در میان گرفتن: وقتی همه چیز را از هر سو محاصره میکنیم
دو شکل اصلی در میان گرفتن: جاگیری و هدفگیری
«در میان گرفتن» یعنی دور یک چیز یا یک نفر یک حلقهٔ کامل درست کنیم. گاهی این کار برای محافظت است؛ مثلاً وقتی بچههای یک تیم دور دوست خود حلقه میزنند تا او را از باد سرد حفظ کنند. گاهی هم برای جلوگیری از فرار کردن است؛ مثل وقتی در بازی وسطی، بازیکنان دور توپ را میگیرند تا حریف نتواند شوت کند. در هر دو حالت، شرط اصلی این است که هیچ راهی برای بیرون رفتن باقی نماند، مگر اینکه خودِ افراد حلقه بخواهند راهی باز کنند.
در زندگی روزمرهٔ ما دانشآموزان، این کار بارها اتفاق میافتد. فرض کن چند نفر از دوستانت دور یک میز گرد جمع شدهاید. آن وقت میز در میان شما قرار دارد. یا وقتی در زنگ ورزش، تیم حریف را در زمین خودش محاصره میکنید تا نتواند به دروازهٔ شما نزدیک شود. همهٔ اینها نمونههایی از «در میان گرفتن» هستند.
| نوع در میان گرفتن | هدف اصلی | مثال برای دانشآموز |
|---|---|---|
| محاصرهٔ حفاظتی | نگهداری و پشتیبانی از چیزی یا کسی | گروهی از بچهها دور کیف گمشدهٔ دوستشان حلقه میزنند تا کسی آن را برندارد. |
| محاصرهٔ تاکتیکی | جلوگیری از حرکت یا فرار | در بازی امداد و فرار، سه نفر دور یک بازیکن تیم حریف را میگیرند تا نتواند توپ را پاس بدهد. |
کاربردهای شیرین در مدرسه و خانه
یکی از معروفترین نمونههای در میان گرفتن در کلاس درس، وقتی است که معلم از شما میخواهد دور یک نقشه یا یک تصویر علمی جمع شوید. مثلاً در درس علوم، وقتی میخواهید یک حشره را زیر ذرهبین ببینید، همهٔ گروه دور آن را میگیرید تا نور به خوبی روی آن بیفتد. در خانه هم وقتی میخواهید روی یک پروژهٔ کاردستی کار کنید، لوازمتان را دور میز پهن میکنید و عملاً میز را در میان گرفتهاید.
در حیاط مدرسه، بازی وسطی را همه میشناسیم. دو بازیکن در دو طرف، توپ را به هم پاس میدهند و نفر وسط سعی میکند توپ را بگیرد. اگر آن دو بازیکن خیلی ماهر باشند، نفر وسط را عملاً در میان خود گرفتهاند و او نمیتواند راحت حرکت کند. این یعنی محاصره کردن با پاسهای سریع. به همین سادگی، شما هر روز از این مفهوم استفاده میکنید بدون اینکه اسم فنیاش را بدانید.
پرسش و پاسخهای چالشی
پاسخ: نه کاملاً. شرط «در میان گرفتن» این است که همهٔ سوها پوشیده باشد. اگر شما فقط جلوی یک صندلی بایستید، صندلی در میان شما نیست. اما اگر دور صندلی حلقه بزنید و از پشت، روبرو و دو طرف آن را بگیرید، آن وقت موفق به محاصره شدهاید. پس باید همهٔ جهات را پوشش بدهید.
پاسخ: چون محاصره کامل نیست! اگر دو بازیکن بیرونی خیلی از هم فاصله داشته باشند، نفر وسط از شکاف بین آنها خارج میشود. برای در میان گرفتن درست، باید فاصلهٔ بین افراد کم باشد تا راه فراری نماند. به همین دلیل تیمهای ماهر در بازیهای گروهی، همیشه سعی میکنند فاصلهٔ خود را کم و منظم نگه دارند.
پاسخ: بله؛ مثلاً بوتههای خاردار دور یک درختچهٔ کوچک رشد میکنند و آن را محاصره میکنند. یا در طبیعت، شاخههای یک درخت تنهٔ اصلی را در میان گرفتهاند. حتی در کتاب فارسی خواندهایم که «کوهها دشت را در میان گرفته بودند». پس این فعل فقط برای انسانها نیست؛ هر چیزی که از همهسو دور یک چیز دیگر قرار بگیرد، کارِ «در میان گرفتن» را انجام داده است.