نوشتن آزاد چیست؟
نوشتن آزاد به زبان ساده
نوشتن آزاد مانند حرف زدن با کاغذ است. در این روش، از کودک خواسته میشود برای مدت زمان کوتاهی، مثلاً 5 دقیقه، هر فکر، کلمه یا داستانی که به ذهنش میرسد را بنویسد یا حتی نقاشی کند. هدف اصلی، لذت بردن از فرآیند نوشتن و کاهش ترس از اشتباه است. برای مثال، یک دانشآموز ممکن است دربارهٔ حیوان خانگی خود، غذایی که دوست دارد یا یک رویای قشنگ بنویسد.
فواید مهم نوشتن آزاد برای کلاس اولیها
این فعالیت ساده، فواید بسیار زیادی برای نوآموزان دارد که در جدول زیر به برخی از آنها اشاره شده است:
| فایده | توضیح |
|---|---|
| تقویت تخیل2 | کودک یاد میگیرد که دنیای درون خودش را کشف کند و ایدههای جدید خلق کند. |
| افزایش اعتماد به نفس | وقتی کودک میبیند میتواند چیزی بنویسد، احساس غرور و توانایی میکند. |
| آشنایی با کلمات جدید | حتی اگر کلمهای را بلد نباشد، سعی میکند آن را به شکلی که میشنود بنویسد و دایره لغاتش گسترش مییابد. |
| بهبود مهارت دست ورزی | مداد به دست گرفتن و نوشتن، ماهیچههای دست او را قوی میکند. |
چگونه در کلاس اول نوشتن آزاد را تمرین کنیم؟
برای اجرای موفق این فعالیت، معلم میتواند از مراحل ساده و جذاب زیر استفاده کند:
گام اول: انتخاب یک موضوع جذاب و ملموس
موضوع باید چیزی باشد که کودک آن را دیده، لمس کرده یا با آن احساس راحتی میکند. مثال: "بازی مورد علاقهات در پارک"، "میوهای که بیشتر دوست داری" یا "اگر میتوانستی پرواز کنی، به کجا میرفتی؟".
گام دوم: تعیین زمان کوتاه
زمان این فعالیت باید بسیار کوتاه، بین 3 تا 5 دقیقه باشد تا کودک خسته نشود. استفاده از یک ساعت شنی میتواند این کار را برایش لذتبخش کند.
گام سوم: نوشتن بدون توقف
به کودکان تأکید کنید که مدادشان نباید از روی کاغذ بلند شود. اگر نتوانستند کلمهای را بنویسند، میتوانند آن را نقاشی کنند یا به هر شکلی که دوست دارند روی کاغذ بیاورند.
گام چهارم: اشتراکگذاری داوطلبانه
در پایان، به کودکانی که تمایل دارند، اجازه داده میشود نوشتههای خود را برای دوستانشان بخوانند. این کار بدون هیچ قضاوت و داوری تنها برای تشویق و ایجاد شادی انجام میشود.
یک نمونه عینی از نوشتن آزاد در کلاس
معلم از بچهها میخواهد دربارهٔ "یک روز بارانی" بنویسند. علی، دانشآموز کلاس اولی، مینویسد: "امروز بارون اومد. من چترم رو برداشتم. تو луلا پریدم. خیس شدم. مامان بهم شکلات داغ داد. خوشحال شدم."
همانطور که میبینید، جملات کوتاه و ساده هستند و املای برخی کلمات مانند "لولا" (لابلا) یا "بارون" (باران) به صورت شخصی نوشته شده است، اما داستان کاملاً قابل درک است و احساسات کودک را به خوبی نشان میدهد.
اشتباهات رایج و پرسشهای مهم
پاسخ: این کاملاً طبیعی است! میتوانید با پرسیدن یک سوال ساده ("درباره این کلمه بیشتر به من بگو") او را به گسترش نوشتهاش تشویق کنید، اما او را مجبور نکنید.
پاسخ: خیر. هدف اصلی در نوشتن آزاد، ایجاد عشق به نوشتن است. تصحیح غلطها در این مرحله، میتواند این شوق را از بین ببرد. اصلاحات را برای درسهای رسمی نگه دارید.
پاسخ: به او پیشنهاد دهید که میتواند ابتدا نقاشی بکشد و سپس در مورد نقاشیاش یک یا دو کلمه بنویسد. یا با همکاری هم یک لیست از ایدههای جالب تهیه کنید.
پاورقی
1نوشتن آزاد (Free Writing): یک تکنیک نوشتاری که در آن فرد برای مدت مشخصی بدون توقف، نگرانی درباره املا، دستور زبان یا ویرایش، به نوشتن میپردازد.
2تخیل (Imagination): توانایی ذهن برای ساختن تصاویر، ایدهها و احساساتی که در لحظه از طریق حواس پنجگانه قابل درک نیستند.
