پوشش گیاهی فقیر
چرا پوشش گیاهی یک منطقه فقیر میشود؟
پوشش گیاهی فقیر مانند فرشی است که تارهای آن کمپشت و رنگورو شده باشد. در چنین منطقهای، بهجای جنگل انبوه یا مرتع سرسبز، بوتههای پراکنده و علفهای کوتاه میبینیم. دو دلیل اصلی این کمتراکمی و کمتنوعی را در زیر میخوانیم.
| دلیل اصلی | توضیح ساده |
|---|---|
| کمآبی و خشکسالی | وقتی باران کم میبارد، ریشهها نمیتوانند آب کافی جذب کنند و گیاهان پژمرده میشوند. |
| چرای بیرویه دام | اگر گوسفندها و بزها بیش از اندازه از گیاهان بخورند، فرصت رشد دوباره را از آنها میگیرند. |
| خاک بیحاصل | خاکی که مواد مغذی کمی دارد، نمیتواند میزبان گیاهان گوناگون باشد. |
پوشش گیاهی فقیر در زندگی روزمره
حتماً دیدهاید که در حیاط بعضی خانهها یا حاشیهٔ جادهها، بهجای چمن یا گل، فقط خاک خشک و چند بوتهٔ کوچک وجود دارد. این نماد پوشش گیاهی فقیر است. در مدرسه، اگر فضای سبز مدرسه به خوبی آبیاری نشود، علفها زرد و کمپشت میشوند. همچنین در زمینهای بازی که بچهها زیاد روی آن میدوند، چمنها از بین میروند و جای آنها خاک فشرده میماند. در روستاها، وقتی دامداران اجازه میدهند گلهها در یک منطقهٔ کوچک بچرند، آن منطقه کمکم پوشش گیاهی خود را از دست میدهد و تبدیل به زمینی فقیر میشود.
چالشهای مفهومی با پرسش و پاسخ
پاسخ: درختان برای رشد به آب زیادی نیاز دارند. در بیابان باران بسیار کم میبارد و خاک شنی است، پس آب را در خود نگه نمیدارد. ریشهٔ درخت نمیتواند عمیق شود و درخت خشک میشود.
پاسخ: گیاهان با سایهانداختن و تبخیر آب، هوا را خنک میکنند. وقتی پوشش گیاهی کم باشد، زمین زودتر گرم میشود و دمای هوا بالا میرود. به همین دلیل، مناطق کمگیاه تابستانهای گرمتری دارند.
پاسخ: نه. حتی در مناطق پرباران هم اگر خاک تخریب شود یا انسان بیش از حد از زمین استفاده کند، پوشش گیاهی فقیر میشود. مثلاً در جنگلهایی که درختان بیرویه قطع میشوند، زمین لخت میماند و دیگر گیاهان متنوعی نمیرویند.
پوشش گیاهی فقیر یعنی سرزمینی که گیاهان کمی دارد و تنوع آنها پایین است. کمآبی، چرای بیرویه و خاک نابارور مهمترین عوامل آن هستند. این وضعیت باعث گرمتر شدن هوا، فرسایش خاک و کاهش جانوران منطقه میشود. با آبیاری بهموقع، جلوگیری از چرای بیرویه و کاشت گیاهان مناسب، میتوانیم از فقیر شدن پوشش گیاهی جلوگیری کنیم.
