دانش و مهارت تولیدی
دانش و مهارت چه تفاوتی با هم دارند؟
دانش به اطلاعاتی گفته میشود که در ذهن خود ذخیره میکنی. مثلاً میدانی که برای پختن یک کیک، باید آرد، شکر، تخممرغ و روغن را با هم مخلوط کنی و سپس آن را در فر بگذاری. اما مهارت یعنی توانایی انجام دادن این کارها با دستهای خودت. ممکن است دستور پخت کیک را از بر باشی، اما وقتی وارد آشپزخانه میشوی، نتوانی مواد را بهدرستی مخلوط کنی یا زمان پخت را تشخیص دهی. پس دانش، «دانستن» است و مهارت، «توانستن».
برای تولید یک محصول خوب، به هر دوی اینها نیاز داری. مثل دوچرخهسواری: اگر قوانین تعادل و حرکت را بدانی اما هرگز دوچرخه سوار نشده باشی، زمین میخوری. از سوی دیگر، اگر فقط تمرین کنی بدون آنکه اصول را بدانی، احتمالاً راه اشتباهی را یاد میگیری. بنابراین، بهترین حالت وقتی است که دانش و مهارت را با هم ترکیب کنی تا نتیجهات عالی شود.
| ویژگی | دانش | مهارت |
|---|---|---|
| تعریف | دانستن اطلاعات و اصول | توانایی انجام عملی کارها |
| نحوهی یادگیری | خواندن، گوش دادن، مشاهده کردن | تمرین، تکرار و انجام دادن |
| مثال | دانستن روش ساختن یک کاردستی | ساختن کاردستی با دستهای خودت |
کاربرد در زندگی روزمرهی دانشآموزی
بیا یک مثال ساده از مدرسه بزنیم. فرض کن معلم از شما خواسته که یک نقاشی با آبرنگ بکشید. دانش تو این است که بدانی رنگهای اصلی کداماند و چگونه با هم ترکیب میشوند تا رنگ جدید بسازند. همچنین میدانی که برای شفافتر شدن رنگ، باید آب بیشتری به قلم مو بزنی. اما مهارت تو نشان میدهد که چقدر میتوانی قلم مو را در دست بگیری و رنگها را روی کاغذ پخش کنی تا یک نقاشی زیبا پدید آید.
مثال دیگر، نظم دادن به دفتر مشق است. میدانی که بهتر است هر درس را در یک دفتر جداگانه بنویسی و تاریخ را در بالای صفحه بنویسی (این دانش است). اما اینکه هر روز بتوانی بهموقع تکالیفت را بنویسی، خط خواناتری داشته باشی و دفترت را مرتب نگه داری، به مهارت تو بستگی دارد. پس هر جا که محصولی تولید میکنی - چه یک نقاشی، چه یک انشا، چه یک کاردستی و حتی یک سفرهی ساده - برای بهتر شدن نتیجه، به دانش و مهارت نیاز داری.
چالشهای مفهومی
پاسخ: نه لزوماً. نمرهی خوب نشاندهندهی دانش اوست، اما مهارت به معنی توانایی عملی است. مثلاً کسی که در درس علوم نمرهی عالی میگیرد، ممکن است در آزمایشگاه نتواند بهخوبی ابزارها را کنار هم بچیند یا آزمایش را انجام دهد. بنابراین برای موفقیت در زندگی، به هر دو نیاز داری.
پاسخ: بهترین راه، تمرین و تکرار است. مثلاً اگر میخواهی در نوشتن انشا ماهر شوی، باید هر روز چند خط بنویسی. یا اگر میخواهی در آشپزی ماهر شوی، باید بارها مواد را با هم مخلوط کنی و بپزی. اشتباه کردن هم بخشی از یادگیری است، پس نترس و دوباره تلاش کن.
پاسخ: همیشه اینطور نیست. گاهی با انجام یک کار، دانش آن را یاد میگیری. مثلاً ممکن است بدون خواندن دستورالعمل، شروع به ساختن یک ماکت کنی و در حین کار، روشهای درست را کشف کنی. اما در بسیاری از موارد، داشتن دانش اولیه باعث میشود که مهارت را سریعتر و بهتر یاد بگیری. این دو مانند دو دوست صمیمی هستند که همیشه به هم کمک میکنند.
حرف آخر:
دانش و مهارت مانند دو چرخهای هستند که دوچرخهی تولید بهتر را به جلو میرانند. با خواندن و گوش دادن، دانش خود را افزایش بده و با تمرین و تکرار، مهارتهایت را قوی کن. به یاد داشته باش که هر چیزی را که تولید میکنی، از یک نقاشی ساده گرفته تا یک پروژهی بزرگ مدرسه، میتوانی با ترکیب این دو، بهتر از قبل بسازی. پس از همین امروز شروع کن: یک کار جدید یاد بگیر و آن را بارها انجام بده تا در آن ماهر شوی.
