کشت دیم، مرتع و جنگل انبوه: نمونههایی از تأثیر آبوهوا و بارش بر کشاورزی، دامداری و پوشش گیاهی
آشنایی با نقش بارش، دما و رطوبت در رشد گیاهان، چراگاهها و جنگلها
آبوهوا و میزان بارش از مهمترین عاملهای اثرگذار بر زندگی گیاهان و جانوران هستند. کشت دیم، مرتع و جنگل انبوه هر کدام به شرایط ویژهای نیاز دارند. در این مقاله با مفهومهای مهمی مانند بارش، کشاورزی، دامداری و پوشش گیاهی آشنا میشویم و نقش آنها را در زندگی روزمره بررسی میکنیم.
نکته
هرچه مقدار بارش و رطوبت یک ناحیه بیشتر باشد، امکان رشد گیاهان گوناگون نیز افزایش مییابد.
انواع پوشش گیاهی و وابستگی به بارش
| نوع ناحیه | ویژگی بارش | کاربرد |
|---|---|---|
| کشت دیم | بارش نسبتاً کم تا متوسط | کاشت گندم و جو بدون آبیاری فراوان |
| مرتع | بارش متوسط | چرای دامها |
| جنگل انبوه | بارش زیاد و رطوبت بالا | رشد درختان فراوان و بلند |
کشت دیم نوعی کشاورزی است که بیشتر به آب باران وابسته است. اگر بارش کافی باشد، گیاهان بهتر رشد میکنند. مرتع زمینی است که گیاهان علفی در آن میرویند و دامها از آن تغذیه میکنند. جنگل انبوه نیز ناحیهای پر از درختان بلند و متراکم است که معمولاً در مناطق پربارش دیده میشود. بنابراین مقدار بارش میتواند نوع پوشش گیاهی هر منطقه را تعیین کند.
نمونههایی از زندگی روزمره
بسیاری از دانشآموزان هنگام سفر با خانواده تفاوت ناحیههای گوناگون را مشاهده میکنند. در برخی دشتها مزرعههای گندم دیده میشود که از باران بهره میبرند. این نمونهای از کشت دیم است. همچنین ممکن است در مسیر، گلههای گوسفند را ببینند که در مرتعها چرا میکنند. اگر بارش کم شود، علفهای مرتع نیز کمتر میشوند و دامداران با دشواری روبهرو خواهند شد.
در سفر به ناحیههای پربارش، جنگلهای انبوه با درختان فراوان دیده میشوند. این درختان به دلیل دریافت آب کافی رشد کردهاند. دانشآموزان حتی در حیاط مدرسه نیز میتوانند این موضوع را مشاهده کنند؛ در سالهایی که بارندگی بیشتر است، چمنها و گیاهان فضای سبز شادابتر به نظر میرسند.
پرسشهای مفهومی
پرسش: چرا کشت دیم به بارش وابسته است؟
پاسخ: زیرا بیشتر آب مورد نیاز گیاهان از باران تأمین میشود و آبیاری گسترده انجام نمیگیرد.
پاسخ: زیرا بیشتر آب مورد نیاز گیاهان از باران تأمین میشود و آبیاری گسترده انجام نمیگیرد.
پرسش: اگر بارش در مرتع کم شود چه رخ میدهد؟
پاسخ: مقدار علفها کاهش مییابد و دامها غذای کمتری در اختیار خواهند داشت.
پاسخ: مقدار علفها کاهش مییابد و دامها غذای کمتری در اختیار خواهند داشت.
پرسش: چرا جنگلهای انبوه در همه جا وجود ندارند؟
پاسخ: زیرا برای رشد درختان فراوان، بارش زیاد و رطوبت مناسب لازم است و این شرایط در همه ناحیهها فراهم نیست.
پاسخ: زیرا برای رشد درختان فراوان، بارش زیاد و رطوبت مناسب لازم است و این شرایط در همه ناحیهها فراهم نیست.
کشت دیم، مرتع و جنگل انبوه نمونههایی روشن از اثر آبوهوا بر زندگی انسان و طبیعت هستند. بارش مناسب میتواند به رشد محصولات کشاورزی، افزایش پوشش گیاهی و تأمین خوراک دامها کمک کند. به همین دلیل شناخت شرایط آبوهوایی برای استفاده درست از زمین و نگهداری از منابع طبیعی اهمیت زیادی دارد.
