خواندن تقویم؛ سفری در روزها و ماهها
۱. ساختار تقویم؛ از روز تا سال
هر تقویم از بخشهای کوچکی به نام روز ساخته شده است. هفت روز، یک هفته را میسازند و حدود چهار هفته، یک ماه را تشکیل میدهند. دوازده ماه هم یک سال را کامل میکنند. در تقویم، نام ماهها و تعداد روزهای هر ماه نوشته شده است. بعضی ماهها ۳۱ روز دارند که به آنها ماههای سیویکروزه میگوییم. بعضی دیگر ۳۰ روزه هستند و ماه اسفند در سالهای عادی ۲۹ روز دارد و در سالهای کبیسه ۳۰ روز میشود.
برای پیدا کردن روز مورد نظر، کافی است ابتدا ماه را در تقویم پیدا کنید. سپس با نگاه کردن به ستون روزهای هفته، ببینید که روز مورد نظرتان در کدام ردیف قرار گرفته است. مثلاً اگر بخواهید بدانید پانزدهم مهر چه روزی از هفته است، کافی است در تقویم، ماه مهر را باز کنید و عدد ۱۵ را پیدا کنید. بالای همان ستون، نام روز هفته نوشته شده است.
| نام ماه | تعداد روزها | نوع ماه |
|---|---|---|
| فروردین تا شهریور | ۳۱ | سیویکروزه |
| مهر تا بهمن | ۳۰ | سیروزه |
| اسفند (سال عادی) | ۲۹ | بیستونهروزه |
| اسفند (سال کبیسه) | ۳۰ | سیروزه |
۲. کاربرد تقویم در زندگی روزانه
فرض کنید میخواهید برای جشن تولد دوستتان هدیه بخرید. تاریخ تولد او در تقویم مشخص است. با نگاه کردن به تقویم، میتوانید ببینید که تولد او چند روز دیگر است و چه روزی از هفته خواهد بود. یا مثلاً وقتی معلم میگوید آزمون ریاضی روز بیستم آبان برگزار میشود، شما با تقویم متوجه میشوید که آن روز چندشنبه است و چقدر زمان برای مطالعه دارید.
یکی دیگر از کاربردهای تقویم، پیدا کردن مناسبتهای ملی و مذهبی است. مثلاً عید نوروز همیشه اول فروردین است یا بیست و دوم بهمن روز پیروزی انقلاب اسلامی است. با نگاه کردن به تقویم، میتوانید بفهمید این مناسبتها در چه روزی از هفته قرار گرفتهاند و برای تعطیلی یا برنامههای ویژه آماده شوید.
۳. پرسش و پاسخ های چالشی
پرسش ۱: اگر امروز ۱۰ مهر باشد و مناسبت خاصی در تقویم برای ۱۸ مهر ثبت شده باشد، چند روز تا آن مناسبت باقی مانده است؟
پاسخ: کافی است عدد روز مورد نظر را از عدد روز فعلی کم کنید: ۱۸ منهای ۱۰ برابر با ۸ روز است. پس ۸ روز دیگر آن مناسبت فرا میرسد.
پرسش ۲: چرا بعضی سالها ماه اسفند ۲۹ روز و بعضی سالها ۳۰ روز است؟
پاسخ: این موضوع به سال کبیسه مربوط میشود. زمین حدود ۳۶۵ روز و ۶ ساعت طول میکشد تا یک دور کامل به دور خورشید بچرخد. برای جبران این ۶ ساعت، هر چهار سال یک بار، یک روز به آخرین ماه سال (اسفند) اضافه میشود و آن سال را کبیسه مینامند.
پرسش ۳: اگر روز اول ماه، شنبه باشد، روز ۱۵ آن ماه چه روزی از هفته خواهد بود؟
پاسخ: برای پیدا کردن این موضوع، عدد روز را بر ۷ تقسیم میکنیم. ۱۵ تقسیم بر ۷، خارجقسمت ۲ و باقیمانده ۱ میشود. یعنی روز ۱۵، یک روز بعد از شنبه یعنی یکشنبه است.
آنچه باید به خاطر بسپارید:
- تقویم به شما نشان میدهد که هر روز، چندمین روز از ماه و چه روزی از هفته است.
- ماههای ۳۱ روزه، ۳۰ روزه و ۲۹ روزه را بشناسید تا در محاسبههای خود دچار اشتباه نشوید.
- با استفاده از تقویم میتوانید مناسبتهای مهم را پیدا کنید و برای آنها برنامهریزی کنید.
- برای پیدا کردن روز هفته، عدد روز را بر ۷ تقسیم کنید و باقیمانده را با روز اول هفته مقایسه کنید.