داده چیست؟ دنیای اعداد و اطلاعات
دادهها در کجا پنهان شدهاند؟
اگر به اطراف خود نگاه کنید، دادهها همه جا هستند. وقتی صبح از خواب بیدار میشوید، ساعت چند است؟ این یک داده است. برای صبحانه چند عدد بیسکویت میخورید؟ این هم یک داده دیگر. حتی احساس شما در طول روز، مثلاً شادی یا غم، یک نوع داده است که میتوان آن را یادداشت کرد.
بیایید با هم چند مثال ساده از زندگی روزمره را بررسی کنیم:
- تعداد دوستان شما در کلاس: 25 نفر
- رنگ کفشهای مورد علاقه شما: قرمز، آبی، سفید
- روزهای هفته که به مدرسه میروید: 5 روز
- تعداد حیوانات خانگی که دوست دارید: 2 عدد
| نمونه داده | نوع داده | چگونه میشماریم؟ |
|---|---|---|
| تعداد مدادهای داخل جامدادی | عدد | میشماریم: 1, 2, 3, ... |
| رنگ ماشینهای پارک شده | اسم | لیست میکنیم: سفید، مشکی، قرمز |
| قد دانشآموزان کلاس | اندازه | با متر اندازهگیری میکنیم |
چگونه دادهها را دستهبندی کنیم؟
وقتی دادههای زیادی جمعآوری میکنیم، باید آنها را مرتب کنیم تا بتوانیم بهتر بفهمیم. این کار مانند مرتب کردن اسباببازیها در جعبههای مختلف است. ماشینها در یک جعبه، عروسکها در جعبه دیگر و لگوها در جعبهای جداگانه.
فرض کنید میخواهید اسباببازیهای خود را دستهبندی کنید. میتوانید از این روش استفاده کنید:
$ \text{دستهبندی} = \text{چیدن چیزهای مشابه در کنار هم} $
یک بازی جالب با دادهها
میتوانید با دادهها بازی کنید! یک قفسه کتاب را در نظر بگیرید. اگر 10 کتاب داستان و 5 کتاب رنگآمیزی داشته باشید، میتوانید بفهمید:
- در کل چند کتاب دارید؟ 15 = 5 + 10
- چند کتاب داستان بیشتر از کتاب رنگآمیزی دارید؟ 5 = 5 - 10
این محاسبات ساده، همه با استفاده از دادههایی که جمعآوری کردهاید، انجام میشود.
اشتباهات رایج و پرسشهای مهم
بله، تقریباً هر پدیدهای که بتوانید آن را توصیف کنید یا بشمارید، یک داده است. حتی چیزهایی مانند «امروز هوا آفتابی است» یا «من خوشحالم» هم داده محسوب میشوند.
ثبت دادهها به ما کمک میکند تا اطلاعات را فراموش نکنیم، چیزهای جدید کشف کنیم و بتوانیم تصمیمهای بهتری بگیریم. مثلاً اگر بدانید کدام اسباببازیهایتان بیشترین استفاده را دارند، میدانید کدامها را بهتر مراقبت کنید.
دادههای نادرست میتوانند نتیجه اشتباهی به ما بدهند. بنابراین همیشه بهتر است با دقت بشماریم و اگر مطمئن نیستیم، دوباره شمارش را انجام دهیم.
پاورقی
۱داده (Data): به اطلاعات خام و اولیهای گفته میشود که از مشاهده یا اندازهگیری پدیدههای مختلف به دست میآید.
