اهداف پنهان بازیها: آنچه بازیهای ویدیویی واقعاً به ما میآموزند
ارزشهای پنهان در سه لایه اصلی بازی
برای درک اهداف پنهان یک بازی، باید به فراتر از داستان اصلی نگاه کنیم. این پیامها معمولاً در سه لایه زیر پنهان شدهاند:
| لایه بازی | چیست؟ | مثال و ارزش پنهان |
|---|---|---|
| مکانیک2 بازی | قوانین و روشهای تعامل بازیکن با بازی. (مثل پریدن، شلیک کردن، جمعآوری سکه) | مثال: بازیهایی مثل کندیکرشیپ3 که در آن باید به طور پیوسته روی صفحه ضربه بزنید. ارزش پنهان: پشتکار و تلاش مداوم برای پیشرفت، حتی اگر کار تکراری و خستهکنندهای باشد. |
| روایت4 و داستان | قصهای که بازی روایت میکند و انتخابهایی که در اختیار بازیکن میگذارد. | مثال: در بازی زندگی عجیب5، انتخابهای شما سرنوشت شخصیتها را تغییر میدهد. ارزش پنهان: مسئولیتپذیری در قبال تصمیمات و پذیرش پیامدهای آنها. |
| طراحی بصری و صدا | ظاهر شخصیتها، محیط بازی، موسیقی و صداگذاری. | مثال: شخصیتهای قوی و مستقل زنده در مقابل شخصیتهای ضعیف و نیازمند نجات. ارزش پنهان: تقویت یا تضعیف کلیشههای جنسیتی و نژادی. |
به عنوان مثال، بازی سیمز6 را در نظر بگیرید. در نگاه اول، یک بازی شبیهساز زندگی است. اما مکانیک مدیریت پول، زمان و روابط در آن، ارزشهایی مثل برنامهریزی برای آینده، اولویتبندی اهداف و اهمیت تعاملات اجتماعی را به شکلی عملی آموزش میدهد.
پیامهای اجتماعی: همکاری رقابت یا انزوا؟
بازیها میتوانند الگوهای مختلفی از رفتار اجتماعی را ترویج کنند. این الگوها اغلب هدف اصلی بازی نیستند، اما در طول بازی بارها و بارها تکرار میشوند و در ذهن ما نهادینه میگردند.
به زبان ساده: اگر بازی برای یک عمل خاص (مثل کمک به دیگران) به شما پاداش بزرگی بدهد، شما یاد میگیرید که آن عمل "خوب" است. برعکس، اگر برای رقابت شدید و حذف دیگران به مرحله بعد بروید، بازی دارد "رقابت به هر قیمتی" را به عنوان یک ارزش نشان میدهد.
بازی فورتنایت7 در حالت بتل رویال8، ارزش "بقای فردی" و "رقابت تا آخرین نفر" را تقویت میکند. در مقابل، حالت سیو د وورلد9 در بازی ماینکرفت10، بر "همکاری"، "ساخت جمعی" و "اشتراک منابع" تأکید دارد. انتخاب بازی، در واقع انتخاب جامعهای است که برای چند ساعت در آن زندگی خواهید کرد.
از دنیای مجازی تا واقعی: یک تمرین عملی
بیایید این مفاهیم را با یک فعالیت ساده آزمایش کنیم. دفعه بعد که بازی میکنید، به این سه سؤال فکر کنید:
- بازی برای انجام چه کارهایی به من پاداش میدهد؟ (مثلاً جمعآوری پول، شکست دشمنان، کمک به یک شخصیت)
- بازی از انجام چه کارهایی جلوگیری میکند یا برای آنها تنبیه در نظر میگیرد؟ (مثلاً کشتن شخصیتهای بیگناه، نابودی محیط زیست بازی)
- اگر بخواهم قهرمان این بازی باشم، باید چه ویژگیهایی داشته باشم؟ (مثلاً قوی، باهوش، ثروتمند، تنها، بخشنده)
پاسخ به این سؤالات، ارزشهای پنهان بازی را آشکار میکند. مثلاً در بسیاری از بازیهای نقشآفرینی، ثروت (طلای بازی) معادل قدرت و موفقیت است. این میتواند ناخودآگاه این پیام را تقویت کند که در زندگی واقعی نیز پول مهمترین معیار موفقیت است.
پرسشهای مهم و اشتباهات رایج
پاورقی
1 پیام ضمنی (Implicit Message): پیامی که مستقیم و آشکار بیان نمیشود، اما از طریق لحن پنهان قابل درک است.
2 مکانیک بازی (Game Mechanics): قوانین و سیستمهای اساسی که بازی بر اساس آنها کار میکند.
3 Candy Crush: یک بازی پازلی محبوب.
4 روایت (Narrative): شیوه روایت داستان.
5 Life is Strange: یک بازی ماجراجویی گرافیکی که بر پایه انتخاب بازیکن پیش میرود.
6 The Sims: یک بازی شبیهساز زندگی.
7 Fortnite: یک بازی ویدیویی آنلاین محبوب در سبک بقا.
8 Battle Royale: حالتی از بازی که در آن بازیکنان تا آخرین نفر میجنگند تا یک بازیکن باقی بماند.
9 Save the World: حالتی در فورتنایت با تأکید بر همکاری برای دفاع از پایگاه.
10 Minecraft: یک بازی ویدیویی با محوریت ساخت و ساز و بقا.
11 Tetris: یک بازی پازلی کلاسیک.
12 Portal: یک بازی پازلی که در آن بازیکن با ایجاد پورتال در فضا معماها را حل میکند.
