آفات: حشرات یا موجودات ریزی که به گیاهان و محصولات کشاورزی آسیب می‌زنند.

آفات: حشرات و موجودات ریز آسیب‌رسان به گیاهان

آفت به جانداران ریزی گفته می‌شود که به گیاهان، درختان و محصولات کشاورزی آسیب می‌رسانند. بیشتر آفات از خانوادهٔ حشرات هستند، اما بعضی از آن‌ها مثل کنه‌ها[2] و نماتدها[3] (کرم‌های ریز) حشره محسوب نمی‌شوند. آفات می‌توانند برگ‌ها، ساقه، ریشه، گل و میوهٔ گیاهان را بخورند یا بمکند. برای نمونه، ملخ‌ها در دسته‌های بزرگ به مزرعه حمله می‌کنند و تمام سبزی را می‌خورند. شته‌ها شیرهٔ گیاه را می‌مکند و باعث زرد شدن و ضعیف شدن بوته‌ها می‌شوند.

آسیب آفات گاهی آنقدر زیاد است که کشاورزان محصول خود را از دست می‌دهند. به همین دلیل شناخت آفات و روش‌های جلوگیری از آن‌ها خیلی مهم است. در جدول زیر با چند آفت مهم و نشانه‌های خسارت آن‌ها آشنا می‌شویم.

برای پیدا کردن آفات باید به برگ‌ها، زیر برگ‌ها، ساقه و اطراف ریشه دقت کنیم. نشانه‌های رایج حملهٔ آفات عبارتند از: سوراخ شدن برگ‌ها، زرد شدن، پیچیدگی برگ، وجود تارهای ریز، دانه‌های سیاه یا سفید (تخم حشرات) و مورچه‌های زیادی که دور گیاه جمع شده‌اند (زیرا مورچه‌ها از شیرهٔ شته‌ها تغذیه می‌کنند). به عنوان مثال، اگر روی برگ خیار لکه‌های ریز زرد دیدیم و زیر برگ تار باریکی بود، یعنی کنه به آن حمله کرده است. کشاورزان هر روز صبح یا عصر مزرعه را بازدید می‌کنند تا زودتر آفات را پیدا کنند.

تصور کنید یک کشاورز به نام آقای کریمی یک مزرعهٔ کوچک گندم دارد. او روزی متوجه می‌شود که برگ‌های گندم چسبناک و براق شده‌اند. با دقت بیشتر، شته‌های ریز سبز رنگی را زیر برگ‌ها می‌بیند. اگر کاری نکند، شته‌ها شیرهٔ گیاه را می‌مکند و گندم ضعیف شده و دانه‌ها ریز می‌شوند. آقای کریمی می‌تواند از کفشدوزک‌ها (که دشمن طبیعی شته هستند) استفاده کند. او چند کفشدوزک از باغچهٔ همسایه می‌آورد و روی گندم رها می‌کند. هر کفشدوزک در روز تا 50 شته می‌خورد. پس از چند روز، تعداد شته‌ها کم می‌شود و مزرعه نجات پیدا می‌کند. این روش را «کنترل بیولوژیک»[4] می‌نامند.