زرتشت و آیین زرتشتی
اهورامزدا؛ خدای دانا و نیکیها
در آیین زرتشت، تنها یک خدا وجود دارد که نامش اهورامزدا است. اهورا یعنی خداوند و مزدا یعنی دانا و بزرگ. زرتشتیان بر این باورند که اهورامزدا آفرینندهٔ آسمان و زمین، انسان و همهٔ نیکیهاست. او روشنایی و پاکی را آفرید و از انسانها خواست تا با پیروی از راه راست، زندگی خوبی داشته باشند. در برابر اهورامزدا، نیروی بدی به نام اهریمن قرار دارد که نماد دروغ، تاریکی و پلیدی است. زرتشتیان معتقدند که در پایان جهان، نیکی بر بدی پیروز میشود و اهریمن برای همیشه نابود میگردد.
مبارزه با اهریمن در زندگی روزمره
شاید بپرسید مبارزه با اهریمن یعنی چه؟ این مبارزه فقط در جنگ و کارهای بزرگ نیست؛ بلکه در زندگی کوچک روزانهٔ ما هم جریان دارد. مثلاً وقتی در حیاط مدرسه کیسهٔ پلاستیکی میبینید و آن را برمیدارید تا زمین کثیف نشود، با اهریمنِ آلودگی مبارزه کردهاید. یا وقتی به جای دروغ گفتن، راستی را انتخاب میکنید، با اهریمنِ دروغ جنگیدهاید. زرتشتیان معتقدند که هر انسانی با انتخابهای خود، یا به نیروی نیکی کمک میکند یا به نیروی بدی. پس هر کار خوب، حتی کوچک، یک قدم به سوی پیروزی نهایی نیکی است.
| نیکی (اهورامزدا) | بدی (اهریمن) |
|---|---|
| راستگویی و درستی | دروغ و نیرنگ |
| پاکیزگی و نظافت | آلودگی و کثیفی |
| مهربانی و کمک به دیگران | دشمنی و آزار رساندن |
| تلاش برای یادگیری و دانایی | تنبلی و نادانی |
سه اصل اخلاقی زرتشتی
مهمترین آموزهٔ اخلاقی در آیین زرتشت، سه اصل «پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک» است. این یعنی انسان باید ابتدا در ذهن خود، اندیشههای پاک و خوب داشته باشد (پندار نیک). سپس سخنانی که بر زبان میآورد، باید راست و مهربانانه باشد (گفتار نیک). و در آخر، کارهایی که انجام میدهد، باید به سود خودش و دیگران باشد (کردار نیک). فرض کنید میخواهید دربارهٔ همکلاسیتان چیزی بگویید. اگر اول فکر کنید که حرف شما باعث ناراحتی او نمیشود، پندار نیک دارید. اگر حقیقت را به زبان بیاورید، گفتار نیک دارید. و اگر با حرف خود به او کمک کنید، کردار نیک انجام دادهاید.
پرسش و پاسخ
بله، زرتشتیان به یک خدای یگانه به نام اهورامزدا باور دارند. او آفریدگار همه چیز است و هیچ شریکی ندارد. در اوستا بارها تأکید شده که تنها اهورامزدا شایستهٔ پرستش است.
چون اهریمن نماد هر چیز بدی است؛ مانند دروغ، تنبلی، ناراستی و آلودگی. اگر با او مبارزه نکنیم، بدی در زندگی ما و جامعه بیشتر میشود و زندگی برای همه سختتر میگردد. مبارزه با اهریمن یعنی تلاش برای بهتر کردن خود و دنیای اطرافمان.
این سه اصل به ما کمک میکنند تا انسان بهتری باشیم. وقتی پندار، گفتار و کردارمان نیک باشد، دیگران به ما اعتماد میکنند، دوستان بیشتری پیدا میکنیم و زندگی شادتری داریم. همچنین جامعهای که افرادش این سه اصل را رعایت کنند، جامعهای سالم و پیشرفته خواهد بود.
آیین زرتشتی با پیامبری به نام زرتشت، یکی از آیینهای باستانی ایران است که بر یکتاپرستی و مبارزهٔ همیشگی میان نیکی و بدی تأکید دارد. زرتشتیان با پیروی از سه اصل پندار نیک، گفتار نیک و کردار نیک، میکوشند تا در زندگی روزمره، یاریدهندهٔ اهورامزدا در نبرد با اهریمن باشند. این آموزههای اخلاقی نه تنها برای پیروان این آیین، بلکه برای همهٔ انسانها میتواند راهنمای خوبی برای زندگی بهتر و پاکتر باشد.