ایمنی جمعی: حفظ جان و سلامت اعضای گروه با رعایت مقررات و پرهیز از رفتار خطرناک
قانونها و مقررات؛ چتر ایمنی گروه
وقتی در حیاط مدرسه توپ بازی میکنیم، اگر کسی بدون توجه به اطراف، توپ را محکم به سمت جمعیت پرتاب کند، ممکن است به صورت یکی از دوستانش بخورد. این یک رفتار خطرناک است. اما اگر همه قبول کنند که فقط در قسمت مشخصی از حیاط توپ بازی کنند و هنگام پرتاب، حتماً نگاه کنند که جلوشان کسی نیست، آن وقت بازی هم لذتبخشتر میشود و هم کسی آسیب نمیبیند. این یعنی «رعایت مقررات» باعث ایمنی جمعی میشود.
یا فرض کنید در راهپیمایی یا اردوی مدرسه، معلم میگوید که همه باید در یک صف منظم حرکت کنند و از کنار خیابان فاصله بگیرند. اگر یک نفر از این قانون سرپیچی کند و ناگهان به وسط خیابان بپرد، نه تنها جان خودش را به خطر میاندازد، بلکه ممکن است باعث شود بقیه هم گیج شوند و دست از صف بکشند. پس یک رفتار نادرست، تمام گروه را تهدید میکند.
| رفتار گروهی | نتیجه برای ایمنی | نمونه در زندگی روزمره |
|---|---|---|
| رفتار ایمن | حفظ جان و سلامت همه | بستن کمربند ایمنی در اتوبوس مدرسه |
| رفتار خطرناک | به خطر افتادن همهی اعضا | دویدن در راهپله و زمین خوردن چند نفر |
مسئولیت ما در برابر دوستان و همکلاسیها
همهی ما دوست داریم در گروهی باشیم که اعضای آن به هم احترام بگذارند و مواظب هم باشند. این «مسئولیتپذیری» یعنی وقتی میبینیم یکی از دوستانمان قصد دارد کاری خطرناک انجام دهد، مثلاً از دیوار بلند بالا برود یا با کبریت بازی کند، به او تذکر دهیم و کمکش کنیم تا از آن کار دست بکشد. این کار نه تنها نشانهی دوستی است، بلکه یکی از راههای مهم ایمنی جمعی به شمار میرود.
همچنین در کلاس هنر، وقتی از قیچی یا چسب حرارتی استفاده میکنیم، باید مقررات را رعایت کنیم؛ مثلاً قیچی را با تیغهی بسته به دوستمان بدهیم و چسب را پس از کار در جای خود بگذاریم. این کارها به ظاهر کوچک هستند، اما از بریدگی دست یا سوختگی جلوگیری میکنند و نشان میدهند که ما به فکر ایمنی همهی اعضای گروه هستیم.
چالشهای مفهومی؛ پرسش و پاسخ برای روشنتر شدن موضوع
پاسخ: چون همهی ما در یک گروه زندگی میکنیم و رفتار هر کس روی بقیه اثر میگذارد. اگر من از کنار استخر بدوم و بلغزم، ممکن است روی دوستم بیفتم و هر دو آسیب ببینیم. پس مراقبت از دیگران، در واقع مراقبت از خودمان هم هست.
پاسخ: بهتر است اول از بزرگترها یا معلم دلیل آن را بپرسیم. خیلی از قانونها برای جلوگیری از خطرهایی وضع شدهاند که ما ممکن است متوجه آنها نشویم. تا وقتی دلیل آن را میفهمیم، بهتر است به خاطر ایمنی خود و دیگران، آن را رعایت کنیم.
پاسخ: رعایت قانون قدم اول است، اما قدم بعدی «فکر کردن به نتیجهی کارها»ست. مثلاً وقتی میخواهیم یک بازی جدید در حیاط انجام دهیم، باید از قبل فکر کنیم که آیا ممکن است به کسی آسیب برسد یا نه. این «پیشبینی خطر» یکی از مهارتهای مهم برای ایمنی جمعی است.