خروجی قلبی: موتور پمپاژ خون بدن
خروجی قلبی چیست و چگونه محاسبه میشود؟
قلب شما مانند یک پمپ بسیار قدرتمند و خستگیناپذیر است که بدون توقف کار میکند. خروجی قلبی معیاری است که نشان میدهد این پمپ در هر دقیقه چقدر خون را به تمام قسمتهای بدن میفرستد. این مفهوم برای درک سلامت سیستم گردش خون بسیار مهم است.
خروجی قلبی از ضرب دو عامل ساده اما حیاتی به دست میآید:
$CO = HR \times SV$
که در آن:
• CO یا Cardiac Output: خروجی قلبی (لیتر در دقیقه)
• HR یا Heart Rate: ضربان قلب (تعداد ضربان در دقیقه)
• SV یا Stroke Volume: حجم ضربهای (لیتر در هر ضربان)
برای مثال، اگر قلب یک فرد بزرگسال در حالت استراحت در هر دقیقه ۷۰ بار بزند و در هر بار ضربان، ۰.۰۷ لیتر خون پمپ کند، خروجی قلبی او خواهد بود: $۷۰ \times ۰.۰۷ = ۴.۹$ لیتر در دقیقه. این مقدار تقریباً برابر با تمام خون موجود در بدن یک فرد بزرگسال است! یعنی قلب در حالت استراحت، تمام خون بدن را در کمتر از یک دقیقه به گردش درمیآورد.
عوامل اصلی تعیینکنندهی خروجی قلبی
همانطور که از فرمول مشخص است، خروجی قلبی مستقیماً به ضربان قلب و حجم ضربهای بستگی دارد. درک این دو عامل کلیدی است.
| عامل | تعریف | مقدار معمول در بزرگسالان (استراحت) | چه چیزهایی روی آن تأثیر میگذارد؟ |
|---|---|---|---|
| ضربان قلب (HR) | تعداد دفعاتی که قلب در یک دقیقه میزند. | ۶۰ تا ۱۰۰ ضربان در دقیقه | فعالیت بدنی، هیجان، بیماری، داروها، سن. |
| حجم ضربهای (SV) | مقدار خونی که بطن چپ قلب در هر بار ضربان پمپ میکند. | ۰.۰۶ تا ۰.۰۸ لیتر (۶۰ تا ۸۰ میلیلیتر) | میزان کشش عضله قلب قبل از انقباض، قدرت انقباض قلب، مقاومت رگها. |
خروجی قلبی در موقعیتهای مختلف چگونه تغییر میکند؟
خروجی قلبی یک عدد ثابت نیست. بدن انسان بهطور هوشمندانهای آن را بسته به نیازهای مختلف تنظیم میکند. این تغییرات برای تطبیق با شرایط مختلف زندگی ضروری است.
مثال عینی: وقتی شما شروع به دویدن میکنید، عضلات پاهای شما به اکسیژن و مواد مغذی بیشتری نیاز دارند. بدن شما چگونه این نیاز را برطرف میکند؟
- افزایش ضربان قلب: مغز به قلب سیگنال میدهد که سریعتر بزند. ضربان قلب از ۷۰ ممکن است به ۱۴۰ ضربه در دقیقه برسد.
- افزایش حجم ضربهای: قلب با قدرت بیشتری منقبض میشود تا در هر ضربان خون بیشتری پمپ کند. حجم ضربهای ممکن است از ۰.۰۷ به ۰.۱ لیتر افزایش یابد.
حالا خروجی قلبی جدید را محاسبه میکنیم: $۱۴۰ \times ۰.۱ = ۱۴$ لیتر در دقیقه. میبینید که خروجی قلبی در حین ورزش میتواند تا سه برابر حالت استراحت افزایش یابد! این یک شاهکار شگفتانگیز از سوی سیستم قلبی-عروقی بدن است.
برعکس، در هنگام خواب عمیق، خروجی قلبی کاهش مییابد زیرا بدن به انرژی کمتری نیاز دارد.
اشتباهات رایج و پرسشهای مهم
پاورقی
۱ خروجی قلبی (Cardiac Output): حجم خونی که توسط بطن چپ قلب در مدت یک دقیقه به داخل سرخرگ آئورت پمپ میشود.
۲ ضربان قلب (Heart Rate): تعداد دفعات انقباض قلب در یک دقیقه.
۳ حجم ضربهای (Stroke Volume): مقدار خونی که در هر بار انقباض (ضربان) توسط بطن چپ قلب به بیرون پمپ میشود.
۴ نارسایی قلبی (Heart Failure): یک سندرم بالینی که در آن قلب قادر به پمپاژ خون کافی برای برآوردن نیازهای متابولیک بدن نیست.
