نشانههای حرکتی: دوستان کوچک کلمات
انواع نشانههای حرکتی
این نشانهها مثل کلیدهای راهنما هستند. آنها سه تا هستند و هر کدام صدای خاصی به حرف میدهند.
| نام نشانه | شکل نشانه | صدای نشانه | مثال |
|---|---|---|---|
| فَتْحه | ـَ | صدای "اَ" مانند اول کلمه اَبر | بَـ (با) |
| کَسْرَه | ـِ | صدای "اِ" مانند اول کلمه اِنسان | بِـ (به) |
| ضَمّه | ـُ | صدای "اُ" مانند اول کلمه اُردک | بُـ (بو) |
کجا و چگونه از این نشانهها استفاده میکنیم؟
این نشانههای کوچک دقیقاً بالای حرفی که باید آن صدا را بدهد، مینشینند. فرض کنید میخواهید کلمه "مِهر" را بنویسید. حرف "م" صدای "مِ" میدهد. پس یک کسره (ـِ) را بالای حرف "م" قرار میدهیم. در کتاب قرآن و کتابهای درسی اول دبستان، این نشانهها را زیاد میبینید چون به شما کمک میکنند بدون کمک بزرگترها، کلمات را درست بخوانید.
اشتباهات رایج و پرسشهای مهم
خیر. در بیشتر کتابها و روزنامههایی که شما میخوانید، این نشانهها را نمیبینید. بزرگترها با تمرین زیاد، یاد گرفتهاند که کلمات را بدون این نشانهها هم درست بخوانند. اما در کتابهای مبتدیان۵ و قرآن، برای راهنمایی از آنها استفاده میشود.
معنی کلمه کاملاً عوض میشود! مثلاً کلمه "دَرس" به معنی درس خواندن است. اگر به جای فتحه، ضمّه بگذاریم، میشود "دُرس" که یک کلمه دیگر است و معنی متفاوتی دارد. پس دقت در گذاشتن نشانهها خیلی مهم است.
چون کلید خواندن درست کلمات فارسی هستند. وقتی این نشانهها را بلد باشید، میتوانید هر کلمه جدیدی را، حتی اگر قبلاً ندیدهاید، به درستی تلفظ کنید. مثل این است که نقشه گنج داشته باشید!
پاورقی
۱اعراب (I‘rāb): به معنی نشانههای حرکتگذاری در زبان عربی و فارسی.
۲فَتْحه (Fatḥah): یک خط مایل کوچک بالای حرف که صدای "اَ" میدهد.
۳کَسْرَه (Kasrah): یک خط مایل کوچک زیر حرف که صدای "اِ" میدهد.
۴ضَمّه (Ḍammah): یک علامت کوچک شبیه عدد ۹ بالای حرف که صدای "اُ" میدهد.
۵مبتدی (Beginners): به افرادی گفته میشود که تازه یادگیری چیزی را شروع کردهاند.
