مخصوص همان کار استفاده کنید. مثلاً یک نقاش حرفهای همیشه چندین مداد با درجههای مختلف در جعبهٔ ابزار خود دارد.
درجهبندی سختی مداد، یک راهنمای کاربردی برای انتخاب بهترین ابزار نوشتن و طراحی است. با کمک این درجهبندی که بر اساس نسبت گرافیت به خاک رس مشخص میشود، میتوانیم مداد مناسب برای هر کاری را پیدا کنیم. مدادهای نرم برای نقاشی و سایهزنی، مدادهای سخت برای نقشهکشی و مدادهای متوسط برای نوشتن روزمره بهترین انتخاب هستند. دفعهٔ بعد که مدادی به دست میگیرید، به حروف و اعداد روی آن نگاه کنید تا بدانید دقیقاً با چه نوع مدادی سر و کار دارید.
