نگاه پنهان: نظاره کردن دیگران از گوشه چشم (کار ناپسند)
نگاه از گوشه چشم چه نوع نگاهی است؟
حتماً برای شما هم پیش آمده که در کلاس یا حیاط مدرسه، کسی را ببینید که بدون آنکه سرش را بچرخاند، با چرخاندنِ مردمک چشم به یک طرف، دیگری را نگاه میکند. به این کار «نگاه از گوشه چشم» میگویند. این نگاه دو شکل اصلی دارد:
| نوع نگاه | توضیح | مثال در مدرسه |
|---|---|---|
| نگاه کنجکاوانه | وقتی فرد میخواهد بدون آنکه متوجه شوند، چیزی را ببیند. | نگاه به برگهٔ امتحانی همکلاسی از گوشه چشم |
| نگاه بدگمانانه | وقتی فرد به دیگری شک دارد و میخواهد زیر نظر بگیرد. | نگاه به کیف دوست از گوشه چشم در زنگ تفریح |
| نگاه تمسخرآمیز | وقتی کسی را مسخره میکنیم اما نمیخواهیم بفهمد. | نگاه به لباس یا ظاهر دیگری از گوشه چشم در صف ناهار |
همهٔ این نوع نگاهها معمولاً باعث میشوند طرف مقابل احساس کند «زیر ذرهبین» است یا به او بیاعتمادی دارند. شاید خودتان هم وقتی کسی از گوشه چشم به شما نگاه میکند، حس خوبی نداشته باشید.
سه نمونه از زندگی روزمرهٔ دانشآموزی
بیایید با هم به چند موقعیت واقعی که ممکن است برای هر دانشآموزی پیش بیاید، نگاه کنیم:
مثال اول: در کلاس ریاضی – فرض کنید معلم از شما میخواهد تمرین را به تنهایی حل کنید. همکلاسی شما پشت سرتان نشسته است. او به جای آنکه مستقیم به تخته نگاه کند، مدام از گوشه چشم به دفتر شما خیره میشود تا ببیند چطور مسئله را حل میکنید. شما چه حسی پیدا میکنید؟ احتمالاً فکر میکنید «چرا به من اعتماد ندارد؟» یا «مگر من تقلب میکنم؟».
مثال دوم: در زنگ ورزش – دوست صمیمی شما با گروه دیگری بازی میکند. شما از گوشه چشم مدام به او نگاه میکنید تا ببینید اشتباه میکند یا نه. اگر او متوجه شود، ممکن است ناراحت شود و فکر کند شما به دنبال عیبهای او هستید.
مثال سوم: در اتوبوس مدرسه – دانشآموزی چند ردیف جلوتر نشسته و دارد با دوستش حرف میزند. شما از گوشه چشم به آن دو خیره میشوید تا مکالمهشان را بشنوید. این کار هم نگاه پنهان است و هم گوش دادن پنهانی که هر دو از کارهای ناپسند به شمار میروند.
پرسش و پاسخهای چالشی
پاسخ: نه همیشه. گاهی بدون اینکه متوجه باشیم، نگاهمان به طرف دیگر میرود. اما اگر این کار را عمداً و برای زیر نظر گرفتن، مسخره کردن یا کنجکاوی بیاجازه انجام دهیم، کار ناپسندی است. معیار اصلی این است: «آیا خوشحال میشوم کسی از گوشه چشم به من نگاه کند؟»
پاسخ: نگاه کوتاه (مثلاً کمتر از دو ثانیه) ممکن است کاملاً اتفاقی باشد. مثلاً در راهرو مدرسه نگاهتان ناگهان به طرفی میرود. اما نگاه بلند (بیش از چند ثانیه) نشان میدهد که عمداً دارید کسی را میپایید. هرچه این نگاه طولانیتر باشد، برای طرف مقابل ناراحتکنندهتر است.
پاسخ: سه راه ساده وجود دارد: اول) هر بار که خواستی از گوشه چشم نگاه کنی، سرت را بچرخان و مستقیم نگاه کن. دوم) اگر به چیزی کنجکاو هستی، مودبانه بپرس. سوم) به خودت یادآوری کن که «همان طور که دوست دارم دیگران به حریم من احترام بگذارند، من هم باید احترام بگذارم.»