روش اسکمپر: ساختن ایدههای جدید با چند پرسش ساده
اسکمپر چیست و از کجا آمده است؟
تصور کن میخواهی دوچرخهات را بهتر کنی اما نمیدانی از کجا شروع کنی. روش اسکمپر دقیقاً مثل یک چکلیست هوشمند است که با پرسیدن سؤالهای مشخص، راهحلهای جدید را به ذهنت میآورد. این روش توسط باب ابرل2 معرفی شد و بر اساس ایدههای الکس آزبورن3، پدر تکنیک طوفان فکری، شکل گرفته است. نام اسکمپر از حروف اول هفت عمل یا پرسش در انگلیسی ساخته شده است. این هفت سؤال، مانند هفت کلید هستند که قفل ذهن خلاق تو را باز میکنند.
هفت پرسش طلایی اسکمپر
هستهٔ روش اسکمپر، هفت پرسش است. برای استفاده از این روش، یک شیء یا ایده را در مرکز توجه قرار بده و این هفت سؤال را یکی پس از دیگری از خودت بپرس. در ادامه، هر سؤال را با یک مثال ساده توضیح میدهیم.
| حرف | سؤال کلیدی | معنی | مثال: «بهبود کولهپشتی مدرسه» |
|---|---|---|
| S جانشین کن | چه بخشهایی را میتوان با چیز دیگری جایگزین کرد؟ | جایگزینی بندهای پارچهای با بندهای قابل تنظیم مغناطیسی. |
| C ترکیب کن | آیا میتوان آن را با چیز دیگری ادغام کرد؟ | ترکیب کولهپشتی با یک کیف کوچک جدا شدنی برای وسایل ورزشی. |
| A تطبیق بده | چه ایدهای از جاهای دیگر میتوان به آن اضافه کرد؟ | اضافه کردن یک پد خنککننده مانند کیسههای یخ برای روزهای گرم. |
| M تغییر اندازه بده | آیا میتوان آن را بزرگتر، کوچکتر یا سبکتر کرد؟ | ساخت محفظهای جمعشو برای زمانی که وسایل کمی داری. |
| P به کار دیگری ببر | آیا کاربردهای دیگری هم میتوان برای آن تصور کرد؟ | استفاده به عنوان میز مطالعهٔ قابل حمل با باز کردن قسمت صاف پشت آن. |
| E حذف کن | چه بخشهایی را میتوان حذف یا ساده کرد؟ | حذف جیبهای اضافی و کمکاربرد برای سبکتر شدن. |
| R معکوس کن یا جایگزین کن | اگر ترتیب یا ساختار آن را برعکس کنیم چه میشود؟ | قرار دادن قسمت اصلی بار در جلو (مانند یک صندلی کولهای) برای حفظ تعادل. |
یک پروژه علمی: طراحی مجدد آچار فرانسه با اسکمپر
حالا بیا یک پروژه علمی را با هم پیش ببریم. فرض کن موضوع پروژهات «بهبود یک ابزار ساده» است. ما آچار فرانسه را انتخاب میکنیم. این ابزار برای باز و بسته کردن مهرهها استفاده میشود. حالا مرحله به مرحله اسکمپر را روی آن اجرا میکنیم:
- جانشینی: فکهای فلزی را با فکهای پلاستیکی سخت و قابل تعویض برای جلوگیری از خط انداختن روی سطح مهره جایگزین کن.
- ترکیب: یک چراغ قوهٔ کوچک الایدی و یک خطکش چرخان را در دستهٔ آن ترکیب کن.
- تطبیق: ایدهٔ گیرهٔ سریع از انبردست را به آن تطبیق بده تا اندازهٔ فکها با یک دکمه سریع تنظیم شود.
- تغییر اندازه: یک مدل جیبی بسیار کوچک برای تعمیرات ظریف (مانند عینک) طراحی کن.
- کاربرد دیگر: آیا میتوان از آن به عنوان پدال دوچرخه یا در بازکن درب قوطی استفاده کرد؟
- حذف: چرخدندههای پیچیده را حذف کن و یک سیستم کشویی ساده جایگزین آن کن.
- معکوسسازی: طراحی را معکوس کن: به جای حرکت فکها، دسته باز و بسته شود!
با پاسخ به هر سؤال، حداقل ۲ یا ۳ ایدهٔ جدید به ذهن میرسد. اگر این ایدهها را با هم ترکیب کنیم، به یک آچار فرانسهی کاملاً نوآورانه میرسیم که میتواند برندهٔ یک مسابقهٔ علمی شود.
از ایده تا عمل: ساخت یک کسبوکار دانشآموزی
بسیاری از کسبوکارهای موفق، فقط یک بهبود ساده روی یک محصول موجود هستند. تصور کن با دوستانت میخواهید یک غرفه برای فروش نوشیدنی در روز ورزش مدرسه راه بیندازید. چگونه میتوانید با غرفههای دیگر متفاوت باشید؟ از اسکمپر استفاده کنید:
- ترکیب نوشیدنی با میوههای تازه یا بستنی.
- تطبیق ایده فروش «مخفی» و معرفی یک طعم رازآلود که مشتریان باید حدس بزنند.
- تغییر اندازه ارائه نمونههای کوچک رایگان قبل از خرید لیوان بزرگ.
- کاربرد دیگر استفاده از لیوانهای نوشیدنی به عنوان گلدان کوچک برای گیاهان که بعداً قابل کاشت است.
این پرسشها به شما کمک میکند تا یک طرح فروش منحصربهفرد داشته باشید و در رقابت برنده شوید.
اشتباهات رایج و پرسشهای مهم
پاورقی
1روش اسکمپر (SCAMPER Method): یک تکنیک خلاقیت که از حروف اول هفت کلمهٔ جایگزینی، ترکیب، تطبیق، اصلاح، به کار بردن در جای دیگر، حذف، معکوس کردن تشکیل شده است.
2باب ابرل (Bob Eberle): نویسنده و متخصص در زمینهٔ آموزش خلاقیت که این روش را در کتاب خود بسط داد.
3الکس آزبورن (Alex Osborn): از بنیانگذاران موسسهٔ تبلیغاتی BBDO و خالق تکنیک طوفان فکری (Brainstorming) که پایههای اولیهٔ تفکر مانند اسکمپر بر اساس ایدههای او شکل گرفت.
طوفان فکری (Brainstorming): یک تکنیک گروهی برای تولید تعداد زیادی ایده در مدت زمان کوتاه بدون انتقاد.
