هوای شرجی و تبخیر
آشنایی با بخار آب، گرمای خورشید و پیدایش هوای گرم و مرطوب در نزدیکی دریاها
هوای شرجی یکی از پدیدههای شناختهشده در نواحی نزدیک دریاست. در این حالت، مقدار بخار آب در هوا زیاد میشود و انسان احساس گرما و رطوبت بیشتری میکند. تبخیر آب، گرمای خورشید، بخار آب و رطوبت از مهمترین واژههای مربوط به این موضوع هستند. شناخت این فرایند به ما کمک میکند بهتر بدانیم آب چگونه از سطح دریا وارد هوا میشود.
نکته
هرچه گرمای خورشید بیشتر باشد، آب سریعتر به بخار تبدیل میشود و رطوبت هوا افزایش مییابد.
بخار آب و پیدایش هوای شرجی
| مرحله |
توضیح |
| گرم شدن آب |
نور و گرمای خورشید سطح دریا را گرم میکند. |
| تبخیر |
بخشی از آب به بخار نامرئی تبدیل میشود. |
| افزایش رطوبت |
بخار آب وارد هوا میشود و رطوبت را بالا میبرد. |
هنگامی که خورشید به سطح دریا میتابد، بخشی از آب گرم میشود و به صورت بخار بالا میرود. این بخار در هوا پخش میشود و مقدار رطوبت را افزایش میدهد. اگر مقدار بخار آب زیاد باشد، هوا شرجی میشود. در چنین شرایطی بدن انسان دیرتر خنک میشود، زیرا عرق روی پوست به آسانی تبخیر نمیشود. به همین دلیل افراد احساس گرمای بیشتری میکنند.
نمونههایی از زندگی روزانه
تبخیر فقط در دریاها رخ نمیدهد. اگر پس از شستن دستها مدتی صبر کنیم، آب روی پوست کمکم ناپدید میشود. این همان تبخیر است. همچنین وقتی لباسهای خیس را زیر نور خورشید پهن میکنیم، آب موجود در آنها به بخار تبدیل میشود و لباسها خشک میشوند. در شهرهای نزدیک دریا، دانشآموزان ممکن است در روزهای گرم احساس کنند هوا سنگینتر از معمول است. این احساس به دلیل وجود بخار آب فراوان در هواست.
| ویژگی |
هوای معمولی |
هوای شرجی |
| رطوبت |
کمتر |
بیشتر |
| احساس گرما |
عادی |
بیشتر |
پرسشهای مهم
پرسش: آیا بخار آب دیده میشود؟
پاسخ: بخار آب واقعی دیده نمیشود، اما گاهی قطرههای بسیار ریز آب که در هوا پخش شدهاند قابل مشاهده هستند.
پرسش: چرا کنار دریا هوا شرجیتر است؟
پاسخ: چون آب فراوان دریا پیوسته تبخیر میشود و مقدار بخار آب هوا را افزایش میدهد.
پرسش: آیا تبخیر فقط در روز انجام میشود؟
پاسخ: خیر، تبخیر در شب نیز رخ میدهد، اما معمولاً در زمان گرمتر بودن هوا سریعتر است.
هوای شرجی نتیجه افزایش بخار آب در هواست. گرمای خورشید باعث تبخیر آب دریا میشود و این بخار وارد هوا میگردد. هرچه رطوبت بیشتر باشد، احساس گرما نیز بیشتر میشود. با مشاهده خشک شدن لباسهای خیس، کم شدن آب روی زمین پس از باران و شرایط آبوهوایی شهرهای ساحلی، میتوانیم نقش تبخیر و بخار آب را بهتر درک کنیم.