جیشالوطنی؛ مدافعان مردمی سوریه
چرا جیشالوطنی تشکیل شد و چه کسانی در آن عضو هستند؟
سوریه در سالهای اخیر با ناآرامیها و تهدیدهای امنیتی گوناگونی روبهرو بود. در چنین شرایطی، نیروهای ارتش به تنهایی نمیتوانستند از همه جای کشور محافظت کنند. به همین دلیل، بسیاری از مردم عادی تصمیم گرفتند با تشکیل گروههای داوطلب، به سربازان کمک کنند. این گروهها کمکم در کنار یکدیگر سازماندهی شدند و نام «جیشالوطنی» را برای خود انتخاب کردند. بیشتر اعضای این گروه، کارگران، کشاورزان، دانشجویان و حتی بازاریان هستند که سلاح به دست گرفتهاند تا از خانه و کاشانهی خود دفاع کنند. آنها آموزشهای نظامی سادهای میبینند و سپس زیر نظر فرماندهان باتجربه، به گشتزنی در محلهها، کنترل ورودی شهرها و کمک به آوارگان میپردازند.
یکی از ویژگیهای مهم جیشالوطنی، مردمی بودن آن است. این نیروها حقوق ثابت از دولت دریافت نمیکنند و بیشتر با انگیزهی میهنی و عشق به کشورشان فعالیت میکنند. البته دولت سوریه گاهی کمکهای غذایی، پوشاک و مهمات در اختیار آنها قرار میدهد. بسیاری از اعضای جیشالوطنی شبها پس از پایان کار روزانهشان، به پاسگاههای محلهی خود میروند و تا صبح از امنیت مردم محافظت میکنند. این فداکاری باعث شده که مردم محلی به آنها اعتماد کنند و همکاری نزدیکی با آنها داشته باشند.
تأثیر جیشالوطنی بر زندگی روزمرهی مردم
حضور جیشالوطنی در محلهها و روستاها، تأثیر مستقیمی بر زندگی روزمرهی مردم داشته است. مثلاً وقتی گروههای مسلح ناشناس در حومهی یک شهر دیده میشوند، اعضای جیشالوطنی سریعاً به نیروهای ارتش اطلاع میدهند و خود نیز در کمین مینشینند تا از ورود آنها به شهر جلوگیری کنند. این کار باعث میشود که کودکان بتوانند با خیال راحت به مدرسه بروند و بازارها و مغازهها فعالیت عادی خود را ادامه دهند.
یکی دیگر از کارهای مهم جیشالوطنی، کمک به آوارگانی است که به دلیل درگیریها خانههای خود را ترک کردهاند. اعضای این گروه با برپایی چادرها و توزیع غذا و آب، به آوارگان کمک میکنند تا روزهای سختی را پشت سر بگذارند. آنها همچنین مسیرهای امنی را برای عبور کاروانهای امدادی پیدا میکنند و از غارت اموال مردم توسط دزدان جلوگیری میکنند. در بسیاری از مناطق، مردم جیشالوطنی را «چشمبیدار محله» مینامند، چون همیشه مراقب هستند تا خطری متوجه همسایگانشان نشود.
البته فعالیت جیشالوطنی گاهی با چالشهایی نیز همراه است. مثلاً برخی از افراد سودجو ممکن است با پوشیدن لباس این گروه، مرتکب کارهای خلاف شوند و اعتماد مردم را خدشهدار کنند. به همین دلیل، فرماندهان جیشالوطنی همواره تأکید دارند که اعضا باید شناسنامهی رسمی داشته باشند و تحت نظارت ارتش عمل کنند. همچنین مردم تشویق میشوند که هرگونه رفتار مشکوکی را به فرماندهی نزدیکترین پاسگاه گزارش دهند.
| ویژگیها | جیشالوطنی | ارتش سوریه |
|---|---|---|
| نیروها | داوطلبان محلی از مردم عادی | سربازان و افسران حرفهای |
| حقوق و دستمزد | معمولاً داوطلبانه و بدون حقوق ثابت | دریافت حقوق و مزایای دولتی |
| آموزش نظامی | آموزشهای کوتاهمدت و ابتدایی | آموزشهای پیشرفته و تخصصی |
| مأموریت اصلی | حفاظت از محله و منطقهی خود | دفاع از تمام خاک کشور |
پرسشهای چالشی دربارهی جیشالوطنی
خیر. جیشالوطنی یک گروه کمکی و داوطلبانه است که در کنار ارتش فعالیت میکند، اما جایگزین ارتش نیست. ارتش سوریه نیروی رسمی و حرفهای کشور است که آموزشهای پیشرفته دیده و مسئولیت اصلی دفاع از مرزها را بر عهده دارد. جیشالوطنی بیشتر در داخل شهرها و روستاها به تأمین امنیت محلی کمک میکند.
نه. داوطلبان باید حداقل 18 سال داشته باشند، سابقهی کیفری نداشته باشند و از نظر جسمی سالم باشند. همچنین باید دورهی آموزشی کوتاهی را بگذرانند و سوگند وفاداری به کشور و مردم سوریه را امضا کنند. فرماندهان جیشالوطنی معمولاً افراد باتجربهای را برای عضویت انتخاب میکنند که بتوانند در شرایط سخت خونسردی خود را حفظ کنند.
خیر. حضور این گروه بیشتر در مناطقی است که تهدیدهای امنیتی بیشتری وجود دارد، مانند شهرهای مرزی یا مناطقی که گروههای مسلح مخالف فعالیت دارند. در برخی شهرهای آرام و دور از درگیری، ممکن است جیشالوطنی اصلاً وجود نداشته باشد یا تعداد اعضای آن بسیار کم باشد، چون مردم خود احساس امنیت میکنند و نیازی به نیروی کمکی نمیبینند.
جیشالوطنی نماد همبستگی و غیرت ملی مردم سوریه است. این گروه نشان میدهد که وقتی کشور در خطر باشد، مردم عادی هم میتوانند با سازماندهی ساده و انگیزهی میهنی، نقش مهمی در حفظ امنیت ایفا کنند. اگرچه این نیروها آموزشهای نظامی گستردهای نمیبینند، اما آشنایی با محیط محلی و اعتماد مردم، آنها را به مدافعانی کارآمد تبدیل کرده است. در کنار ارتش، جیشالوطنی به آرامش و پایداری سوریه کمک میکند و یادآور این نکته است که امنیت فقط وظیفهی سربازان نیست، بلکه همهی شهروندان میتوانند سهمی در آن داشته باشند.