برتری جانبی: راستدستی یا چپدستی، کدام یک؟
برتری جانبی یعنی چه و چگونه دیده میشود؟
برتری جانبی یعنی ترجیح دادن یک سمت بدن برای انجام کارها. این موضوع فقط به دست ختم نمیشود؛ پا، چشم و حتی گوش هم میتوانند برتری داشته باشند. بیشتر مردم راستدست هستند، اما حدود یکدهم افراد چپدست اند. این ترجیح از کودکی شکل میگیرد و تا بزرگسالی ادامه پیدا میکند. جالب است که برخی افراد در برخی کارها راستدست و در برخی دیگر چپدست هستند؛ به این حالت «برتری آمیخته» میگویند.
نمونههای عینی از برتری جانبی در زندگی روزمره
در مدرسه، هنگام نوشتن روی تخته یا دفتر، دست برتر شما مشخص میشود. در ورزش، مانند فوتبال، پای برتر برای شوت زدن و توپ دادن استفاده میشود. هنگام غذا خوردن، قاشق را با دستی برمیدارید که برایتان راحتتر است. حتی وقتی با گوشی تلفن صحبت میکنید، معمولاً گوشی را کنار گوشی میگذارید که شنوایی بهتری دارید. این مثالها نشان میدهد که برتری جانبی در بسیاری از فعالیتهای روزانه، از بازی با توپ تا نقاشی کشیدن، خود را نشان میدهد.
| ویژگی | راستدستی | چپدستی |
|---|---|---|
| نوشتن | معمولاً با دست راست | معمولاً با دست چپ |
| شوت زدن در فوتبال | پای راست | پای چپ |
| بریدن با قیچی | دست راست | دست چپ (با قیچی مخصوص) |
سه پرسش چالشی دربارهٔ برتری جانبی
پرسش نخست: آیا چپدستی نادرست است؟
خیر، چپدستی یک ویژگی طبیعی است و هیچ اشکالی ندارد. بسیاری از افراد موفق و مشهور چپدست بودهاند. فقط ممکن است برخی ابزارها برای راستدستی طراحی شده باشند، اما این به معنای نادرستی چپدستی نیست.
پرسش دوم: آیا میتوان برتری جانبی را تغییر داد؟
برخی افراد به دلایل مختلف، مانند شکستگی دست، مجبور میشوند از دست دیگر استفاده کنند، اما تغییر دائمی برتری جانبی دشوار است و معمولاً طبیعی نیست. بهتر است همان سمتی که برایتان راحتتر است را حفظ کنید.
پرسش سوم: آیا همهٔ اعضای بدن یک برتری دارند؟
نه لزوماً. ممکن است کسی راستدست باشد اما پای چپش را برای شوت زدن ترجیح دهد. این حالت «برتری آمیخته» نام دارد و کاملاً طبیعی است.
آنچه باید به خاطر بسپارید:
- برتری جانبی یعنی ترجیح یک سمت بدن برای انجام کارها، که میتواند دست، پا، چشم یا گوش باشد.
- راستدستی و چپدستی دو نمونهٔ رایج هستند و هر دو طبیعی و رایج اند.
- در زندگی روزمره، از نوشتن تا ورزش کردن، برتری جانبی خود را نشان میدهد.
- هیچ برتری جانبی بر دیگری برتری ندارد؛ مهم این است که از تواناییهای خود به بهترین شکل استفاده کنید.