بازگشت رهبر کبیر انقلاب؛ سفر سرنوشتساز دوازدهم بهمن
از تبعید تا استقبال میلیونی
امام خمینی در سال ۱۳۴۳ به دلیل مبارزه با رژیم شاه، از ایران تبعید شدند. ایشان ابتدا به ترکیه، سپس به عراق (شهر نجف) و در نهایت به فرانسه (نوفللوشاتو) رفتند . در دوران تبعید، امام با ارسال پیامها و سخنرانیهای خود، مردم ایران را برای مبارزه با ظلم و ستم رژیم پهلوی رهبری میکردند.
با اوج گرفتن اعتراضات مردمی در ایران، محمدرضا شاه پهلوی در ۲۶ دی ماه ۱۳۵۷ کشور را ترک کرد . دو هفته بعد، هواپیمای حامل امام خمینی در روز دوازدهم بهمن ماه ۱۳۵۷، ساعت ۹ و ۲۷ دقیقه صبح در فرودگاه مهرآباد تهران به زمین نشست . استقبالی که از امام به عمل آمد، بینظیر بود؛ به طوری که برخی منابع تعداد جمعیت را بیش از سه میلیون نفر تخمین زدهاند . مردم با شور و شوق فراوان، مسیر فرودگاه تا بهشت زهرا (آرامگاه شهدای انقلاب) را پر کرده بودند تا برای اولین بار پس از سالها، رهبر خود را از نزدیک ببینند.
سخنرانی تاریخی در بهشت زهرا
امام خمینی پس از ورود به تهران، مستقیماً به سمت بهشت زهرا (آرامگاه شهدای انقلاب) حرکت کردند. در این مکان، ایشان سخنرانی تاریخی خود را ایراد نمودند . ایشان در این سخنرانی، دولت شاپور بختیار (که توسط شاه منصوب شده بود) را غیرقانونی خواندند و فرمودند: «دولت بختیار را به رسمیت نمیشناسیم» . همچنین امام تأکید کردند که با اراده مردم، دولت جدیدی تشکیل خواهد شد و راه مبارزه تا سرنگونی کامل رژیم ستمشاهی ادامه خواهد یافت.
این سخنرانی، پیامی قاطع به تمام دشمنان انقلاب بود و نشان داد که امام با عزمی راسخ برای تحقق آرمانهای ملت ایران بازگشتهاند. ایشان با شجاعت، برنامههای خود را برای تشکیل یک دولت مردمی اعلام کردند و زمینهساز پیروزی نهایی انقلاب در ۲۲ بهمن ماه ۱۳۵۷ شدند.
جدول: مقایسه شرایط قبل و بعد از بازگشت امام
| موضوع | قبل از بازگشت (دوران تبعید) | بعد از بازگشت (۱۲ بهمن) |
|---|---|---|
| وضعیت رهبری | امام در تبعید به سر میبردند و از دور، رهبری مبارزه را بر عهده داشتند. | امام در ایران حضور داشتند و مستقیماً رهبری انقلاب را در دست گرفتند. |
| روحیه مردم | مردم تحت فشار رژیم شاه بودند، اما امید به بازگشت امام داشتند. | مردم با شور و اشتیاق فراوان و امیدی وصفناپذیر به استقبال امام شتافتند. |
| موقعیت رژیم شاه | رژیم شاه با وجود سرکوب، همچنان پابرجا بود. | رژیم شاه متزلزل شده بود و رهبری خود را از دست داده بود. |
پرسشهای کلیدی و رایج
پرسش: چرا امام خمینی دقیقاً روز دوازدهم بهمن را برای بازگشت انتخاب کردند؟
پاسخ: پس از خروج شاه از ایران، دولت بختیار فرودگاهها را بست تا مانع بازگشت امام شود . ولی با اعتراضات گسترده مردم و باز شدن فرودگاهها، امام در اولین فرصت ممکن یعنی دوازدهم بهمن، راهی ایران شدند. این روز نماد عزم راسخ ملت برای تغییر بود.
پرسش: آیا بازگشت امام به تنهایی باعث پیروزی انقلاب شد؟
پاسخ: بازگشت امام مهمترین و سرنوشتسازترین رخداد در روند انقلاب بود؛ اما پیروزی، حاصل سالها مبارزه، ایثارگری و وحدت اقشار مختلف مردم، بازاریان، دانشجویان و روحانیون بود. حضور امام، این تلاشها را به اوج رساند و به ثمر نشاند.
پرسش: واکنش مردم به بازگشت امام چگونه بود؟
پاسخ: استقبالی بیسابقه و میلیونی از امام به عمل آمد. مردم با وجود سرمای شدید زمستان، از شهرهای مختلف به تهران آمدند تا وفاداری خود را به رهبرشان نشان دهند . این حضور پرشور، ضعف رژیم را آشکار ساخت.
بازگشت امام خمینی در دوازدهم بهمن ۱۳۵۷، یک رویداد تاریخی بود که مسیر آینده ایران را دگرگون ساخت. این روز، سرآغاز دهه فجر و نقطه عطفی در مبارزات مردم ایران علیه رژیم شاه به شمار میرود. استقبال بینظیر مردم، پیامآور اتحاد و همبستگی ملی و عزم جدی برای تحقق انقلاب اسلامی بود و حماسهای ماندگار در تاریخ ایران آفرید.
