چرخهٔ زندگی در یک زیستگاه: چرا گیاهان و جانوران به هم نیاز دارند؟
سه نوع وابستگی اصلی در یک زیستگاه
در هر زیستگاه، مانند یک جنگل، یک باغ یا حتی یک حوضچه، گیاهان و جانوران به سه روش اصلی به هم وابسته هستند. این وابستگیها مانند یک شبکهٔ نامرئی، همه را به هم وصل میکند.
| نوع وابستگی | توضیح ساده | مثال روزمره |
|---|---|---|
| غذایی | گیاهان با گرفتن انرژی از خورشید، غذا میسازند و جانوران گیاهخوار از آنها تغذیه میکنند. | گنجشکها از دانهٔ گندم و آفتابگردان در باغچه تغذیه میکنند. |
| تولیدمثلی | بسیاری از گیاهان برای تولید دانه و میوه به جانوران گردهافشان مانند زنبور و پروانه نیاز دارند. | زنبورها با رفتن از گلی به گل دیگر، به گردهافشانی درخت سیب کمک میکنند. |
| پناهگاهی | گیاهان برای جانوران محل زندگی، لانه و پناهگاه ایجاد میکنند و جانوران نیز با جابجا کردن دانهها به پراکندگی گیاهان کمک میکنند. | پرندگان در شاخهٔ درختان لانه میسازند و سنجابها دانههای بلوط را در جاهای مختلف دفن میکنند. |
مثال عینی از زندگی روزمره: باغچهٔ مدرسه
فرض کنید در باغچهٔ مدرسه، چند بوتهٔ گوجهفرنگی کاشتهاید. این بوتهها برای رشد به آب، خاک و نور نیاز دارند، اما برای اینکه میوه بدهند، به حشراتی مانند زنبور نیاز دارند تا گرده را از گلی به گل دیگر منتقل کنند. بعد از اینکه میوهها رسیدند، پرندهها و حشرات از آنها تغذیه میکنند و دانههای آن را به نقاط دیگر میبرند. همچنین کرمهای خاکی با حرکت در خاک، آن را نرم و برای ریشهٔ گیاهان آماده میکنند. این یعنی هر موجودی در باغچه، نقشی برای ادامهٔ زندگی بقیه دارد. اگر زنبورها نباشند، گوجهفرنگی میوه نمیدهد و اگر کرم خاکی نباشد، خاک سفت میشود و گیاه به سختی رشد میکند.
پرسشهای چالشی دربارهٔ وابستگی جانداران
پاسخ: بسیاری از درختان برای تکثیر به پرندگان نیاز دارند تا دانههایشان را به نقاط دیگر ببرند. همچنین پرندگان حشرات مضر را میخورند و از زیاد شدن آنها جلوگیری میکنند. بدون پرندگان، ممکن است درختان نتوانند بچهدار شوند و حشرات به برگها آسیب بزنند.
پاسخ: این گلها منبع غذایی برای زنبورها، پروانهها و دیگر حشرات گردهافشان هستند. اگر آنها را از بین ببریم، این حشرات گرسنه میمانند و در نتیجهٔ آن، بسیاری از گیاهان و درختان دیگر هم گردهافشانی نمیشوند و میوه نمیدهند.
پاسخ: بله. وقتی جانوران میمیرند، بدنشان توسط قارچها و باکتریهای تجزیهکننده به مواد سادهتری تبدیل میشود. این مواد دوباره به خاک برمیگردند و گیاهان از آنها به عنوان کود استفاده میکنند. به این ترتیب، چرخهٔ مواد در طبیعت کامل میشود.
