صنعت در ایران باستان
پیشههای اصلی در ایران باستان
در ایران باستان، مردم به کارهای گوناگونی مشغول بودند که هر کدام برای زندگی ضروری بود. بافندگان با استفاده از پشم و کرک، پارچههای نرم و گرم میبافتند. نجاران با چوب درختان، ابزار کشاورزی و وسایل خانه میساختند. آهنگران با گرم کردن آهن و چکشزنی، شمشیر، تبر و وسایل فلزی میساختند. شیشهگران با ماسه و مواد خاص، ظروف شیشهای زیبا تولید میکردند. هر کدام از این صنایع، دانش و تجربهٔ زیادی نیاز داشت.
| نام صنعت | مواد اولیه | تولیدات اصلی |
|---|---|---|
| بافندگی | پشم، کرک و پنبه | لباس، قالی و خیمه |
| نجاری | چوب درختان | در، پنجره و گاری |
| آهنگری | سنگ آهن | شمشیر، داس و نعل |
| شیشهگری | ماسه و خاکستر | ظروف و زیورآلات |
کاربرد این صنایع در زندگی روزمره
حالا بیایید فکر کنیم که این صنایع چطور به کار مردم میآمد. مثلاً یک کشاورز برای برداشت گندم به داس آهنی نیاز داشت. یا یک خانواده برای پوشاک گرم در زمستان، به پارچهٔ پشمی نیاز پیدا میکرد. همین طور اگر کسی میخواست به سفر برود، به گاری چوبی نیاز داشت. شیشهگران هم ظروفی میساختند که در آنها آب یا روغن نگهداری میشد. پس هر کدام از این پیشهها نیازهای متفاوت مردم را برطرف میکرد. جالب است بدانید که بسیاری از این روشها، پایه و اساس صنایع امروزی ما هستند. مثلاً وقتی یک کفاش کفش میدوزد، در واقع از هنر بافندگی و دباغی که در ایران باستان رواج داشت، الهام گرفته است.
چند پرسش و پاسخ جذاب
پرسش: چرا شیشهگری در آن زمان مهم بود؟
پاسخ: چون مردم به ظروفی نیاز داشتند که آب را در خود نگه دارد و بو ندهد. شیشه بهترین گزینه بود و همچنین زیبا به نظر میرسید.
پرسش: آهنگران چطور آهن را نرم میکردند؟
پاسخ: آنها آهن را در کورهٔ مخصوص تا دمای خیلی بالا گرم میکردند، سپس با چکشهای سنگین آن را شکل میدادند. این کار به دقت و قدرت زیادی نیاز داشت.
پرسش: آیا همهٔ مردم این کارها را انجام میدادند؟
پاسخ: خیر، هر صنعتگر در یک زمینه تخصص داشت. مثلاً یک نجار فقط چوببری میکرد و یک بافنده فقط پارچه میبافت. این تقسیم کار باعث میشد هر کسی در کار خود ماهرتر شود.
ایرانیان باستان با مهارت در بافندگی، نجاری، آهنگری، شیشهگری و ابزارسازی، زندگی خود را راحتتر کردند. این صنایع نه تنها وسایل مورد نیاز را میساختند، بلکه هنر و ذوق آنان را نیز نشان میدادند. امروز هم بسیاری از وسایل ما ریشه در همان پیشههای قدیمی دارند. پس با دقت به وسایل اطرافتان نگاه کنید، شاید ردپایی از صنعت ایران باستان را در آنها ببینید.