ارزشیابی تکوینی در زبانآموزی
ارزشیابی تکوینی چیست؟
ارزشیابی تکوینی مثل نگاه کردن به یک نهال کوچک است که هر روز آن را اندازهگیری نمیکنیم، اما مراقب رشد آن هستیم. در کلاس زبان، این نوع ارزشیابی به معلم کمک میکند تا بفهمد دانشآموزان در کدام قسمتها قوی و در کدام قسمتها نیاز به کمک دارند. برای مثال، وقتی دانشآموزی داستانی را بلند میخواند، معلم به تلفظ۳ و روانخوانی۴ او توجه میکند تا اگر مشکلی دارد، بلافاصله راهنماییاش کند.
چکلیست مشاهده: یادداشتهای کوچک معلم
چکلیست مشاهده، یک جدول ساده است که معلم در آن، مهارتهای مختلف زبان را یادداشت میکند. وقتی معلم مشغول تدریس است، با نگاه کردن به این جدول، پیشرفت هر دانشآموز را ثبت میکند. برای نمونه، هنگام گفتوگوی دانشآموزان دربارهٔ «حیوان خانگی مورد علاقه»، معلم میتواند به مواردی مانند بلندی صدا، درست صحبت کردن و دقت در گوش دادن توجه کند.
| نام دانشآموز | با صدای بلند و واضح صحبت میکند | از کلمات درست استفاده میکند | به صحبتهای دیگران گوش میدهد |
|---|---|---|---|
| سارا | بله | خیر | بله |
| علی | بله | بله | خیر |
پوشه کار: گنجینهٔ یادگیری
پوشه کار مانند یک جعبهٔ جادویی است که هر دانشآموز برای خودش دارد. داخل این پوشه، نمونهکارهای مختلف او از ابتدای سال تاکنون نگهداری میشود. این نمونهکارها میتواند شامل یک داستان کوتاه، یک نقاشی با شرح فارسی، یا حتی یک فایل صوتی از خواندن یک شعر باشد. با مقایسهٔ کارهای قدیمی و جدید، هم دانشآموز و هم معلم میتوانند پیشرفت را بهوضوح ببینند.
اشتباهات رایج و پرسشهای مهم
خیر، این روش برای همهٔ دروس از جمله ریاضی و علوم نیز کاربرد دارد، اما در زبانآموزی بیشتر روی مهارتهای ارتباطی مانند گوش دادن و صحبت کردن تمرکز میشود.
این یک شکست نیست، بلکه یک فرصت است. معلم میتواند با بازی، داستانگویی و تمرینهای گروهی بیشتر، به او کمک کند.
بهتر است هر ماه، یک بار بهصورت فردی با دانشآموز پوشه کارش را بررسی کنیم تا او هم از پیشرفت خود آگاه شود.
پاورقی
۱ ارزشیابی تکوینی (Formative Assessment): نوعی ارزشیابی که در حین فرآیند آموزش و برای بهبود یادگیری انجام میشود.
۲ پوشه کار (Portfolio): مجموعهای از نمونهکارهای دانشآموز که پیشرفت او را در طول زمان نشان میدهد.
۳ تلفظ (Pronunciation): نحوهٔ ادای درست کلمات.
۴ روانخوانی (Fluency): توانایی خواندن متن بهصورت سریع، دقیق و با بیان مناسب.
