شعر قند و عسل: حکایت منظوم مهدی آذریزدی
چرا به این اشعار «قند و عسل» میگویند؟
حتماً شما هم تا حالا طعم عسل یا قند را چشیدهاید! مزهٔ آنها بسیار شیرین و دلچسب است. «مهدی آذریزدی» آنقدر شعرهایش را ساده، روان و پر از احساس خوب سروده است که خواندن آنها برای بچهها مانند خوردن یک خوراکی شیرین، لذتبخش و آسان است. به همین دلیل به این مجموعه شعرها، «شعر قند و عسل» میگویند .
آذریزدی معتقد بود که حرفهای قشنک و پندآموز اگر در قالب شعر گفته شوند، در ذهن کودکان ماندگارتر میشوند. او سعی کرد از کلمات ساده و آهنگین استفاده کند تا بچهها به راحتی بتوانند شعرها را حفظ کنند و با دوستان خود به اشتراک بگذارند. در واقع، این کتاب مانند یک سبد پر از گلهای رنگارنگ است که هر گل، یک پیام خوب و زیبا دارد.
مهدی آذریزدی چگونه شاعر کودکان شد؟
«مهدی آذریزدی» در شهر قدیمی یزد به دنیا آمد . او از همان بچگی عاشق کتاب خواندن بود، اما در زمان او کتابهای ساده برای کودکان کم بود. او تصمیم گرفت تا داستانهای قشنگ و قدیمی ادبیات فارسی را به زبانی ساده و کودکانه بنویسد .
او ابتدا کتاب «قصههای خوب برای بچههای خوب» را نوشت که معروف شد و حتی جایزهٔ یونسکو ¹ را گرفت . بعد از آن دید که بچهها به شعر هم علاقه دارند، بنابراین دست به کار شد و اشعار زیبایی سرود که حاصل آن کتاب «شعر قند و عسل» و کتاب «مثنوی برای بچههای خوب» شد . آذریزدی هیچ وقت ازدواج نکرد و تمام زندگی خود را وقف نوشتن برای کودکان کرد .
| ویژگی شعرها | توضیح با مثال |
|---|---|
| زبان ساده و روان | به جای واژهٔ سخت «مشقت»، از کلمهٔ «سختی» استفاده کرده است. |
| آموزنده و اخلاقی | اشعار او دربارهٔ راستگویی، مهربانی با پدر و مادر، تلاش کردن و دوستی است. |
| آهنگین و قافیهدار | مصرعها با یکدیگر همقافیه هستند، مانند: «گفت به مادر ... / رفت به سفر ...» |
کاربرد شعر در زندگی روزمره: چگونه از شعر قند و عسل استفاده کنیم؟
شاید فکر کنید شعر فقط برای حفظ کردن در مدرسه است، اما این طور نیست! شعرهای «قند و عسل» در زندگی روزمره هم خیلی به کار میآیند. فرض کنید برادر یا خواهر کوچکتان ناراحت است و دوست ندارد غذا بخورد. شما میتوانید برای او یک شعر کوتاه و خندهدار از این کتاب بخوانید تا حالش خوب شود.
یا مثلاً اگر میخواهید به دوستتان یادآوری کنید که راستگو باشد، یک بیت شعر از آذریزدی برایش میخوانید. مادرها و پدرها هم میتوانند موقع خواب، این شعرها را برای بچهها بخوانند تا هم آنها لذت ببرند و هم یک نکتهٔ خوب یاد بگیرند. به این ترتیب، شعر تبدیل به یک ابزار آموزشی ² قشنگ و مؤثر در خانواده میشود.
- کتاب «شعر قند و عسل» برندهٔ جایزهی کتاب سال نشد، اما نویسندهاش به خاطر کتاب «قصههای خوب» و کتاب «آدم» برندهٔ جایزهٔ کتاب سال ایران شد .
- آذریزدی در سال ۱۳۸۸ (۲۰۰۹ میلادی) از دنیا رفت، اما کتابهایش هنوز هم چاپ میشود و بچهها از خواندن آنها لذت میبرند .
- سبک نوشتاری او آنقدر خوب بود که کتابهایش به زبانهای اسپانیایی، چینی، روسی و ارمنی هم ترجمه شده است .
سه سوال چالشی برای دوستان باهوش!
پاسخ: چون در زمان بچگی خودش کتاب ساده و روان برای کودکان کم بود و او میخواست بچههای ایرانی هم مثل بچههای کشورهای دیگر، کتابهای خوب و شیرین داشته باشند تا هم درس بگیرند و هم سرگرم شوند .
پاسخ: کتاب «قصههای خوب» داستان (نثر) است، اما کتاب «شعر قند و عسل» تماماً شعر (نظم) است و با قافیه و وزن نوشته شده.
پاسخ: خیر، او کتابهای دیگری مثل «گربهٔ شیطون»، «قصههای ساده» و «مثنوی برای بچههای خوب» هم دارد که آنها هم مثل شعرهای قند و عسل، شیرین و آموزنده هستند .
پاورقیها
¹ یونسکو (UNESCO): یک سازمان ویژه در سازمان ملل متحد است که به علم، فرهنگ و آموزش در سراسر جهان کمک میکند. دریافت جایزه از این سازمان یعنی کتاب آنقدر خوب بوده که نظر دانشمندان و کارشناسان کشورهای مختلف را جلب کرده است .
² آموزشی: معادل فارسی کلمهٔ "Educational" است. یعنی چیزی که به ما یاد میدهد یا مهارتی را در ما پرورش میدهد.
³ یازدهم ژوئیه سال ۲۰۰۹: برابر با ۲۰ تیر ماه ۱۳۸۸ در تقویم شمسی ایران .