انبارداری: شغل نگهداری و مراقبت از کالاها در انبار
انبارداری یعنی چه و چه کسانی به این شغل نیاز دارند؟
انبارداری یعنی شغلی که در آن یک نفر به کالاهایی که در انبار گذاشته میشوند رسیدگی میکند. او باید مراقب باشد کالاها خراب نشوند، گم نشوند و به موقع به دست خریدار برسند. مثلاً فروشگاه بزرگ اسباببازیها یک انبار دارد که در آن عروسک، ماشین اسباببازی و پازل نگهداری میشود. انباردار باید بداند هر کالا کجا قرار دارد و چه تعداد از آن موجود است.
بسیاری از جاها به انباردار نیاز دارند: مدرسهها (برای نگهداری کتابها و وسایل ورزشی)، بیمارستانها (برای داروها و ملحفهها)، کارخانههای تولید خوراکی و حتی فروشگاههای کوچک محل شما. در واقع هرجا کالایی برای استفادهٔ بعدی انبار شود، به یک نفر نیاز است تا آنها را مرتب و سالم نگه دارد. برای این کار از روشهای گوناگونی استفاده میشود که یکی از آنها قانون «اولین ورود، اولین خروج» نام دارد. معنی این قانون این است: کالایی که زودتر وارد انبار شده، باید زودتر هم از انبار خارج شود تا کهنه و خراب نشود.
انواع انبار و تفاوت آنها در یک نگاه
| نوع انبار | چه کالاهایی نگهداری میشود؟ | یک مثال ساده |
|---|---|---|
| انبار مواد خوراکی | برنج، آرد، کنسرو، بیسکویت | انبار یک فروشگاه بزرگ مواد غذایی |
| انبار قطعات یدکی | پیچ و مهره، لاستیک، باتری | انبار تعمیرگاه اتومبیل |
| انبار یخچالی (سردخانه)1 | گوشت، سبزی، بستنی | انبار مواد منجمد در کارخانه بستنیسازی |
| انبار کتاب و دفتر | کتابهای درسی، دفتر، مداد | انبار یک انتشاراتی یا فروشگاه لوازم تحریر |
کاربرد عملی انبارداری در زندگی روزمره
حتماً دیدهاید که در خانه، مادر یا پدر شما همیشه یخچال و کابینت را مرتب میکنند تا مواد غذایی تاریخ مصرف گذشته نداشته باشند. این کار هم نوعی انبارداری کوچک است. در یک کارخانهٔ تولید شکلات، کالاهایی مانند پودر کاکائو، شکر، روغن و کاغذ بستهبندی باید در انبار نگهداری شوند. انباردار هر روز صبح چک میکند چه مقدار شکر باقی مانده و چه مدت از تاریخ تولید آن گذشته است. اگر شکر رو به اتمام باشد، سفارش خرید میدهد. همچنین شکلاتهایی که زودتر تولید شدهاند، باید زودتر به فروشگاهها فرستاده شوند. برای این کار روی جعبهها برچسب تاریخ میچسبانند و کالاها را به ترتیب تاریخ در قفسه میچینند.
مثال ملموس برای یک دانشآموز: فرض کن تو مدیر انبار کیف و دفتر مدرسه هستی. میخواهی ۲۵۰ عدد دفتر و ۱۰۰ عدد خودکار را در انبار بچینی. دفترها را در قفسهٔ بالایی و خودکارها را در قفسهٔ پایینی میگذاری. هر روز که دانشآموزی دفتر میگیرد، تعداد دفترها کم میشود. اگر فقط ۵ دفتر باقی بماند، باید به مسئول خرید بگویی دفتر جدید سفارش دهد. این یعنی تو یک انباردار کوچک هستی.
چالشهای مفهومی در انبارداری
چالش ۱: اگر انباردار فراموش کند تاریخ ورود کالاها را بنویسد چه اتفاقی میافتد؟
پاسخ: آن وقت نمیتواند بفهمد کدام کالا زودتر وارد انبار شده است. ممکن است کالاهای قدیمی در انبار بمانند و خراب شوند و کالاهای جدید زودتر خارج شوند. به این ترتیب کالاهای کهنه دور ریخته میشوند و ضرر میدهند.
چالش ۲: چرا انبارها نباید خیلی گرم یا خیلی مرطوب باشند؟
پاسخ: گرما و رطوبت باعث میشود مواد خوراکی زودتر کپک بزنند، جعبهها خیس شوند و شکل ظاهری کالاها خراب شود. مثلاً بیسکویت در جای گرم نرم و خراب میشود. به همین دلیل انبارها را خشک و خنک نگه میدارند. برای کالاهای یخچالی از سردخانه استفاده میکنند که دمای آن پایین است.
چالش ۳: اگر دو نوع کالا در انبار جا به جا شوند (مثل جابجایی برچسب آرد و شکر) چه مشکلی پیش میآید؟
پاسخ: کارگران اشتباهی به جای آرد از شکر در خمیر نان استفاده میکنند یا به جای شکر، آرد را در چای میریزند. این اتفاق خیلی بد است و محصول نهایی خراب میشود. به همین دلیل انباردارها همیشه برچسبها را چک میکنند و کالاهای مشابه را از هم جدا نگه میدارند.
پاورقیها
1سردخانه (Cold storage): نوعی انبار که دمای آن به طور مصنوعی پایین نگه داشته میشود تا مواد غذایی فاسدشدنی مانند گوشت، سبزی و لبنیات خراب نشوند.
واژهٔ انگلیسی: «انبارداری» در زبان انگلیسی Warehousing نام دارد. «انباردار» را Warehouse keeper میگویند. قانون «اولین ورود، اولین خروج» معادل FIFO (مخفف First In, First Out) است.