ردهبندی سنی محصولات رسانهای: نقشه راهی برای دنیای دیجیتال
ردهبندی سنی چیست و چرا وجود دارد؟
ردهبندی سنی1 یک سیستم هدایتکننده است که مناسب بودن یک محصول رسانهای (مثل فیلم، بازی ویدیویی، برنامهی تلویزیونی) را برای گروههای سنی مختلف مشخص میکند. هدف اصلی آن محافظت از کودکان و نوجوانان در برابر محتوایی است که ممکن است برای رشد روانی و عاطفی آنها نامناسب باشد. درست مثل اینکه شما برای سوار شدن به یک وسیلهی بازی در شهربازی باید به قد مشخصی برسید، برای استفاده از برخی محتواهای رسانهای نیز باید به بلوغ فکری و سنی کافی رسیده باشید.
این ردهبندیها بر اساس بررسی عواملی مانند میزان خشونت، زبان نامناسب، صحنههای ترسناک، و محتویات بزرگسالانه تعیین میشوند. این کار معمولاً توسط نهادهای مستقل و تخصصی انجام میگیرد تا بیطرف باشد.
معرفی سیستمهای رایج ردهبندی در جهان
کشورهای مختلف سیستمهای استانداردی برای ردهبندی دارند. درک این نمادها به شما کمک میکند تا در هر کجا که هستید، محتوای مناسب خود را انتخاب کنید. در زیر مهمترین این سیستمها را مرور میکنیم.
| نام سیستم (کشور) | مخفف2 | کاربرد اصلی | نمونه رده سنی و مفهوم |
|---|---|---|---|
| ESRB3 | ایاسآربی | بازیهای ویدیویی (آمریکای شمالی) |
E (همهی سنین): محتوای مناسب برای همه، مانند بازی ماریو. T (نوجوانان): ممکن است دارای خشونت جزئی یا طنازی خفیف باشد. |
| PEGI4 | پگی | بازیهای ویدیویی (اروپا و ایران) |
7: ممکن است صحنههای ترسناک خفیف داشته باشد. 18: فقط برای بزرگسالان. خشونت شدید یا محتوای نامناسب. |
| MPAA5 | امپیایای | فیلمهای سینمایی (آمریکا) |
PG-13: والدین توصیه میشوند. ممکن است خشونت متوسط یا یکبار استفاده از الفاظ نامناسب داشته باشد. R: زیر 17 سال تنها با همراهی والدین. |
| FCP | فهرست ملی مصوبات دیجیتال | بازیهای ویدیویی (ایران) |
رده +3: برای همه. رده +12: مناسب سنین 12 سال به بالا. |
دروازهبانی محتوا: ردهبندی چگونه انجام میشود؟
فرآیند ردهبندی شبیه به کار یک داور یا یک مشاور است. تولیدکنندهی محتوا (مثل استودیوی بازیسازی) تمام صحنهها و جزئیات محصول خود را به هیئت ردهبندی ارائه میدهد. سپس گروهی از کارشناسان که اغلب شامل روانشناسان، مربیان و والدین هستند، آن را بررسی میکنند. آنها به عوامل مختلفی امتیاز میدهند. میتوان این فرآیند را به صورت یک معادلهی ساده نشان داد:
برای مثال، یک بازی که خشونت آن کارتونگونه و غیرواقعی است (مانند برخورد دو ماشین در یک بازی مسابقهای) امتیاز کمی در بخش خشونت میگیرد. اما بازیای که خشونت گرافیکی و خونریزی واضح دارد، امتیاز بسیار بالایی دریافت میکند و احتمالاً در ردهی سنی +18 قرار میگیرد.
از نشانه تا عمل: چگونه در زندگی روزمره از ردهبندی استفاده کنیم؟
حالا که با مفهوم ردهبندی آشنا شدیم، چگونه میتوانیم از آن بهره ببریم؟ تصور کنید شما و دوستتان قصد دارید یک فیلم برای تماشا در منزل انتخاب کنید. روی جلد دیویدی نوشته شده PG-13. شما 14 ساله هستید و برادر کوچکترتان 9 ساله است. این ردهبندی به شما میگوید که فیلم ممکن است برای برادر کوچکتان نامناسب باشد و بهتر است والدین در مورد آن تصمیم بگیرند یا فیلم دیگری انتخاب کنید.
در دنیای بازیهای آنلاین نیز همین قاعده حاکم است. بسیاری از پلتفرمها مانند کنسولهای بازی، امکان تنظیم کنترل والدین6 را میدهند. والدین میتوانند بر اساس سیستم ردهبندی (مثلاً PEGI)، بازیهایی که رده سنی بالاتر از سن شما دارند را قفل کنند. این کار مانند نصب یک دروازهی هوشمند است که فقط به محتوای مناسب اجازهی ورود میدهد.
پرسشهای رایج و باورهای نادرست
پاورقی
1 ردهبندی سنی (Age Rating / Age Classification): سیستم تعیین حداقل سن مناسب برای استفاده از یک محتوای رسانهای.
2 مخفف (Abbreviation): شکل کوتاهشدهی یک عبارت.
3 ESRB (Entertainment Software Rating Board): هیئت ردهبندی نرمافزارهای سرگرمی.
4 PEGI (Pan European Game Information): اطلاعات بازیهای ویدیویی در سراسر اروپا.
5 MPAA (Motion Picture Association of America): انجمن سینمای آمریکا.
6 کنترل والدین (Parental Controls): ابزارهایی که به والدین امکان مدیریت و محدود کردن دسترسی کودکان به محتوا را میدهد.
7 رفتار سمی (Toxic Behavior): در فضای مجازی، به رفتارهای توهینآمیز، آزاردهنده و ضداجتماعی گفته میشود.
